


18 Mayıs 1994 tarihinde, Adıgey, Kabardey Balkar, Karaçay Çerkes ve diğer Büyük Soçi’deki Çerkeslerin yerleşim yerlerinde düzenlenen yıllık yas faaliyetlerin öncesinde, 2 Haziranda (eski takvimine göre 21 Mayısta) Rus-Kafkas savaşının bitişinin 130. yılı ile ilgili, İTAR-TASS haber ajansının yayınladığı RF Başkanı Boris Yeltsin’in Kafkas Halklarına seslendiği tarihi mesajı:
Sayın hemşerilerimiz!
Yüzyıldan daha fazla tarihi olan olaylar, bizleri eski yıllara; Kafkasya için mücadele sırasında Rusya İmparatorluğunun, Büyük Britanya’nın, Fransa’nın, İran’ın ve Türkiye’nin çıkarları çarpıştığı zamanlara geri götürüyor. Dağlı halklarının büyük acılarla dolu kaderlerinde tüm bu ülkelerin suç payları bulunmakta. Büyük insan ve maddi kayıplara neden olan Rus-Kafkas Savaşının yankısı hala bir sürü Rusyalının yüreğinde acılarla cevap vermektedir. Tanrı rahmet eylesin savaş alanlarında ölenleri, savaşın zaliminden dolayı hayatını kaybedenleri ve Anavatanını terk etmek zorunda kalıp, gurbette Anavatanını kaybetme acısını çekip ölenleri. O eski trajik olayların hatırası torunların yüreğinde saklı kalsın ve yeni trajedilerin uyarsı olarak bizlere hizmet etsin.
Tarihin farklı dönemlerinde politik durumuna bağlı olarak, 19. yüzyılın 20-60’lı yıllarındaki Rus-Kafkas savaşı farklı bir şekilde değerlendirildi ve aydınlatıldı. Bugünlerde, Rusya hukuksal bir devleti kurarken ve tüm insanlara özgü değerlerinin önceliğini tanırken, Rus-Kafkas savaşı olaylarının objektif bir yorumlanışı için fırsat doğmaktadır, bu sadece Kafkas halklarının kendi öz toprağında hayatta kalmak için verdikleri cesur bir mücadele olarak kalmayıp, aynı zamanda kendi öz kültürünü, milli kimliğini koruduklarının yorumudur. Rus-Kafkas savaşında bizlere miras olarak kalan problemleri ve özellikle Kafkas göçmenlerinin torunlarının tarihi anavatanına dönüşü, tüm ilgili tarafların katılımıyla yapılacak görüşmeler ile uluslararası bir düzeyde çözülmelidir.
Sayın hemşerilerimiz!
Bilincimizde Rusya ve Kafkasya birbirine bağlı ve parçalanmaz bir anlayış haline geldiler, biri öbürü olmadan gösterilemez. Kabardey Balkar’ın başkentinde, Nalçik’te Mariya Temrukovna’ya anıt dikili ve üzerinde “Yüzyıllarca Rusya ile” sözleri bulunuyor. Bu sözler her Rusyalı için değerlidir ve kutsaldır.
Eminim ki, demokratik bir devletin kuruluşunda beraberlik, toplumsal ve milletler arası mutabakat ve sivil barış, Rusya’nın ve Kafkasya’nın en iyi temsillerinin, ülkemizde yaşayan halklarının saadeti ve refahı için hayallerinin gerçek olmasının garantisi olacaktır.
Boris Yeltsin
_____________________________________________________________________
18 мая 1994 г, перед ежегодными траурными мероприятиями 21 мая в Адыгее, Кабардино-Балкарии, Карачаево-Черкесии и в черкесских населенных пунктах Большого Сочи, президент РФ Борис Ельцин обратился с историческим посланием «К народам Кавказа», в связи со 130-летием официального завершения Кавказской войны 2 июня (21 мая по старому стилю) 1864 г, распространенным ИТАР-ТАСС. В нем он дал внятные и недвусмысленные оценки тем страшным и памятным событиям. Ввиду важности этого документа, приведу его полностью:
«Уважаемые соотечественники!
