2007'de kota 50 idi (10'u gerçekleşti), 2008'de 220 (39'u), 2009'da 1,500 (kullanabildiğimiz 103) idi. Bize verilen kota (- insan-) sayısı artış gösterdi, ancak olanakları gereğince kullanamadık. Bunu, soydaşlarımızın dönüş konusunda aceleci olmadıkları biçiminde değerlendiriyoruz. Bu nedenle 2010 yılında kota 300 kişiye düşürüldü. Bu kotanın da ancak altıda birini (-50 kişi-) kullanabilmiş durumdayız.

- Bu dönemde ülkeye dönmek isteyenler için iyi olanaklar sağlanmış bulunuyor. Dönüş yapanlara gerekli belgelerin hazırlanması konusunda yardımcı olunuyor. Dönüş yaparak anayurda yerleşmiş olanlar, yeni dönenlere yardıma da hazırlar. Yine de dönen sayısı çok olmuyor? Bunun nedeni ne olabilir?

Yedıc Memet: İletişim, ekonomik ve bürokratik sıkıntılar vardır sanıyorum. Dönmek isteyenlerin çoğu ile doğru düzgün bir iletişim kurabilmiş değiliz, soydaşların doğru haber alamadıkları düşüncesindeyim.

Mığol' Zare: Dış ülkelerde yaşayan soydaşlarımıza ilişkin devlet politikasını içeren federal yasanın yeni eklerle geliştirilmiş ve zenginleştirilmiş olması, soydaşlarımızın dönüşüne bir hız katacaktır. Daha önceleri soydaş sayılanlar Rusça konuşanlarla sınırlanmıştı. Şimdi, bir zamanlar akrabaları ve dedeleri Rusya'da yaşamış olanlar da soydaş kapsamına alınmış oldular.

Yedıc Memet: Bu gibi dokümanların/yasaların kabul edilmiş olması bizi çok sevindirdi. Şimdi dış ülkelerde yaşayan tüm diasporamız “soydaş” statüsünü kazanmış oldu. O yazıyı -yasayı- Türkçe'ye çevirip soydaşlarımıza gönderdik, böylece doğru dürüst  bilgilenmelerini  sağlamış olduk, kuşkusuz yararı olacaktır.

Mığol' Zare: Ülkemizin göçmen politikasında gerçekleşmiş olan değişiklikleri dış ülkelerde yaşayan soydaşlarımıza duyurmak için, ulusal diasporalarla daha geniş bağlar kurmamız ve onların desteğini almamız zorunludur diye düşünüyorum.

- Bağımsız Devletler Topluluğu ile dış ülkelerde yaşayan soydaşlarımız ve uluslararası çalışma grubu federal ajansı kasım ayında Adıge Cumhuriyeti ile bir sözleşme imzalamış bulunuyor. Sözleşme neyi içeriyor, ne gibi bir işlevi olacak?

Yedıc Memet: Sözleşme, daha önceleri Rusya'da yaşarken ülke dışında kalmış olan ulusların kültür mirasını koruma ve geliştirme üzerine, bu amaçla kabul edildi. Sözleşme metninde, soydaşlarımızın haklarının korunması, Rusça'yı öğrenmek için neler yapılması gerektiği, yatırımcıları Adıgey'e çekme işine destek sağlama ve benzeri konular belirtilmiştir. Bunları RF elçilik ve konsoloslukları ile dış ülkelerde yaşayan soydaşlarımızın işbirliği yoluyla gerçekleştirmeyi düşünüyorlar.

Sonuç olarak, devlet organları üst yetkilileri ile ulusal diasporalar arasında belirli ilişkiler kurulmuş oldu. Göçmen dairesi de bu işi aktif bir biçimde desteklemekle görevlendirilmiş bulunuyor. Çünkü dış bir ülkeden gelen biri, en önce ilkin Vize ve Tescil Dairesi'ne (OVİR) geliyor. Bu daire değişik ulustan kişilere yardımcı oluyor, nelerin eksik olduğu söyleniyor, tercüme işlerinde yardımcı olunuyor. Rusya dönecek kişilere gereksinim duyuyor, dönecek olanlar da Rusya'ya gereksinim duyuyorlar.

T.Belov, AC Göçmen Dairesi uzmanı.

Adıge maq, 13 Aralık 2010
Çeviri: Hapiy Cevdet Yıldız