(-Krasnodar Kray'ın Başına Taş mı Düştü?-)

Ахэр бэ мэхъух, бэшIагъэ зяжэщтыгъэхэр ыкIи пстэуми мэхьанэ гъэнэфагъэ яI. УблэпIэ шъхьаIэу лъытагъэмэ хъущт гъэрекIо иIоныгъо мазэ къуаджэу ШэхэкIэишхом джырэ уахътэм диштэу зэтегъэпсыхьэгъэ гъэсэныгъэ-культурнэ гупчэу къыщызэIуахыгъэр. А хъугъэ-шIагъэм къоджэдэсхэр бэшIагъэу ежэщтыгъэх, ау щыкIэгъэ пстэури пщегъэгъупшэжьы ащ фэдэ комплекс зэтегъэпсыхьагъэ къалэми зэрэдэмытым. А псэуалъэр кIуачIэхэм ыкIи гухэлъхэм яуплъэкIугъоу щытыгъэмэ, джы а шIыкIэм тегъэпсыкIыгъэу ыпэкIэ лъэкIуатэх, гъэхъэгъакIэхэр ашIых.

Çok şey  bunlar, çoktan beridir beklenenen bu şeylerin her birinin  birer özel anlamı bulunuyor. Geçtiğimiz yıl,eylül ayında Şeh'ek'eyışh'o  köyünde (*) açılan ve şu sıralar donanımı tamamlanan  Eğitim ve Kültür Merkezi, kalkınma faaliyetlerinin  bir başlangıcı olarak kabul edilebilir. Köylüler böyle bir kültür merkezini uzun yıllardan beri beklemekteydiler, ancak, tüm eksiklikler bir yana, kentte dahi zor karşılaşılan böylesine donanımlı bir komplekse kavuşmak, köylülere tüm üzüntülerini unutturmuş olmalı. Bu donanımlı yapı, gücü ve özlemleri simgeliyor, şimdi, ona koşut ileri adımlar atılıyor ve yeni kazanımlar elde ediliyor.

Олимпийскэ шъолъырым Лазаревскэ районыр къыхимыубытагъэми, Iудзыгъэ псэупIэ-кIэ зэралъытэщтыгъэм джы текIыжьхэу аублагъ. ШэхэкIэишхом ыуж псэолъакIэхэм якартэ къиуцуагъэх ветеранхэм яунэу район гупчэм щагъэпсырэр, Тыгъэмыпс щашIы-рэ сымэджэщыр, Солохаул щагъэуцурэ гурыт еджапIэр. БэмышIэу Лэу къыщызэIуахыгъ IэпыIэгъу псынкIэм пае подстанциеу агъэпсыгъэр. Джащ фэдэу унэчIэхьажьымкIэ чэзыур джы къылъыIэсыгъ лъэпкъ культурэмкIэ Гупчэм.

Psışşuape, Olimpiyat oyunları alanı dışında, kenarda kalmış bir komşu  belde/rayon sayılıyordu. Şimdi bu görüş de değişmeye başladı.Şeh'ek'eyşh'o köyünün  ardından inşaat projeleri  kapsamında rayon (ilçe) merkezinde bir emekliler evi, Tığemıps (Dagomıs) beldesinde bir hastane ve Solohavul köyünde bir lise binasının yapımı  başlatıldı. Bir süre önce de Lev beldesinde bir ilk yardım hastanesi  açılmıştı. Şimdi  sırada Psışşuape Ulusal Kültür Merkezi'nin  açılışı var.

- СызэрэнасыпышIом сшъхьэ егъэуназэ, - ыушъэфыгъэп зэригушIуагъор лъэпкъ культурэмкIэ Гучэм игъэпсын лъапсэ фэзышIыгъагъэу, джы Лазаревскэ районым иадминистрацие культурэмкIэ иотдел ипащэу Крикор Мазлумян. - Хъурэ шъыпкъэр сшIошъ зыхъугъэр гъэцэкIэжьын IофшIэн пстэури зэшIуахи, непэ лентэ плъыжьым изэпыупкIыгъо къызэсыр ары ныIэп. Мыщ тетэу хъуным пае илъэс щэкIрэ тежагъ, нэмыкIэу къэп-Iон хъумэ, лъэпкъ культурэмкIэ Гупчэр щыIэ зыхъугъэм къыщыублагъэу.

