Adığe Mak gazetesi 1923 yılı mart ayından itibaren,Adığe dilinde haftada beş gün çıkıyor.Üzerinde Adığe Cumhuriyeti hükümetinin yayın organı olduğu yazıyor.Dörtbin adet basılıyor.Baş redaktörü Derbe Timur.

Bir devlet gazetesi olduğunu göz önüne alınırsa, özgür yayıncılık konusunda çağdaş gazetelerle karşılaştırmaya gerek olmadığını düşünüyorum.Bu yüzden okumayan ve abone olmayanlar da az değil.Buna rağman yirmi yıldır abonesiyim ve aksatmadan okuyorum.Çünkü söz konusu eksiklikleriyle birlikte Adığe dilinin korunup geliştirilmesine, basın dilimizin varolmasına olumlu katkılarda bulunduğu şüphesiz.Ayrıca dilimiz,edebiyatımız,tarihimiz,folklorümüz,sanatımız,toplumsal yaşamımız üzerine bir çok değerli bilgiye de gazete sayesinde ulaşmak mümkün. 

http://www.adygvoice.ru/   linkinden gazeteye ulaşabilirsiniz.

Bir gazete okurunun görüşlerini yansıtan aşağıdaki yazıda gazetenin sorunları ile birlikte başkaca  ulusal sorunlarımızı da bulabilirsiniz.

GAZETE ABONELİĞİNE İLİŞKİN DÜŞÜNCELERİM:

Yarım asrı aşkındır Adığe gazetesi ile ilgileniyor,okuyor,yazılar gönderiyorum.Mevcut gazeteler arasında en önemsediğim gazete odur.Ondan daha fazla beni mesut ve mutlu eden bir gazete yoktur.

Çalışan insanlarımız hakkında, tarih,kültür,sanat,halkın yaşam şekli üzerine gazetede yer alan yazılar insanın aklına birçok düşünceler getiriyor.Unuttuğun birçok şeyi de yeniden hatırlatıyor.

Adığe gazetemiz yıldan yıla güzelleşiyor, daha çekici hale geliyor.Söylemek istediğim,ulusal gazetemizin 20-25 yıl önceki durumuna göre bugün çok daha iyi durumda olduğudur.

Abone olma dönemleri yaklaştıkça, gazetemizin  abone olmaları konusunda halka çağrılarda bulunduğunu görüyoruz. Bunda bir anormallik yok çünkü içinde bulunduğumuz yaşam koşulları insanlara bir çok sıkıntılar yüklemekte.Birinin emekli maaşı az,öbürü iş bulamıyor,işi olanın da ücreti düşük.En kötü olanı da fiyatların hergün artıyor olması.Günümüzde her şey pahallı olduğundan istediğin  gazeteye abone olmakta mümkün değil.

Söz konusu olan ulusal gazetemiz olduğunda ise onu hiçbir şeyle karşılaştıramam.Onun yerine koyabileceğimiz bir şey olabileceğini sanmıyorum.Diğer gazetelere göre pahalıda değil.Ama,üzüntüyle söylemem gerekirse,anadilimizde çıkan tek gazetemizi yeterince önemsediğimizi söyleyemeyeceğim.Bu duruma çok üzülüyorum.Adığe gazetemiz,bir kaç yıl üçbinin üstünde tirajla çıktı.Cumhuriyetimizde çıkan tek Adiğe gazetesinin bu kadar az okunuyor olması ayıp değilmidir?

Gazete halkımıza hizmet etmektedir. Günümüz koşullarının getirdiği sorumluluk ve görevleri yerine getirmeye uğraşıyor.Cumhuriyetimizde yüzbinin üzerinde Adığe yaşıyorsada ulusal gazetemizi okuyanlar dörtbin civarlarında.2009 yılını hiçbir zaman unutamayacağım.O yıl gazete çalışanları okur sayısının artırılması için yapılması gerekenleri araştırmış, gazetede bu konularda yazılar yayınlamışlardı.Bu amaçla,gazete çalışanları köy ve kentleri dolaşmış,genel yayın yönetmeni abone olunması için soydaşlarına çağrılarda bulunmuş,il ilçe yöneticileri ile görüşmeler yapmış ve olumlu sonuçlar almıştı.Adığeler "birlikten güç doğar" bunun için demişlerdi.

Her abonelik dönemi yaklaştığında gazete çalışanları okuyucularına "Tek ulusal gazetemize abone olun" çağrısında bulunuyorlar.

Kendi kendimize zarar veriyormuşuz gibi bir halimiz var.Anadilimizde çıkan tek gazeteya gidecek paraya kıyamıyoruz.Bu konuda en çok güvendiğin insanların bile:"Gazete de iş mi ,bizi bekleyen bir çok önemli işin arasında.." dediklerini duyuyoruz.

Herkes iyi bilirki:Ulusu ulus yapan dili,kültürü,gelenekleri,tarihi,kıyafetleridir.Onun için "dilini kaybetmiş ulus ulus değildir"diyorlar.Biz Adığeler,tanrıya şükürler olsun ki şimdilik dilimizi koruyoruz,mensubu olduğumuz halkı,geleneklerimizi tamamen unutmuş değiliz.Ancak,ulusal dilimizi yaşamımızda olması gereken yere hala ulaştırabilmiş değiliz.Kendi değerini anlamayan,mensup olduğu halkı ve ulusal dilini beğenmeyen bir halka içinde yaşadığı toplum ve başka halklar da saygı duymazlar.Adığe dilinin resmi dil olduğu cumhuriyetimizde adığe dilinde çıkan gazeteye  ve çocuk dergisi "Joğobın"e yalvararak abone bulunuyor.

