- Адыгэ РеспубликэмкIэ культурэм икIэныжъхэр къэзыухъумэрэ ГъэIорышIапIэм пэщэныгъэр зэрихьэзэ, тызыфежьагъэр лъытэгъэкIуатэ, - къытиIуагъ тиреспубликэ и Лъэпкъ музей инаучнэ IофышIэ шъхьаIэу, Адыгеим культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Тэу Аслъан. - Урысыем икъэлэ зэфэшъхьафмэ къарыкIыгъэ археологхэри гъусэ къытфэхъугъэх.

- Adıge Cumhuriyeti Kültürel Mirası Koruma Merkezi tarafından düzenlenen çalışmalarımız sürüyor,-dedi AC Ulusal Müzesi Bilim Kurulu Başkanı, Adıgey'in kıdemli kültür emekçisi Tev Aslan. -Rusya'nın değişik kentlerinden gelen arkeologlar da bizimle birlikte çalışıyorlar.

- Къэжъугъотыгъэ пкъыгъомэ ацIэ къытфеIоба.

- Bulduğunuz arkeolojik malzemelerin neler olduğunu söyler misiniz?

- Дышъэпс егъэшъогъэ тыжьын къашыкъыр дэхэ дэд. Сэшхом, къошыным ятеплъэ тшIогъэшIэгъон. Щабзэм щыщ пкъыгъохэр зэдгъэпшэщтхэр тшIэрэп. МашIор зэрашIыщтыгъэ пкъыгъохэри къэдгъотыгъэмэ ащыщых.

- Altın suyuna batırılmış çok çok güzel gümüş kaşıklar bulduk. Kılıç ve testinin görünümü de ilginç. Ok/yay (şabze) takımına ait parçaları neye benzeteceğimizi bilemiyoruz. Ateş üretmeye yarayan malzemeler de bulmuş bulunuyoruz.

- Тарихъ пкъыгъохэр лъэпкъэу зиягъэхэр жъугъэунэфынхэу игъо шъуифагъа?

- Bu tarihsel yapıtların hangi ulusa ait olduğunu saptama olanağınız oldu mu?

- Нартхэм я Асран Iуашъхьэ тетIагъ. Щабзэм, къашыкъым ятеплъэ адыгэмэ якультурэ къаIуатэ. Нартхэм ятарихъ пкъыгъох - ащкIэ упчIэ тиIахэп. Щэбзапэхэр нартхэм зэрашIыщтыгъэхэр тэшIэ.

- Nartların Asran Höyüğü'nü (kurgan) kazdık. Yay ve kaşığın görünümü Adıge/Çerkeslerin kültürünü anlatıyor. Nartların tarihsel eşyalarıdır bunlar, bir kuşkumuz yok. Nartların ok uçlarını yapmakta usta olduklarını biliyoruz.

- Къашыкъым, къошыным янеущрэ мафэ сыда къырыкIощтыр?

- Kaşık ve testi ne yapılacak, nereye gönderilecek?

- Адыгэ Республикэм и Лъэпкъ музей ифонд хэтлъхьащтых. Экспедицием хэтыгъэхэу Москва, Воронеж, нэмыкIхэм къарыкIыгъэ археологмэ тафэраз. Зэхэщэн Iофэу къэнагъэхэр шIэхэу дгъэцэкIэщтых. Бэным къычIэтхыгъэ пкъыгъохэр икIэрыкIэу зыщыдгъэтIылъыжьыщтхэ къуаджэм икъыхэхын тегупшысэ.

- Kaşık ve testi de dahil tüm buluntular Adıge Cumhuriyeti Ulusal Müzesi demirbaşına kaydedilecek, bizde kalacak. Moskova, Voronej ve daha başka yerlerden gelip kazı heyetimize katılan kişilerden de çok memnunuz. Çalışmamızı kısa bir süre içinde tamamlayacağız. Mezardan çıkardığımız şeyleri (-iskelet, kemik, vd-) yeniden hangi köye gömeceğimizi düşünüyoruz.

- Тиреспубликэ туризмэм зыщиушъомбгъуным фэшI Iофыгъохэм шъуягупшысэба?

- Adıge Cumhuriyeti turizminin gelişmesi için düşündüğünüz yeni projeleriniz var mı?

- Тарихъым епхыгъэ пкъыгъохэм я ХIV-рэ лIэшIэгъур къаIуатэ. Туристхэм ядгъэлъэгъуни, къафэтIотэни тиI.

- Tarihsel anlamda, bu bulgular XIV. yüzyılı işaret ediyorlar. Turistlere gösterilecek ve anlatacak daha başka çok şeyimiz de var.

- Шъуигухэлъхэр къыжъудэхъунхэу шъуфэсэIо.

-Tüm isteklerinizin gerçekleşmesini dileriz.

- Тхьауегъэпсэу.

-Teşekkür ederim.

Adıge maq,22 Kasım 2010
Çeviri: Hapiy Cevdet Yıldız