-Bu mutluluğa tanık olmak başımı döndürüyor, -diyerek, duygularını açığa vuruyor, Psışşuape rayonu Başkanlığı kültür bölümü Başkanı Krikor Mazlumyan (**). -Bütün bunlara,vaad edilen şeylerin tamamlanmaları ve açılış kurdelelerinin kesildiğini görmem üzerine inanabildim. Ulusal Kültür Merkezi kurulması kararının alınmasından başlayarak, bütün bu işlerin bugünkü  düzeye gelmesi için otuz yıl beklememiz/geçmesi  gerekmişti.

- Анахь инхэу ыкIи осэшхо зыфашIырэ фестивалхэри утемыукIытыхьэу мыщ щызэхэпщэнхэ плъэкIыщт, - хегъэунэфыкIы районым ипащэ. - Юрий Ермаковыр зипэщэ «Стройинтеркомым» ыкIи ащ иколлектив яIофшIагъэмэ арыгушхонхэ алъэкIыщт. Фирмэм испециалистхэр Шъачэ ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащызэлъашIэх. Социальнэ мэхьанэ зиIэ мы объектым дэгъоу Iоф щашIагъ, Iуагъэ къызэратыгъагъэм диштэу зэкIэри зэшIуахыгъ. Олимпийскэ программэм телъытэгъэ мылъкум щыщэу, ар сомэ миллиони 100 мэхъу, джащ фэдэу краим ыкIи муниципальнэ образованием ямылъкоу мы псэуалъэм халъхьагъэр шIуагъэ къытэу ыкIи ипIалъэм ехъулIэу аIэ къырагъэхьагъ.

- En geniş ve en önemli festivalleri, en gelişmiş biçimiyle, artık  Psışşuape'de düzenleyebileceğiz, -diyor rayon Başkanı Viktor Filonov. - Yuriy Ermakov'un yönetimindeki “Stroyinterkom” inşaat firması ve çalışanları, bu  başarıları ile övünebilirler. Firmanın uzmanları Ş'açe'nin (Soçi) değişik yörelerinde de tanınmışlardır. Toplumsal bir anlamı olan bu kompleks mükemmel bir işçiliği yansıtıyor, bize vaad edilen herşey tamamlanmış durumda. Olimpiyat programı kapsamında tahsis edilen  100 milyon ruble ile Krasnodar Kray ve Psışşuape Belediyesi tarafından sağlanan parasal   yardımlar  vaktinde bize gönderilmiş bulunuyor.

ШъыпкъэмкIэ, псэолъэшIхэм IэпэIэсэныгъэшхоу ахэлъыр утемыукIытыхьажьынэу къагъэлъэгъуагъ. Аужыпкъэм илъэс пчъагъэ хъугъэу мыщ Iоф щызышIэщтыгъэхэм зэсэгъэгъэхэ, янэIосэгъэ пкъыгъо гори чIалъэгъожьырэп. Джащ фэдэу умышIэжьынэу зэкIэ агъэпсыгъ. Сценэри, артистхэм зызыщагъэхьазырырэ чIыпIэхэри бэкIэ нахь гуIэтыпIэ, нахь зэтегъэпсыхьагъэ, нахь кIэракIэ хъугъэх.

Doğrusunu söylemek gerekirse, inşaat işçileri,kişiyi utandırmayacak denli usta kişiler olduklarını kanıtladılar. Yıllardan beri bu merkezde (-Ulusal Kültür Mekezi'nde-) çalışmakta olan kişiler eskiden beri görmeye alışmış oldukları herşeyin ortadan kalktığına ve yenilerinin geldiğine tanık oldular ve şaşkınlık geçirdiler. Herşey böylesine ve yeni baştan bir bir düzenlendi. Sahne ile oyuncuların hazırlandığı odalar da çok daha konforlu, donanımlı ve daha bir modernleştirilmiş oldular.

