Libya savaşı Putin’in Libya’ya saldıran Batılı devletleri kınarken Medvedev’in Kaddafi rejimini suclaması ile Rusya’da bir bölünmeye neden oldu, ama Rus ana medyası da çoğunlukla Putin’e arka çıkıyor…

Bilindiği gibi Kaddafi’ye karşı yürütülen savaşı eleştirip olumsuz tavır alan Moskova tarafından desteklenen bazı Çerkesler, kendi ulusal çıkarlarına ters düştüğü halde Kaddafi’ye destek vermek istediklerini duyurmuşlardı… Hatta Libya’da ve Ürdün’de yaşayan Çerkeslerin Kaddafi’ye muhalif olduklarını da biliyorlardı. Moskova’nın, hatta bizzat Putin’in sempatisini ve desteğini esirgemeyeceği kesin olan bu „mistik“ grubun Kaddafi’ye destek vermelerinin altında, bu açıklamaya imza veren 50-60 kişiden çoğunun Abhazya’da savaşmış olmaları yatıyor… Çünkü birçok kaynağa göre, bu eski Abhazya gönüllüleri ile Rus güvenlik güçleri arasında hala yakın ilişkiler var.

Kaddafi’nin Çerkesleri sevmemesinin nedeni, Umar al-Meheshi isimli etnik bir Çerkesin, 1975 yılında Kaddafi’ye karşı başarısız bir darbe girişimi örgütlemesine dayanıyor. 2009 yılında Kaddafi, Ürdün’den bir Çerkes delegesini kabul etti; fakat bu grubun Libya’da yaşayan Çerkesler ile görüşme istemlerini de Libya’da böyle bir Çerkes azınlığın yaşadığını da reddetti. Kaddafi, isyan çıktıktan sonra Ürdün Çerkeslerden Misrata Çerkeslerinin kendi yönetimini tanımalarında Libya yönetimine yardımcı olmalarını istemiş, ama Ürdün Çerkesleri bunu yapmaya yanaşmamamışlardı ( ayrıntılar için bkz. Kaddafi Misrata’daki Çerkeslerin Kendisine Sadık Kalmalarını Sağlamaya Çalışıyor, Murad Batal al-Shishani,  Terrorism Monitor Cilt: 9, Sayı: 12, 24 Mart 2011). 
 
Nalçık’taki Uluslararası Çerkes Derneği ( DÇB, HS) ikinci başkanı Hafıtse Muhammed özgürlük aşığı Çerkeslerin Kaddafi tarafından kötü muameleye maruz kaldıklarını bu nedenle de Kaddafi’yi desteklemelerinin mümkün olamayacağını söyledi. „Ben Çerkeslerin Kaddafi’yi desteklemelerine karşıyım. Ben, Libya’daki Çerkesleri destekliyorum“ dedi. Kabardey Balkar Çerkes Kongresi Başkanı Ruslan Kesh Gazeta Yuga’ya yaptığı açıklamada Çerkeslerin Libya’nın içişlerine karışmamaları, bunun yerine Libya’da yaşayan Çerkeslerin Kuzey Kafkasya’ya geri dönüşleri işine yoğunlaşmaları gerektiğini söyledi. Kabardey Balkar’daki diğer bir Çerkes örgütlenmesi Xase’nin lideri İbrahim Yağan da Kuzey Kafkasyalıların Libya’daki iç savaşa müdahil olmak istemleri üzerine, „ Cumhuriyetimizde ekonominin geliştiği yönündeki haberlere rağmen, gençlerimizin durumu içler acısı. Bu nedenle bir isyan ateşi her geçen gün büyüyor. Bunu kanalize etmenin bir yolu olmalı. İşte zaman zaman böyle çirkin yönlere akıyor. Gençlerimiz şimdi ormana ( isyancılara katılmaya ) gitmek yerine Libya’ya savaşmaya gitmek istiyorlar. Çünkü insanlar barışçıl bir alternatif göremiyorlar“ açıklaması yaptı (www.gazetayuga.ru, April 21).

Libya Çerkeslerinin anadillerini ve kültürlerini kaybettikleri söyleniyor, fakat kökleri ile bağları bilinçlerinde hala yaşıyor. 1998’de Libya’dan bir delegasyon Krasnodar’da düzenlenen bir Çerkes Konferansına katılmıştı. Burada bir tercuman aracılığıyla konferans katılımcılarına seslenen Libya delegesi anavatanları ile tarihsel bağları yeniden kurmak istediklerini söylemişti (www.kavkaz-uzel.ru, April 25).

Yine 1998’de,Rusya Hükümeti Kosova’da yaşayan birkaç düzine Çerkesin anavatanlarına dönmelerine yardımcı olmuştu. Bunlar Adıgey’e yerleştirildiler. Fakat, bugün Moskova Libya’da yaşayan böyle büyük bir Çerkes kitlesinin Kuzey Kafkasya’ya yerleştirilmesine müsaade etmeye sıcak bakmaz. Çünkü, etnik Rusların Kuzey Kafkasya’dan göçetmelerini engellemeye çalışan Rusya hükümeti burada Rus olmayan nüfusun artmasını bir tehdit olarak görmekte.  

Eurasia Daily Monitor, 27 Nisan 2011

Valery Dzutsev 
Özet Çev: Hatko Schamis