События более чем вековой давности возвращают нас к далеким годам, когда в борьбе за Кавказ столкнулись интересы Российской империи, Великобритании, Франции, Ирана и Турции. Все эти государства несут свою долю ответственности за многострадальную судьбу горских народов.
Эхо Кавказской войны, которой были принесены большие человеческие жертвы и материальные потери, до сих пор болью отзывается в сердцах многих россиян. Пусть земля будет пухом тем, кто пал на поле боя, потерял жизнь от жестокостей войны, и тем, кто, будучи вынужденным покинуть Отчизну, умер на чужбине, испытав горечь утраты Родины. Пусть память о тех давних трагических событиях хранится в сердцах потомков и служит всем нам предостережением от новых трагедий.
В разные периоды истории, в зависимости от политической обстановки, Кавказская война 20-60-х годов XIX века оценивалась и освещалась по-разному. В настоящее время, когда Россия строит правовое государство и признает приоритет общечеловеческих ценностей, появляется возможность объективной трактовки событий Кавказской войны как мужественной борьбы народов Кавказа не только за выживание на своей родной земле, но и за сохранение самобытной культуры, лучших черт национального характера.
Проблемы, доставшиеся нам в наследство от Кавказской войны, и, в частности, возвращение потомков кавказских переселенцев на историческую родину, должны решаться на международном уровне путем переговоров с участием всех заинтересованных сторон.
Дорогие соотечественники!
В нашем сознании Россия и Кавказ стали неразрывно-связанными понятиями, одно невозможно представить без другого. В Нальчике, столице Кабардино-Балкарии, поставлен памятник Марии Темрюковне, на котором высечены слова: «Навеки с Россией». Эти слова святы и дороги каждому россиянину.
Уверен, что сплоченность в построении демократического государства, общественное и межнациональное согласие, гражданский мир явились бы верной порукой тому, что мечты лучших представителей России и Кавказа о благополучии и процветании народов, населяющих нашу страну, станут реальностью.
Б. Ельцин ».
Cherkessia.net
Bence siyaset sahnelerinde her zaman uygulanan klasik ilk hamlelerden biridir ki bu tip açıklamaları eski ve emeklilere yaptırır devlet.Ama nedense her seferinde kadife içinde çelik el hissi uyandıran cümleler hiç eksik olmaz
"Kabardey Balkar’ın başkentinde, Nalçik’te Mariya Temrukovna’ya anıt dikili ve üzerinde “Yüzyıllarca Rusya ile” sözleri bulunuyor. Bu sözler her Rusyalı için değerlidir ve kutsaldır." ibaresi haber sayfalarında verildiği söylenen söylentiler gibi bağımsızlık yada benzer duma sızıntısı haberlerle çelişiyor bence.Diğer taraftan;
"Eminim ki, demokratik bir devletin kuruluşunda beraberlik, toplumsal ve milletler arası mutabakat ve sivil barış, Rusya’nın ve Kafkasya’nın en iyi temsillerinin, ülkemizde yaşayan halklarının saadeti ve refahı için hayallerinin gerçek olmasının garantisi olacaktır." ifadesini iyi yorumlamakda fayda var sanki zira "en iyi temsil" ifadesini "ülkemizde yaşayan halkların saadet ve refahı" nın takip etmesi bence ilginçtir çünkü garanti belgesi budur sanki.Değilse garanti yok.
Sadece kişisel bir bakış ama,tansiyonun olduğu zamanlarda eski yada emekli bir devlet erkanının çıkıp sizi anlıyoruz ama.... söyleminin,bakın biz iyi niyet gösterdik ama siz .... demeye giden haklı çıkma yolunun açılışını yapan alışıldık hamlelerden biri sanki.Gittikçe üniterleşen rusya nın "bakın biz iyi niyet gösterdik,diasporayı muhattap aldık ama siz ne yaptınız" kanalını açarak yedekte beklettiği kendi milliyetçi unsurlarının ilerde söylem ve hareket alanını açmak için yaptığı tampon hamleler sanki.Aslında bu hamleler ilerde diaspora tarafından da muhalif gruplara karşı kullanılırsa şaşırmayacağım.Sadece bence işte.Selamlar