Adıge Xase toplum örgütü Başkanı Hapaye Arambıy, kongre ve kongrede yapacağı konuşma ve vurgulamak istediği  ana başlıklara ilişkin bilgilendirmelerde bulundu.

Başkan Hapaye Arambıy'ın belirttiğine göre, Adıge Xase, ulusal geçmişin anıları ile sıkı sıkıya  bağları olan bir toplumsal/ulusal yaşamın, bir geleceğin savunucusu. Yüzyıllar boyunca Adıge yurdunu savunanlar ve kahramanlıkları ile ulusa örnek olan insanlar adına bir anıt dikmenin uğraşısı içinde. Bu yöndeki çabalarımız gelişme göstermeye başladı. Devlet Başkanımız Thakuşın Aslan ile Parlamento ve Hükümet, konuyu gündemlerine almış bulunuyorlar. Anıtın dikileceği yer de belirlendi, burası Filarmoni binası yanında bir alan. Mimar Bırsır Abdulah tarafından çizimi yapılan anıt projesi de kabul edilmiş bulunuyor. Başlangıç aşaması için gerekecek olan para  da bulunmuş durumda.

Adıgece/Çerkesçe'yi öğrenme/öğretme ve kullanma sorunu

Adıge Xase Çerkesçe'yi öğretme ve kullanma konularına yoğunlaşmış bulunuyor. Ancak kaygılarımız sona ermedi dedi Hapaye Arambıy. Çocuk kreşleri/yuvaları ile okullarımızda Adıgece'nin hangi düzeylerde öğretilmekte olduğu durumu, Adıge Xase'nin sürekli izlediği konulardan biri. Saptanan eksiklik ve ihmaller ilgili Hükümet makamlarına iletilmiş durumda.

Maykop Adıge Cumhuriyeti'nin başkenti. Bu olguyu dikkate alarak bir toparlama yaptığımızda şu gibi gerçekler ortaya çıkıyor: Adıgece bir devlet dili, ama ihmal edilmiş durumda, yani gereken düzeyde kullanılmıyor. Maykop'a beş noktadan/yoldan giriş var. Kabul edilmiş olan devlet dili Adıgece'nin yeterli düzeyde kullanılmamakta olması bizleri üzüyor. Maykop'a giriş yerlerindeki levhalardan hiçbirinin üzerinde kentin Adıgece adı yazılı değil. Cumhuriyetin ve Maykop'un kutlama günü yazılarında, taşınan pankart ve bezlerde Çerkesçe'ye çok çok  az yer veriliyor - ya da hiç yer verilmiyor

Biz de çalışmaya katılacağız

Anıt dikme çalışması başlatıldığında, Adıge Xase bu işe seyirci kalmayacak ve tüm gücüyle çalışmaya katılacak. Xase, ayrıca kentlerimiz ile köylerimizin giriş çıkış yerlerindeki levhalar üzerinde de Adıgece ve Rusça yazılması, anadil Çerkesçe'nin kullanılması ve benzeri ulusal sorunların yerine gelmesi için aktif  çalışmalar yürütecek.

Görüş açıları ve sonuç

Hapaye Arambıy ile görüş birliği içinde Beğuş'e Adam, Abıde His (İsa), Yedıc Memet, Kaleş'ave Askerbıy, Ç'ermıt Muhdin, Hunego Çetib (Katip) ve daha başkaları birer konuşma yaptılar. Toplantıda otoyollarda yaşanan ve bir facia düzeyine ulaşan trafik kazaları sorunu ve halkı kaygılandıran sorunlar üzerinde duruldu ve bu konu üzerinde yoğunlaşacak bir kurul oluşturulması, dış ülkelerden dönüş yapan soydaşlarımız ile ilgilenilmesi, tarihimizin daha iyi ve daha derinlemesine öğrenilmesi için etkin bir biçimde arkeologlara yardımcı olunması, beden eğitimi ve sporun geliştirilmesi, Ş'açe (Soçi) 2014 Olimpiyat oyunlarına Adıgey'in de katılması ve benzeri daha başka sorunlar da görüşüldü.

Toplantıya Adıge Televiyonu Müdürü Beğuş'e Azemat, cumhuriyet gazeteleri “Sovetski Adıgey” ve “Adıge maq” gazeteleri genel yayın müdürleri Valeriy Kodratenko ile Derbe Timur da katıldılar. Başbakan Kumpıl Murat da toplantıda ele alınan ve konuşulan sorunları dikkate alarak, resmi görevlilerle sivil toplum örgütü “Adıge Xase”nin birlikte çalışmalarını istediğini belirtti.

Adıge Cumhuriyeti Başbakanı Kumpıl Murat, sadece Adıge Bayrağı Günü değil, bir de Adıge Giysisi Günü'nün belirlenmesi gerektiğini, belirlenecek kutlama gününe Adıge giysilerini kuşanmış olarak geleceği sözünü verdi. Toplantıda cumhuriyet gazeteleri ile radyo ve televizyonun Adıge Xase'nin çalışmalarını daha etkin bir biçimde kitlelere ulaştırmaları gereği, kongrenin iyi düzenlenmesi ve diğer konular üzerinde duruldu.

Adıge maq,6 Aralık 2010
Çeviri:Hapiy Cevdet Yıldız