Amacım ikinci dünya savaşının neden çıktığını, nasıl bittiğini anlatmak değil kuşkusuz ancak bu savaşın vatanımızda yaşayan Çerkesler için ne anlama geldiğini her Çerkes'in iyi bilmesi gerektiğini düşünüyorum.
1941 yılında, Almanya'nın Sovyetler Birliğine saldırısı ile Sovyetler Birliği fiili olarak ikinci dünya savaşına katılmıştır. Ülkede 18-55 yaş arasındaki tüm erkekler askere alınmış, savaşa gidenlerin büyük bölümü geri dönememiştir.
Günümüzde vatanımızdaki Çerkes köylerinde bulunan İkinci Dünya Savaşı anıtlarında, savaşta yaşamını yitirmiş çok sayıda insanın isim listelerinin bulunduğunu levhalar görürüz.
Kıyı boyundaki Aguy köyünden bir örnek:
Soyadları Şhalaho olan onbeş çocuklu bir ailenin onüç çocukları silah altına alınır. Bunlardan dokuz kardeş savaşta yaşamlarını yitirirler.
Bir başka örnek:
Şinciy köyü okulunda görevli onsekiz öğretmenden onaltısı savaşta yaşamını yitirmiştir.
Hakurınhable kasabasından 425 kişi ikinci dünya savaşında yaşamlarını yitirmişlerdir. Bunlardan; Meretuko ailesinden 38, Avutle ailesinden 21 Ğış ailesinden 18 kişinin yaşamını yitirmiş olduğu anıtta yazılıdır.
Bu örnekleri her Çerkes yerleşim yeri için vermek mümkündür.
Savaşa gidenlerin durumu bu iken,yaşı,cinsiyeti veya sağlık durumu nedeniyle savaşa katılmayanlar ın trajedisi de bir başkadır. Bunların bir kısmı, sovyet rejimine yakınlıkları nedeniyle Almanlar tarafından, bir kısmıda Almanlarla işbirliği yaptığı gerekçesiyle Kızılordu tarafından baskı ve zulme uğramışlardır.
Azımsanmayacak sayıda insan Almanlarla birlikte yurtlarını terketmek durumunda kalmış olup, onların yaşadıkları acıları da Natho Kadir'in akıcı bir üslupla anılarını kaleme almış olduğu “Çerkesya'dan Amerikaya”adlı kitaptan öğrenebilirsiniz.
Anlayacağımız İkinci dünya savaşı vatanımızda kalan Çerkesler açısından Rus-Kafkas savaşlarından sonra uğradıkları en büyük felaket olmuştur. Bundan dolayı İkinci Dünya Savaşının Sovyetler Birliği'nin zaferiyle sonuçlandığı 9 mayıs, günümüz Rusya Federasyonunda yaşayan insanların en anlamlı bayramlarıdır.
Çerkes ulusu olarak üzüntümüz ve sevincimizin ortak olması gerekiyorsa,vatanımızdaki Çerkesler için sınırsız acıların adı olan İkinci Dünya Savaşının sona erdiği 9 Mayıs gününde diyaspora Çerkesleri de onların acısını paylaşmalıdır. Önümüzdeki yıl, İkinci Dünya Savaşının sona erişinin 70. yılıdır. Bu önemli yıldönümünde diyasporada yaşayan her Çerkes vatanında ki soydaşlarının acısını paylaştığını belli etmelidir. Yılın çeşitli anlamlı günlerinde gösterdiğimiz hassasiyeti İkinci Dünya Savaşında yitirdiğimiz canlardan da esirgememeyi artık alışkanlık haline getirmeliyiz. Bu hassasiyeti hem kişiler hemde kurumlar olarak dile getirmeliyiz.
Hakurunhable köyündeki İkinci Dünya Savaşı'ında yaşamlarını yitirenler anıtı
İkinci dünya savaşında yaşamını yitirenlerin isim levhası
İkinci Dünya Savaşı kahramanı Andurhuay Husen büst ve müzesi
9 Mayıs olayının, katliamının tarihi yıl olarak kaç? Benim Kronoloji ve Tarihte Bu Ay/Gün bölümüne ekledim ve periyodik olarak hatırlanacaklar ve facebookta da paylaşıyorum. Yılı da ve sizce başkaca benzer eklenmesini gerekli olduğunu düşündüğünüz tarihsel olarak önemli ve belirttiğim çalışmaya uygun konular olursa ve paylaşırsanız memnun olurum. Aynı zaman da ben de "Ğış"ım.
"Önemli ve Faydalı" paylaşımlarınız için teşekkür ederim.
Sn. Khanbolet, 'İkinci Dünya Savaşı'nın kazananı insanlık ve demokrasi olmuştur. Ek olarak Stalin'in Doğu Avrupa'yı nasıl bir zulüm altında 40 sene boyunca yaşattığını hep akılda tutalım' diyorsunuz.
Genel anlamda doğru ama eksiklikleri var. Stalin tarihin tanıdığı en acımasız katillerden biri. Sadece Doğu Avrupa'yı değil, Sovyetler Birliği halklarını da inletmiş, 10 Sovyet halkını yerinden, yurdundan topluca sürmüş, 50 küçük Sovyet halkına zulüm uygulamış biri. Bu arada Karadeniz kıyısında bulunan Çerkes Şapsığ Ulusal ilçesi'ni de lağvettirip bir Rus ilçesine dönüştürmüştür. Bugünkü Rusya Federasyonu yönetimi de aynı politikayı, eski Şapsığ'da kalmış küçücük Çerkes nüfus üzerinde aynı çirkin Ruslaştırma politikasını sürdürmektedir.
Doğu Avrupa'ya uygulanan zulmü unutmayalım ama İkinci Dünya Savaşı içinde yitirilen onbinlerce Çerkes evlâdını, çiğnenen hakları ve şehitlerin halklarına karşı hâlâ sürdürülmekte olan baskı politikalarını da unutmayalım.
Genelin yanında özeli de (Çerkeslere uygulanan baskıları) ihmal etmeyelim. Saygılar.
Vatanimizda yaşayanlar için 9 mayıs çok önemlidir.İkinci dünya Savaşı ile ilgili duygu ve düşünceler bu günde dile getirilir.Diaspora ve vatan olarak bütünlük oluşturmak açısından 9 Mayıs diyorum.
21 Haziran 2014 Cumartesi Saat 12:49