Saygıdeğer Soydaşlarım!

Sizleri Krasnodar Eyaleti ve Adıge Cumhuriyeti Çerkes organizasyonları adına gönülden selamlıyorum.

Günümüzde Marmara Bölgesi Çerkes organizasyonları Koordinasyonal toplantısı Türkiye ve Rusya devletlerinin dinamik ilişkilerinde gelişmelerin olduğu dönem fonunda gerçekleşiyor.

Çağdaş Türk-Rus ilişkileri; Ülkelerimiz arasındaki işbirliği; küresel ve bölgesel güvenliğin tesisi, birlikte gerçekleştirilen önemli bölge enerji ulaşım hatları projelerinin realizasyonu; eğitim, kültür, bilim alanlarında işbirliği  gibi konular reel gündemimizi oluşturuyor.

Bu pozitif ortamın fonunda Çerkes sorunları üzerinde yeni bir yaklaşım ile yola çıkmalıyız; ulusumuzun etnik ve kültürel diriliş yolunda, birliğinin tesisi ve ulusumuzun temel çıkarlarını korumaya çalışmalıyız.

Kafkasya ve diasporadaki biz Çerkesler için şu hususlar açık olmalı; bizim gerçekleştirilebilir ulusal emellerimiz sadece Rusya Federasyonu ve Çerkeslerin diasporada yaşadıkları ülkeler arasındaki güvenlik ve stabilizasyonu tesis eden dostluk ve işbirliği ruhu ile gerçekleştirilebilir. Adıge Cumhuriyeti Başkanı Thakuşıne Aslan’ın Türkiye’deki Çerkes organizasyonlarına seslendiği tarihi çağrıda bu yönde.

Rusya Federasyonu tarafından ulusumuzun Çerkes diasporası ile alakalı sorunlarının çözümü yolunda önemli sistemsel değişimler gerçekleştirildi. Yirmi yıldan daha uzun bir süre boyunca Çerkes diasporasının Rusya Federasyonu tarafından, ülkenin soydaşları arasında sayıldığı devlet politikalarının oluşturulması için dialoglar sürdürüldü.

2010 yılında Rusya hükümeti bir yasa tasarısı üzerinde çalıştı ve parlamento tarafından onaylandıktan sonra  Başkan D. A. Medvedev tarafından imzalanarak bu kanun yürürlüğe girdi. Bu yasa ile ulusumuzun diasporasının hak ve çıkarlarının korunması, etnik ve kültürel olarak kendini muhafaza etmesine yönelik gerekli çalışmalar hususunda ülkemiz kendi üzerine düşen gerekli sorumluluk ve yükümlülükleri üstleniyor.

Bu yeni devlet politikasının realizasyonu murahhas federal organlar ve Adıge Cumhuriyeti hükümeti ve Adıgey yerel organları tarafından gerçekleştirilebilecek.

Biz ülkemizin devlet politikası kontektstinde hükümetdışı Çerkes organizasyonları temsilcileri olarak tamamlayıcı niteliklerde diaspora ile kendi işbirliği programımız üzerinde çalışacağız.

Sizlerin de bildiği gibi  bu konuda 2010 yılında anadil ve dans öğretmenleri Türkiye’ye gönderildi. Çerkes organizasyonlarının çalışmaları neticesinde Çocuk Dans grupları karşılıklı olarak gönderildi. Türkiye’deki Çerkes diasporası için ilk defa “Antik çağlardan günümüze Çerkesya ve Çerkes tarihi” isimli Türkçe ders kitabı yazılması için bir yarışma düzenlendi.

Söz konusu ders kitabı 2011 yılında Türkiye’deki Çerkes toplumuna ulaştırılacak. Bizim planlarımızın arasında Türkiye’de yaşayan Çerkes diasporası için Çerkesce ders kitapları üzerinde çalışmakta var.

Sözünü ettiğimiz tüm sorunların çözümü güçlü bir ortaklık ve işbirliği ile çözümlenir. Biz bu bağlamda Türkiye’de Kafkas organizasyonlarının Çerkes organizasyonu şeklinde yeniden yapılanması prosesini gözlemliyoruz.

Biz bu sürece müdahele için herhangi bir hak, yetki ve niyete sahip değiliz. Açık yüreklilikle Çerkes ulusunun etnik ve kültürel olarak kendisini muhafazasını sağlamayı amaç edinen her organizasyon ile çalışmaya işbirliği yapmaya hazırız.

