-
Çerkesya ve Gazze
Çerkeslerin çektiği acıların küçük bir kısmı bugün İngiliz Gazete Arşivi’nin çevrimiçi olarak kaydettiği gazetelerde okunabiliyor. Bunu ilk keşfettiğimde hikayemizin var olduğunu ve başkalarının bunu bildiğini gösteren belgeleri bulmak benim için çok anlamlıydı. Ancak Gazze’yi izlemek beni kaskatı kesiyor:
MAKALELER
-
Adıge Dilbiliminin Temelini Atan Bilim insanı – K’eraşe Zaynap
Gözünü açan her bir çocuğun bir kısmetinin bulunduğunun bir örneği Zeynep’in yaşam öyküsüdür.
-
Köklere Dönüş mü Yoksa Gelenekten Kopuş mu? Modern Gençlik Adıge Cegu.
Modern cegu genellikle Adıge gençlik örgütlerinin inisiyatifiyle düzenlenmektedir. Ayrıca bu cumhuriyetlerde cegu, resmi tatiller, festivaller, halk kutlamalarının ve halka açık etkinliklerin vazgeçilmez bir özelliği haline gelmiştir. Aile düğünü kutlamalarıyla ilgili değil, özellikle resmi tatillere denk gelecek şekilde ayarlanan halka açık gençlik oyunları ve cegu hakkında konuşacağız.
-
HOTKO SAMİR: Ünlü Adıge Tarihçi ve Büyük Çalışmaları
Bu yıl mayıs ayında K’ereşe Tembot adlı Adıge Cumhuriyeti Sosyal Bilimler Araştırma Enstitüsü’nde “Adıge Tarihinin Başlıca Sorunları” (Адыгэ тарихъым игумэкIыгъо шъхьаIэхэр) adlı bir konferans düzenlendi.
-
Dilbilimi Profesörü Zekoğu Vıçujıko
Çocukluğundan başlayarak Vıçujıko’nun akıllı ve bilge biri olacağı kendini belli ediyordu. Babasını beş yaşında iken yitirdi. Zor bir yaşam içine düşmüşlerdi, yine annesi Kutase’ye elinden geldiğince yardımcı oluyordu. Altı yaşında köyünün ilkokuluna yazıldı. Okuma yazma öğrendi, gazete ve kitap okumaya başladı. İlkokul birinci sınıfta bir aylık bir öğrenci iken gösterdiği yetenek üzerine ikinci sınıfa alındı ve dört yıllık ilkokulu üç yılda bitirdi.
-
Sözde 'Kafkas Görgü Kuralları' ve Daha Fazlası..
Mütevazı bir okuyucu için her şey doğru gibi görünebilir, ancak eğitimli insanlar, özellikle uzmanlar için her şey o kadar basit olmaktan uzaktır. Gerçek şu ki, Kabardey-Balkar'dakiler de dâhil olmak üzere komşu cumhuriyetlerin bazı etnik odaklı bilim adamları eserlerinde, başta Çerkesler (Kabardeyler) olmak üzere yerel halkların tarihi, manevi ve maddi kültüründe, geleneklerinde, göreneklerinde eski çağlardan beri gelişen birçok ismi yavaş yavaş ve kategorik olarak genel Kafkas terminolojisiyle değiştirmeye başladılar.
-
Eğitim Sisteminde Adıge Etiği ve Görgü Kuralları
Nitekim Adıgey'de Cumhuriyet Hükümeti tarafından desteklenen Mira Unarokova ve Rai Unarokova'nın girişimleri sayesinde bu konuda büyük başarı elde edilmiştir. Ancak Karaçay-Çerkesya ve özellikle Kabardey-Balkar'da Adıge görgü kurallarını öğretme deneyiminin genel olarak başarısız olduğu ortaya çıktı. Çok geçmeden, bu konu ya hemen hemen her yerde öğretim ve eğitim uygulamasından kaldırıldı ya da "Kafkas görgü kuralları", "dağlı görgü kuralları" vb. adı verilen bir ikame ile değiştirildi. Bu fark edilmeden gerçekleşti, kimsenin itirazına veya pişmanlığına neden olmadı. Ulusal kültürün genel krizinin arka planına karşı, görgü kurallarının reddedilmesi oldukça doğal ve mantıklı görünüyordu, örneğin, 90'larda açıkça ana hatları çizilen ana dilde konuşmanın, öğretimin toplu olarak reddedilmesiyle aynıydı.
-
Çerkes Görgü Kuralları (Адыгэ Щэнхабзэ)
Saygı, sanal bir biçimden gerçek bir biçime dönüşen belirli bir davranış türünde kendini gösterir. Bu nedenle, saygı veya görgü kurallarına uygun hareket etme kavramı ortaya çıkar (нэмыскIэ гъэнщIа зекIуэкIэ). Onun özgüllüğünün ne olduğunu bulmak için iki soruyu cevaplamak gerekir:
-
Oran Duygusu (Marde)
Marde, makuliyet, sağduyu ve orantı duygusu ile ilişkili ahlaki bir ilke ve etik kategoridir.
-
Vune Guaşe (Унэ Гуащэ)
Görünüşe göre, Çerkes panteonunun çeşitli tanrıların kendi ahşap tasvirleri vardı ve onların evde bulunması, evin kutsanması, içinde ilahi bir ruhun varlığı, mutluluğu vb. ile ilişkiliydi.