Adıgece'nin öğrenilmesi ve kullanılması gibi konular sık sık görüşülüyor, ancak eksiklikler bir türlü giderilemiyor ve önemli bir başarı elde edilemiyor. Konuyu görüşmek üzere sivil toplum örgütü “Adıge Xase” tarafından oluşturulmuş olan 'Yaşlılar Konseyi'nin girişimiyle, Çerkesçe üzerine çalışmalar yürüten biliminsanları ile ulusal duyarlığı olan Adıge aydınlarından oluşma bir heyet Adıge Cumhuriyeti Başkanı Thakuşın Aslan ile makamında görüştü. Görüşmede Başbakan Kumpıl Murat ile Bakanlar Kurulu üyeleri de hazır bulundular.

'Yaşlılar Konseyi' Başkanı Hunego Katip (Çetib), biliminsanları, Adıge profesörler Haç'emız Mir ve Vınereko Ray, anadili konusunda yapılan çalışmaları açıkladılar. Adıge Cumhuriyeti'nin kurulması üzerine bir Anayasa kabul edildiğini, Adıge anadilinin öğretilmesi için örnek okullar açıldığını söylediler. Ayrıca,bu son yıllarda Adıgece'yi öğrenenlerin sayısında bir artış olduğunu da belirttiler. Ancak, Maykop'taki çocuk kreşleri ile anaokullarında Çerkesce'yi öğretmek için düzenlenen Çerkesce çocuk oyunu sayısının yetersiz kaldığını da açıkladılar.

Adıge Devlet Üniversitesi ile Adıge Öğretmen Koleji'ne alınan öğrencilerin,-ilk ve ortaöğretim kapsamında- aldıkları Adıgece eğitimin yetersiz kaldığını belirttiler. Durum böyleyken Adıgece ders saatlerini azaltmak için uğraşan, olmaz bahaneler peşinde koşan okul müdürleri bulunduğunu, “Çerkesce'yi okulda  öğretmesek de olur, ama İngilizce'yi öğretmezsek olmaz” diyenlerin olduğunu, buna çok üzüldüklerini söylediler.

'Adıge Xase' Başkanı Hapaye Arambıy, toplantıda, Adıgelerin daha iyi Adıgece öğrenmeleri için devlet yardım ve desteğinin zorunlu olduğunu söyledi.Soruna devlet tarafından el atılmaması ve destek verilmemesi halinde, olumsuz gelişme ve eksiklikler daha da artacaktır, dedi. Yazar Ğuç'el' Nurbıy, Adıgece yeni sözlüklere gereksinim olduğu ve  yayınlanması gerektiği, Rusya Federasyonu'nda yaşayan ulusların kendi dillerini öğrenmeleri için çıkarılmış olan yasanın daha yararlı bir biçimde nasıl uygulanabileceği konusunda görüşlerini açıkladı.

Toplantıda kent ve köy adlarının giriş ve çıkış yerlerinde dikili olan levhalarda  iki dilde, akarsu ve sokak adlarının da Adıgece ve Rusça olarak yazılmaları, televizyonda Adıgece'ye ayrılan sürenin artırılması gerektiği gibi konular da konuşuldu. Bu gibi konularda Tharkoho Yunıs, Meşfeşşu Necdet, Bırsır Batırbıy ve diğerleri görüşlerini açıkladılar.

Devlet Başkanımız Thakuşın Aslan, Adıgece'nin öğretilmesi ve kullanılması konusunun önemi üzerine durdu ve görüşlerini belirtti. Konuşulan konular ile alınmış olan  kararların somut anlamda yerine getirilip getirilmedikleri de zaman zaman denetlenecek.

'Yaşlılar Konseyi' Başkanı Hunego Katip, Devlet Başkanımızın toplantıya katılanlardan memnun kaldığını, bundan sonrası için de birlikte çalışmaktan mutluluk duyacağını belirttiğini açıkladı.

Yemt'ıtl Nurbıy

Adıge maq,24 Mart 2011
Çeviri:Hapi Cevdet Yıldız