Pakhomov, 28 Mayıs’ta, Abhazya'nın bir zamanlar ucuz olduğu için turistlere cazip geldiğini; fakat plajlarını temiz tutamadığı ve Rusya’dan Abhazya’ya seyahatları kolaylaştırmak istemediği için-bu durum sınırdan geçişte uzun kuyruklara neden oluyor- artık rekabet gücünü kaybettiğini söylemişti. Lakerbaya, “Sochi yönetimi Pakhomov’un kamuoyuna yaptığı bu açıklama ile Soçi’ye gelecek turist sayısını arttıracağını sanıyorsa yanılıyor” dedi. Ve Rusya’dan Abhazya’ya turistik geçişleri zorlaştıranın Abhazya değil; Rusya olduğunu söyledi (www.kavkaz-uzel.ru, 1 Haziran)

Bu açıklamalar Rusya’nın kimi sıkıntılarının olduğunu, Abhazya’nın da zengin ve daha iyi şartlara sahip komşusundan duyduğu hoşnutsuzluğun büyüdüğünü gösteriyor. Abhazya, 2014 Soçi Kış Olimpiyatlarından kendisine de bir pay düşeceğini ummuştu, fakat Soçi yönetimi düşmanca bir tavır geliştirir ve Rusya sınırı yeterince açmazsa Abhazya'nın umutları boşa çıkabilir.

Turizm hem Soçi‘nin hem de Abhazya’nın ekonomik kalkınması için hayati öneme sahip. Tahminlere göre Abhaz hükümetinin gelirlerinin üçte biri doğrudan turizmden geliyor, ama Abhazya'ya gelen turistlerin çoğu özel yolları tercih ettiği için turizmden üretilen gelir asıl olarak bölge halkına yarıyor. Abhazya'ya gelen turistlerin büyük çoğunluğu Rusya’nın Moskova, St Petersburg ve Rostov-on-Don illerinden. 2009 yılında yaklaşık olarak bir milyon turist Abhazya’yı ziyaret etti ve 2010 yılında bu rakamın % 15 artması bekleniyor. Bu, nüfusu sadece 250.000 olarak tahmin edilen Abhazya için çok önemli bir sayıdır. Bu nedenle Abhaz hükümeti turistlerin Rus-Abhaz sınırında uzun kuyruklarda beklememeleri için Psou nehri üzerinde yeni bir köprü inşa etmeyi ve turistler için sınırda özel bir koridor açmayı planlıyor (www.kavkaz-Uzel.ru,1 Haziran).

En açık sözlü Abhaz muhalefet liderlerinden biri olan Raul Hacimba, Rusya’ya aşırı bağımlılık nedeniyle hükümeti eleştiriyor. Hacimba’ya gore “insanların daha iyi yaşamaya başlaması daha iyi ekonomik politikaların sonucu değil". “Ülke, (Rusya’dan gelen) dış yardım sayesinde ayakta duruyor (www.iwpr.net, 28 Mayıs).  2010 yılında Abhazya’nın tahmini bütçesinin 62.400.000 $ dolar kadarı kendi gelirleri, ama yaklaşık bu kadar da Rusya’dan dış yardım olarak gelecek (www.abkhaziagov.org, 29 Aralık 2009).

21 Mayıs’ta, Kuzey Kafkasya’da ve yurt dışında yaşayan Çerkesler Rus-Çerkes savaşının sona ermesinin 146. Yılını andılar. Bu acımasız savaş Çerkeslerin kitlesel olarak sürgün edilmesiyle sona ermiş, bundan sonra da Kuzey Kafkasya'nın etnik haritası değişmişti. Çerkesler artık Rusya'nın bu soykırımı tanımasını ve sonuçlarını telafi etmesini talep ediyor, aksi takdirde Rusya’yı 2014 Soçi Olimpiyat oyunlarını engellemekle tehdit ediyorlar. Çünkü Çerkes aktivistler Soçi ve çevresinin atalarının katledildikleri ve sürgün edildikleri toprakların bir parçası olduğuna inanıyorlar.

Abhazlar, Çerkeslerin etnik kuzenleri ve Çerkesceye yakın bir dil konuşuyorlar. Artı, Çerkesler 1990'lı yılların başında Gürcistan'dan bağımsızlık isteyen Abhazya'ya yürekten destek vermiş; gönüllü olarak Abhazlarla birlikte savaşmış ve Moskova hükümetine baskı yapmışlardı.

Bugün, Gürcistan Çerkes halkına karşı işlenen soykırımın tanınması için çalışmalar başlatırken; Abhaz hükümetinin Rusya ile Çerkesler arasındaki savaşın sona ermesinin yıldönümü anmalarını bile pratik olarak yasaklaması tarihin bir ironisi olsa gerek. Hükümet, Abhazya’nın, kimilerinin Çerkes soykırımı dedikleri şeyin 146. Yıldönümünü anmasının Rusya’daki bazı güçleri rahatsız edebileceğini ima etti. Abhaz muhalefet ise hükümetin bu tavrını eleştirerek, Rus-Abhaz ve Rus-Çerkes ilişkilerinde hiçbir trajik ve tartışmalı bir olay yokmuş gibi yapmanın anti-Rus duyguları daha da derinleştirmekten başka bir işe yaramayacağını söyledi.(www.era-abkhazia.org, 1 Haziran).

Etnik Abhazların çoğunun 19. Yüzyılda Rus işgali nedeniyle yerlerinden edilmiş oldukları ve Osmanlı İmparatorluğuna sürgün edildikleri tarihi bir gerçektir. Ama yakın tarihte Rusya'nın Gürcistan’dan bağımsızlık isteyen Abhazlara yardım ettiği ve 2008’in Ağustos ayında Abhazya’yı bağımsız bir devlet olarak tanıdığı da. Abhazya, Gürcistan’ın eski bir bölgesini yeniden ele geçirme hevesini kontrol altında tutmak için Rusya’nın siyasi, mali ve askeri desteğine muhtaçtır.

Sonuç olarak Abhazya, tarihi ve Gürcistan ile savaştığı yıllarda zaman zaman Moskova’ya muhalefet etme pahasına Abhazya’ya yardım etmiş olan etnik kuzenleri Çerkezler ile ilgili zor bir tercih yapmak zorunda. Gürcistan’ın şimdi Kuzey Kafkasya’nın ihtiyaçlarını ve Çerkes halkının isteklerini kapsayıcı yeni bölgesel politikalar üretmeye çalışması Abhaz yöneticilerini daha da zor durumlara düşürecektir.

Eurasia Daily Monitor Volume: 7 Issue: 109
June 7, 2010 By: Valery Dzutsev


Çev: Hatko Schamis
Cherkessia.net