Gürcistan Çerkes Soykırım ve Sürgünü’nü gündemine aldığında diasporada fırtınalar kopmuştu. Gürcüstan’ın halklarımıza düşman olduğu, hatta Çerkeslerin soykırımından neredeyse Çarlık Rusyası kadar sorumlu oldukları iddaa edildi.
Günlerce Abhaz ve Oset kardeşlerimize soykırım yaptıkları, ellerinden hala kan damladığı söylendi.
Biz ise, Gürcistan’ın yapmak istediklerinin farkında olduğumuzu, kardeşlerimize düşmanlık yapacak hiçbir ittifaka girmeyeceğimizi; ama Çerkes Soykırım ve Sürgünü’nün tartışılmasının ve dünyanın gündemine girmesinin Çerkes Ulusal Mücadelesi için önemini anlatmaya çalışmıştık.
Bugünlerde Çerkes Soykırım ve Sürgünü’nü tanıtma mücadelesinin „önderliği“ne soyunanlar da dahil, hemen herkes bizleri eleştirdi. Ama biz tavrımızı değiştirmedik, değiştirmeyeceğiz de:
Bize yapılan haksızlığı bütün dünyaya anlatmaya ve tanınması için çalışmaya devam edeceğiz.
Aşağıda, Tiflis Konferansına katılan ve 2 aydan fazla Gürcistan Devlet Tarih Arşivlerinde çalışarak 300 döküman ve toplam 1500 sayfa belgeyi toparlayan araştırmacı Ali Berzeg’in ingilizce olarak hazırladığı ve üç ayda bir çıkan Isthmus gazetesinde yayınlanan belgelerden bazılarını Türkçeye çevirdik.
Tiflis’ten devlet arşivlerinden çıkarılan bu belgeleri bundan sonra da Türkçeye çevirmeye ve okurlarımıza sunmaya çalışacağız.
Belgelerin çeviri ve redaksiyon işlerini üstlenen Hatko Schamis ve Hatko Timaf arkadaşlarımıza teşekkürler.
BELGE 1: 14
Nisan-17 Mayıs 1864 Tarihleri Arasında Taman Limanından Türkiye’ye
Techir Edilen Dağlıların Sayısını
Gösteren Bir Tablo (Archival
Reference: shaG. Fund 416. inventory 3. storage unit 146 )
Bu
belgeler sürgünleri ilginç detaylar vererek su yüzüne çıkarmakta
ve böylece sürgünün siddetini göstermektedir. Belge, 33 günlük
süre içinde yaşananların bir dökümü.
Taman Limanından ( Çerkesya’nın Kuzeybatı sahilinde bir Liman, en
uzak Liman ) neredeyse hemen her gün ve her seferinde yaklaşık olarak 1000-1500
Cerkes’i taşıyan bir gemi yola çıkmış.
Limanı
terk eden 27 gemiden 15’i Rus, 7’si Yunan ve sadece 1’i Türk
gemisi idi. Geri kalanı da başka ülkelere aitti.
Bu rakamlar taraflı Rus tarihçilerinin ısrarla empoze etmeye çalıştıkları, yolculuk esnasında hasta oldugundan süphelenilenleri gemiden atanların Türk Denizcileri olduğu savlarını da çürütmektedir. Türk değil, Rus Denizcilerin Cerkesleri denize atmış olmaları daha muhtemel. ( Ali Berzeg )
Bizim için önemli olanı arşiv belgeleridir.Belgeler doğrudan "Isthmus gazetesinden" mi yoksa Tiflis'teki arşivlerden mi alınmış?İsthmus gazetesi nerede yayınlammış ya da yayınlanıyor?Bilgi verilmemiş.Tiflis Kafkasya Genel Valiliği'nin ve Kafkasya Rus Orduları Komutanlığı'nın merkezi idi.Sanırım askeri ve sivil belgeler orada toplanıyor,oradan da Rusya başkenti St.Petersburg'a gönderiliyor olmalıydı.
İsthmus gazetesi konusunda da daha fazla bilgi vermek gerekiyor.
Çerkesya'dan değişik biçimde göçler ve deportasyon (sınır dışı) olayları yaşanmıştır.
Bildiğim kadarıyla,Taman limanından deportasyondan serbest göçler yapılıyordu.Rusya'ya (Kuban yöresine) Abazah yöresinden sürülen Çerkeslerin bir kısmı,yine Rus kontrolunda olan Taman,Anapa ve Novorossiysk limanlarından Türkiye'ye gönderiliyordu.Kuşkusuz bu bir sürgündür.
Türkiye'ye sürülen/deporte edilen Çerkeslerin çoğu daha güneydeki Gelencik,Tuapse,Soçi,Adler gibi limanlardan gönderiliyordu.
Bu bakımdan,belgelerin yayınlanmasıyla yetinilmeyip bu belgelerle bağlantılı bilgiler de verilebilirse daha yerinde olur.
Açıklık gerekir.
Burada sözkonusu olan belgede taşıma işinin biri hariç,Türk olmayan gemilerle yapıldığı anlaşılıyor.Bu da önemli.
Çünkü deportasyon esas olarak Türk gemileriyle yapıldı.15 Rus ve 7 Yunan gemisi Allah rızası için yolcu taşımaz,para ile taşırlar.Parayı kim vermiş?
Demek istediğim,belgeler yayınlanmalı ama hüküm verme konusunda aceleci olunmamalıdır.
Sayın Ali Berzeg ve diğer arkadaşlara başarılar dilerim.
Selamlar,
Tiflis'ten bir "tanima" karari cikar mi? Bilmiyorum. Evet demek icin de, hayir demek icin de cok erken. Ama Gürcüstan"in ne karar alacaginin bugün icin bir önemi olmadigini tekrar hatirlatmak istiyorum.
Bir de, asil olarak, Cerkes sorununun bu zeminde dünya gündemine girmesinin bence iki önemi var:
1) Böylece sorun uluslararasi bir karakter kazaniyor.
2) Cerkes ulusal mücadelesinin mesru bir zeminde yükselmesine yariyor.
Ikisi de cok önemli, özellikle ikinci neden. Cünkü simdiye kadar "verilenle yetinme" diye özetlenebilecek bir cizgide seyreden mücadele artik "talepkar" bir karakter kazaniyor. Ama bu talepkar karakteri "düsmanlik" eksenine oturtmaya calisanlarin önüne de barikat örüyor.
Bahtiyar arkadasimizin sorusuna gelince... Bu belgeleri sitede yayinlayip cevirmeden önce de incelemeye acabilir miyiz? Olabilir evet. Yöntemlerini arastiracagim.
Dosya cok büyük, su USB Stick"lere falan sigmiyor. Biraz da karisik. Ama dedigin gibi, cevirmeden de yayinlayabilmenin yollarini arastiracagim. Böylece kollektif olarak inceleme sansimiz olur.
Saygilarimla.
Belgeleri ingilizcede olsa tam boyutlu olarak siteye koyar yada indirme imkanı verirseniz.Tercüme beklemeden bizde inceleme fırsatı buluruz.Bu arada cherkessia.net in düşüncelerine katılıyorum.Gürcistanın niyeti ne olursa olsun bu belgelerin alınması bile tek başına büyük bir kazanımdır.
10 Mayıs 2011 Salı Saat 19:47