* Iофышхоу рагъэжьагъэр ыкIэм нэгъэсыжьыгъэным фэшI джы къэнэжьыгъэр музыкальнэ Iэмэ-псымэхэмрэ сценэ шъхьаIэм ищыкIэгъэщтхэмрэ къэщэфыжьыгъэнхэр ары, - къыкIегъэтхъы Крикор Мазлумян. - Ти Гупчэ осэшхоу къыфашIырэр, джащ фэдэу край ыкIи къэлэ хэбзэ органхэр къызэрэфэшIухэр къызыдэплъытэхэкIэ, пIэлъэ благъэм ахэри къытфащэфынхэм тыщэгугъы.

* Başlanmış olan bu işi tamamlamak için gerekli olan şey, müzik enstrümanları ile ana sahnenin gereksindiği şeyleri satın almaya kalmış, -diyerek durumu vurguluyor Krikor Mazlumyan. Ulusal Kültür Merkezi'mize verdikleri bu büyük değeri dikkate aldığımızda,Krasnodar Kray merkezi ile kent yönetimi organlarının, kısa bir süre içinde beklediğimiz bu malzemeleri de satın alıp bize ulaştıracaklarından kuşku duymuyoruz.

Шъачэ и Мафэ ыкIи ЦНК-р капитальнэу зэрагъэцэкIэжьыгъэм апае Лазаревскэм щыпсэухэрэм ыкIи хьакIэу къекIолIагъэхэм къызафэгушIохэ уж «Стройин теркомым» ипсэолъэшIхэмрэ Лазаревскэм ицIыф гъэшIуагъэхэмрэ шIухьафтынхэр аратыгъэх, скверым Зэкъошныгъэм и Чъыг щагъэтIысыгъ. Ау мэфэкI зэхахьэр ащ щаухыгъэп. Зызэблахъузэ лъэпкъ творческэ коллективхэр сценэм къытехьэщтыгъэх, яIэпэIэсэныгъэ къагъэлъагъощтыгъ. Фэдэ къыхэмыкIыгъэу, мы мафэм ахэр артистыгъэх ыкIи къагъэлъагъохэрэм яплъынхэ амали яIагъ.

Ş'açe Günü ve Ulusal Kültür Merkezi yapımının tamamlanması kutlaması sırasında Psışşuape halkı ile konuklarının selamlanmalarının ardından  “Stroyinterkom” firması çalışanları ile Psışşuape'nin onursal hemşehrilerine armağanlar verildi ve meydana Kardeşlik Ağacı dikildi. Ancak kutlama bununla da sona ermedi. Sırasıyla ve dönüşümlü bir biçimde halkların ulusal dans ve şarkı toplulukları sahne aldılar ve ustalıklarını sergilediler. Böylesine bir gün hiç yaşanmamıştı, bugün o gençler gerçekten birer oyuncu idiler ve kendi danslarını izleme olanağını da elde ettiler.

НЫБЭ Андзор - NIBE Anzor
Şapsığ Gazetesi Muhabiri

Adıge maq,26 Kasım 2010
Çeviri:Hapiy Cevdet Yıldız

(*)-Şeh'ek'eyışh'o (Rusça adı-Bolşoy Kıçmay)- Şeh' (Rusça-Şahe) Irmağı vadisinde,Kradeniz kıyısından 7 km içeride ve 500'den çok nüfuslu bir Şapsığ köyü.-hcy

(**)-  Krikor Saakovich Mazlumian (1940 doğumlu), “Vıbıhlar” (Убыххэр) adlı yeni bestesiyle de ünlenmiş bir besteci,şair ve yazar.Rus,Ermeni,Adıge-Şapsığ,Kazak,Ukraynalı,Rum ve Belarus halklarının kültürlerini geliştirme  üzerine kurulu Soçi 'Psışşuape Ulusal Kültür Merkezi' Başkanıdır.Birçok ödüle sahiptir.Bu arada Ermenice 'Hemşin döngüsü'nü de yazmıştır.Daha çok bilgi için bkz.internet.-hcy