Brüksel’de, Avrupa Parlamentosunda Çerkes toplumunun ulusal-kültürel ve politik problemlerinin görüşüldüğü gelenekselleşmiş ‘Çerkes Günü’nün beşincisi düzenlendi.
Çerkes Gününün bu seferki gündemi Türkiye’nin Demokratik gelişimi ve Çerkeslerin Avrupa’ya entegrasyonu üzerineydi. Türkiye’nin Avrupa Birliğine girmesi için gerçekleştirmesi gereken koşullardan birisi, ülkesindeki ulusal azınlıkların, haklarının, bu sorunun, uluslararası normlara uygun çözümüdür. Avrupa birliği, öncelikli olarak Kürt sorununun çözümünü, Türkiye’nin önüne getirdi. Konu hakkında Çerkes STK’cı Asker Sohte ile görüştüm. Onun ifade ettiğine göre Çerkesler kendileri, bu konuyu dile getirdiler.
“Türkiye’nin Avrupa birliğine katılması konusunda Çerkesler bir ulusal azınlık olarak hala, günümüze kadar hiç bir belgede yer almıyorlar. Konu sadece Kürtler ile ilgiliymiş gibi sunuluyor işte enteresan olan şey bu. Bu bağlamda onların gerçekteki durumları, hakları, özgürlükleri, faaliyetlerde bulunup, bu ulusal azınlığın kendisini koruması ve geliştirmesi için gereken analizleri yapmamız gerekiyor.”
1924 yılı Kasım ayında Türkiye, Cumhuriyetin temel ilke ve prensiplerinden biri olarak nasyonalizmi gören bir anayasa kabul etti. Bu anayasanın 88. maddesi gereği dini ve ırkı ne olursa olsun Türkiye’deki herkes Türk sayıldı.
Çerkeslerin bu cebri asimilasyon karşısındaki tepkileri yönetim tarafından sert bir reaksiyonla karşılandı.
Çerkes sivil toplum hareketleri katılımcı Aslan Şaş’e:
“Bizim Adıgey’de, Türkiye’de ulusal edebiyat konusunda çalışmalar yaptığı için takibata uğrayan insanlar yaşıyorlar. Onları hapsettiler, Ürdün’e sürdüler ardından onlarda Rusya’ya döndüler.”
2004 yılında Türkiye’de ulusal azınlıklara yönelik bir yasa kabul edildi. Fakat pek çok uzmanın ifade ettiğine göre bu kanun deklaretif bir yapıya sahip. Türkiye’de ulusal azınlıkların okulları yok, devlet tarafından ulusal azınlıkların kendilerini muhafaza etmelerine yönelik planlanmış bir program yok.
Bununla birlikte 80 yıllık ulusal azınlıkların asimile edilmesine yönelik devlet politikası vardı. Çerkes diasporası ve Türkiye konusunda uzman olan Anzor Kuşhabiyev; günümüzde Türkiye’deki Çerkeslerin ulusal niteliklerini devlet desteği olmadan korumalarının zor olduğunu düşünüyor:
“Günümüzde bu asimilasyon sürecini durdurmak çok zor. Çerkes diasporası günümüzde neden politik çerçevede tepkisini koyuyor? İşte bu yüzden, etno-kültürel özgüllüklerini yitirdiklerinin bilincine varıyorlar. Sorunun tezahürü böyledir.”
Murat Gukemuho
Kaynak: Ekhokavkaza.com
01 Aralık 2010
Cherkessia.net
