Derdim kelime oyunlarıyla son dönem yaşananlara yeni bir satır sütun açmak değil aslında ya da 12 Mart tan beri gelişen süreçlere adeta "yan etki" gibi bakan yorumlara bendende bir "dik etki" olsun da değil. Aslında tamamen 21 Mayıs duygusallığıyla yazılmış bir çıkış olacak belki.

Adeta, tarih sahnesinden sonsuza kadar yok edilmesi istenen ve belki de artık korkulacak bir şeyleri kalmadı mantığıyla-bazen-sanki ciddiye bile alınmayan Çerkes ulusunun,kendine biçilen ters yüz edilmiş tarih ve rolleri olması gerektiği biçimde, varolanın tersine çevirme çabasının başladığını düşünüyorum.  

Bu, yokolmaya mübah varlıklar gibi davranılmış,darmadağın edilmiş bir ulusun inanılmaz bir hayata tutunmasıdır. Bunu sadece yaşama içgüdüsü gibi insan boyutuna indirgenmiş bir mantıkla açıklamak bence gerçekten zor. Sosyolojik bir içgüdü varsa bu anlamda, bunun en güzelini sergiliyoruz sanırım. 

Diyasporasından anavatanına sert tartışmaların başladığı ama aslında sinyallerini son olarak ortadoğunun verdiği yeni kırılmaların olduğu bir dünya sürecinde bizimde kırılmalarımız tartışmalarımız doğal süreçlerdir aslında ve bu doğal süreçler içinde "nedir bu halimiz","biz bitmişiz" ya da benzer ruh hallerine girmememiz gerektiğni söylemeye çalışıyorum. 

Son süreçleri gözardı etmek yada toz dumanda ajitatif orta yollarda aramak değil kast ettiğim. Sadece şuna işaret etmek istiyorum kendi adıma, soykırımlar, sürgünler ve asimilasyonlar görmüş, kendi anayurdunda bile azınlık olmuş bir ulus diasporası, anavatanıyla tekrar dirilmeye başlıyorsa, direniyorsa bunun anlamı olmalı. Başkaları yok saysa da, kendi içimizde tükenmişlik serzenişlerimiz olsa da ve şimdiye kadar yok olmamız beklenen bir hayatta hala varsak direniyor ya da direnmeye çalışıyorsak, belki de bu ruh hali ortak müşterekleri her şartta bulabilmenin bir ışığı olabilir. 

Belki de Çerkesler söylenmemiş bir sloganı sadece yaşıyarak tarih sahnesine yazıyor; "Umut korkakların işi, yaşamak direnmektir."

Adıge Zıgore