Adığe düşüncesi diye bir şey ,onur,gurur,saygı kalmadımı?Günümüzde dilini,mensup olduğu sülalesini doğrudürüst bilmeyen insana ne diyeceğiz?Kendilerine adığe kabul edip "daha eğitimli" kesimden olanlar evlerinde Rusça konuşuyorlar.Adığece konuşanları geri kalmış kişiler olarak görüyorlar.Zavallı Adığe,farkına varmadan yokoluyoruz.Ulusal anlayışımız kalmamış gibiyiz.Toplantılarda kendi dilimizde konuşmuyor,Adığece Rusça karışık konuşuyoruz.Bu neye alamettir?

Bugünkü karışık dünyamızda insan gibi, özellikle de Adığe gibi yaşamak ta aslında kolay değil.İnsani davranışları,Adığe geleneklerini yaşatmak oldukça güç.Ama bundan halkın onurunu korumaması,dilini terketmesi,kültürünü,geleneklerini unutması anlamı çıkmıyor.Günden güne,üzücüdür ki kayıplarımız artıyor.Mızıkanın sesi duyulmaz oldu,tüm dünyanın bizi tanımış olduğu kıyafetlerimizi tamamen terkettik.Kıyafetlerimiz sadece dans guruplarında kaldı.Adığe kıyafeti günü düzenliyor olmamız iyi bir gelişme.Ama kıyafetimizi uzun süreliğine giydiğimiz olmuyor.Tekrar belirtmek isterim ki aile içinden başlayarak,kreşte,okulda birlik beraberlik içinde sorunlarımıza çare aramazsak dilimiz,geleneklerimiz,ulusal anlayışımız gelişme göstermeyecek.

Bu sorunların çözümünde eğitimli insanlarımıza çok iş düşüyor.Bu konulardaki mevcut kitaplarımız yetersiz.İşte bu sorunların dile getirilmesinde ve topluma anlatılmasında anadilimizde ki tek yayın organımız Adığe Mak gazetesinin önemi büyük.Burada modelist Staş Yura'yı çok takdir ettiğimi söylemek isterim.O Adiğe halkının kıyafetini çok önemsiyor.Onun kıyafetlerimizle ilgili çalışmalarını halkımız gazetede görünce ilgi ile okuyor.Bunun içinde gazeteye abone olmak gerekiyor.Her aile bir gazete almış olsa gazete halkımızın tamamınca okunmuş olacak ama böyle olmuyor.

"Olmayan annesini de ağırlayamaz" dedikleri durumdayız bugün.Verilen emekli aylıkları yetmiyor,kimileri iş bulamıyor,bulanlarında ücreti düşük.Bundan elektirik,su,gaz ve ev kirasını çıkarırsanız kalan ekmek parasına yetmiyor.Bu şartlar altında nasıl abone olacaksın,altı aylığı bin rubleyi buluyorsa,gazeteyi de doğru dürüst ulaştıramıyorlarsa?

Posta teşkilatında dağıtıcılar kalmadı çünkü verdikleri aylık üç bin ruble civarında."Dışarı çıkma,evde de oturma,geldiğimde evde görmeyim"(уимык1,уимыс,уисэу сыкъимыгъэхьажь) dedikleri gibi oldu yaşamımız.Gazete okurlarının uzun zamandır bu konuda bir çok şikayetleri varsada kimse ilgilenmiyor.Sovyetler Birliği zamanında Köyde,kentte,en ücra köşede her aileye bir gazete ulaşıyordu.

Gazetemize abone bulmak kolay iş değil. Bir kaç yıl öncesine kadar altı aylık abone bedeli 300-400 ruble iken şimdilerde 892 rubleye çıktı.Bu fiyattaki gazeteye abone olmak herkesin imkanı dahilinde değil.Gazetenin abone bedeli yüksek ve postanenin dağıtıcıları yok.Gazeteler birikmiş olarak haftada bir abonelere ulaştırılıyor.Sorun bunlardan kaynaklanıyor.

"Anadilimizde çıkan tek gazeteye abone olmamaya utanmıyormusun kardeş?"diye sorduğunda alacağın cevabı söylemeye dilim varmıyor. Bununla birlikte bu işin peşini bırakmıyorum. En çok duyduğum şikayet ise abone oldukları gazetenin adreslerine zamanında ulaşmıyor olması.Bunu Posta yetkililerinin yanında söylediğimizde ise:"Bütün ülkede durum bu,siz onlardan ayrılabilirmisiniz" diyorlar.

Cumhuriyetimizde anadilimizde çıkan tek gazeteyide kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyayız. Dilimizi konuşamıyor olunca kendimizi nasıl Adiğe kabul edeceğiz? Dili olmayanı ulustan saymıyorlar. Ulusal gazetemiz dış ülkelerdeki soydaşlarımıza da ulaşıyor,onlarda böyle gazetemizin olmasından mutlu oluyorlar.Biz ise anadilimizdeki tek gazetemizi önemsemiyor,değer vermiyor ve ondan mutlu olmuyoruz.Bugün durumumuz bu haldedir değerli arkadaşlarım.İçimizdeki ulus sevgisini yitirmeyelim,onurumuza sahip çıkalım,ulusal gazetemize abone olalım.

Hode Sefer

Gazetenin dostu,emekli.