12 Mart Mitinge Katılan Kıymetli Soydaşlarımız!
Bugün toplanma sebebiniz sıkıntılarınızın olmasıdır. Eğer böyle olmasaydı Sokaklarda söylediklerinizin daha uzaklardan duyulması için yollara dökülmez bir bina köşesinde biraraya gelirdiniz.
Adıge dilinin korunması için biraraya geldiniz, bu sadece Türkiye’de yaşayan Adıgelerin problemi değil. Bu sorun, tüm Adıgelerin, onların yaşadıkları ülkelerin kısaca uluslararası bir sorundur. Çünkü Adıge dili bu gün yok olmanın eşiğine geldi. Allah onu korusun! Eğer böyle olacak olursa köklü bir tarihi geçmişe sahip büyük bir kültür ortaya çıkartmış olan bir ulus dünyadan ayrılıyor demektir ve bu da dünyanın fakirleşmesidir.
Bu gün bazı sebeplerden dolayı Türkiye en çok Adıge’nin yaşadığı ülke konumunda. Bununla birlikte aynı zamanda ne yazık ki dilin yok olup kaybolması tehlikesinin en büyük oranda ortaya çıktığı ülkede Türkiye’dir. Bu sadece bir üzüntü kaynağı değil içler acısı bir durumdur.
Çerkesce basılmış ilk gazete olan Ğuaze gazetesi Türkiye’de yayınlanmıştı (Bu yıl yüzüncü yılı). Kafkasya’da ilk defa Türkiye’de basılan Adıgece kitaplar ve yine burada yetişen öğretmenler gelmişlerdi.
Böylesi iyi bir başlangıcın devam etmemiş olması hatta ardından gelen dönem içerisinde Adıge dili, kültürü ve ulusunun yok olmanın eşiğine gelmiş olması üzüntü vericidir. Tarihin geçmiş dönemlerine geri dönmenin imkansız olduğunun bilincindeyiz, fakat geçmişten ders almanın gerekli olduğunu da iyi derecede kavrıyoruz.
Bugün dünyada olan gelişmeler, Türkiye’nin demokrtatikleşme yolunda attığı adımlar sebebi ile umutlarımız artmakta. Dilimizin kaybolmaması için canla başla elimizde olan tüm imkanlar çerçevesinde çalışmalıyız. Bu demokratikleşme hareketinin dilimizin yeniden canlanması, bir ulus olarak, önde gelen milletler arasında yer almamız için yok olmadan kalmamız için son bir umut olması ihtimalide var. Bu demokratikleşme sürcinden faydalanalım. Bizler yanınızdayız!
Krasnodar Eyaleti
‘Adıge Xasesi’ adına Şhalaho Azemet
Kıyıboyu Şapsığ ‘Adıge Xasesi’ adına Ç’aç’ıhu Mecit
____________________________________________________________________________
Тилъэпкъэгъу кIасэхэу зэIукIэгъум хэлажьэхэрэр!
Непэ шъузфызэхэхьагъэр гумэкIыгъо Iоф. Аущтэу щымытмэ урамым щыпIорэр нахь чыжьэу зыщыIущтэу, зэрэдунаеу зыщзэхахыщтым шъущызэрэугъоищтыгъэп, унэ къуапэ горэ ижъугъэкъущтыгъэ.
ШъузыфызэIукIэгъэ зэхэфыгъэн фае Iофыр – адыгабзэм иухъумэн - тыркуем щыпсэурэ адыгэмэ язакъоп зиIофыгъор ыкIи ащ изэшIохын зипшъэрылъыр. Ар адыгэ пстэуми, ахэр зыщыпсэухэрэ хэгъэгу пстэуми, зэрэдунаеу зэдыряIоф. Сыда пIомэ адыгабзэр непэ кIодыпIэ ифагъ. Ар Тхьам емыгъэхъу! Ар аущтэу зыхъуджэ, культурэ ин зыхэлъ тарихъ гъогу шIагъо къэзыкIугъэ лъэпкъ дунаим кIенэ, ар нахь тхьамыкIэ мэхъу.
Непэ тыркуер сыд хъугъэ шIагъэ ыпкъ къикIыгъэми, адыгэр нахьыбэу зыщыпсэурэ хэгъэгу. Аущтоу зэрэщытзи гухэкIми зыбзэ зыщымыгъупщэжьрэ нахь зыщыкIодыгъэ икIодыным ищынагъо къызшъхьарыхьэгъэ хэгъэгу. Ар гухэкI къодыеп, ар тхьамыкIагъу.
Апэрэ газетэу «Гъуазэр» адыгабзэкIэ къызыщыдэкIыгъагъэр (мы илъэсым ар илъэсишъэ мэхъу) Тыркуер ары. Адыгэ тхылъхэу, кIэлэегъаджэхэу Кавказым къихьагъэхэр къыздикIыгъэхэри Тыркуер ары. Ау ежьэпIэшIу лъыгъэкIотапIэ иIэ зэрэмыхъугъэр, ары пакIошъ ащ къыкIэлъыкIогъэ лъэхъаныр, адыгабзэмрэ, адыгэ лъэпкъымрэ якIодыпIэ лъэхъан зэрэхъугъэр гукъэошху. БлэкIыгъэм къебгъэгъэзэжьын зэрэмылъэкIыщтыр къыдгурэIо, ау ащ гъэсэныгъэ хэпхын зэрэфаери дэгъоу тэшIэ.
Непэ дунаир зэрекIокIырэ шIыкIэм, демократиеу тыркуем зыщызыушъомбгъурэм ар илъапсэу, зэфыщытыкIэу яIэ хъухэрэм гугъапIэ къытаты. Тыбзэ тымыгъэкIодыным шъхьаихыгъэу, амалэу щыIэр дгъэфедэзэ тиIофы тыфэлэжьэнэу. Ар тыбзэ къедгъэгъэзэжьыным, зылъэпкъэу, лъэпкъ пэрытмэ тащыщэу, джыри дунаим тытетыным иаужьырэ гугъапIэу щытынкIи хъун. Ар тэжъугъэгъэфедэ. Тэ Тышъуигъус!
Краснодар краим и
«Адыгэ Хасэ» ыцIэчIэ Шъхьалахъо Азмэт
ХыIушъо шапсыгъэмэ я «Адыгэ Хасэ» ыцIэкIэ ЧIачIыхъу Мэджид