Bunun yanısıra ben dikkatinizi bir konu üzerine çekmek istiyorum, Adıge Cumuriyeti hükümeti ve hükümet dışı Çerkes organizasyonları Çerkes diasporası ile ilgili faaliyet gösteren yapılarla işbirliği yapmak istiyor.   

Türkiye’deki diğer Kafkas diasporaları, Dağıstanlı, Gürcü, Abhaz, Ermeni, Azeri diasporaları kendi devletleri veya Rusya Federasyonu içindeki  kendi cumhuriyetleri ile işbirliği yapıyorlar.  

Onları değiştirmek hakkı ve olasılığına sahip değilsiniz. Bizim kendi ulusumuza hizmet etmek borcumuz.

Sonuç olarak ben, Adıge Cumhuriyeti Başkanı A. K. Thakuşıne’nin Türkiye’deki Çerkes organizasyonlarına çağrısı üzerine söylediğiniz sıcak sözcükler için teşekkür ediyorum.

 

Sehute Asker

 

Soru: Marmara bölgesinde 600 binden fazla Çerkes yaşıyor. Bizim bölgemizde sadece 20 kadar anadilde ders kitabı var. 250 bin kadar Çerkesin yaşadığı Bursa kentinde 1 tane ders kitabı var. Acaba bize anadilde ders kitabı göndermeniz mümkün olur mu?

A. Sohte: Anadildeki ders kitabı sorununun, böylesi feci bir durumda olduğunu ben bilmiyordum. Önümüzdeki günlerde biz Bursa kentine anadilde ders kitapları göndeririz.

Soru: Örneğin bölgemizde İnegöl’e olduğu gibi, bizlere de anadil ve dans eğitimi verecek öğretmen göndermeniz mümkün mü?

A. Sohte: Elbette, biz devlet mekanizması tam anlamı ile çalışana kadar beklemeden elimizden gelen her türlü yardımı yaparız. Fakat hepimiz bu işleri devlet nezdinde rayına oturtmak için birlikte çalışmamız lazım. Bu konu ile alakalı olarak ders kitabına, anadil öğretmenine, dans konusunda, ulusal kültürel konularda ihtiyaç duyulan şeyleri Türkiye’deki Çerkes organizasyonlarının resmi olarak Rusya Federasyonu büyük elçiliklerine götürererek, Rusya hükümeti Rus Yurtdışı Merkezine benzeri tüm problemleri iletmeleri gerekiyor.

Rusya Federasyonu büyükelçiliği bu sorunlar ile ilgili gerekli devlet organlarına konuyu ulaştırarak prosesin devlet nezdinde işlemesini sağlar. Bu esnada ben yine yineliyorum, konu ile alakalı bizlerde devlet mekanizmasının işleyişini beklemeden  elimizden gelen her şekilde çalışmaya devam edeceğiz.

Soru: KBC Üniversitelerinde Türkiye diasporasından 120 kişiden fazla öğrenci okuyor. Adıgey’de çocuklarımızın okumasının önünde bazı engeller var. Mesela,  Adıgey Devlet Üniversitesi hazırlık kursunu bitirenler Maykop Devlet Teknik Üniversitesine alınmıyorlar veya tam tersi. Siz veya Adıge Cumhuriyeti hükümeti bu sorun hakkında çalışabilir mi ve bunun yanısıra Adıgey üniversitelerinde okumak isteyenlere ücretsiz eğitim imkanları sağlanabilir mi?

A. Sohte: Rusya Federasyonu’ndaki üniversitelerde soydaşlara eğitim imkanı için belirlenen kota Adıge Cumhuriyeti hükümeti tarafından değil federal organlar tarafından belirleniyor.

Resmi olarak Türkiye Cumhuriyeti’ndeki Rusya Federasyonu büyükelçisine bu konuda müracaat edip Rusya Hükümeti Rus Yurtdışı Merkezine bu problemi iletmeniz muhakkak gerekiyor. Bizler ise bu konuyu Adıge Cumhuriyeti Hükümetine ayrıyeten iletiriz.

Soru: Rusya Federasyonu’nda nüfus sayımı yapılıyor. Bu konu hakkında ne gibi sebeplerden tartışmalar yürütülüyor.

 A. Sohte: Sovyetler döneminde vatandaşların kimlik belgelerinde milliyetleri hanesi yeralıyordu. Bizim Çerkes otonomilerinde yaşadıkları yere göre bu yazılmıştı.

Adıgeyde Adıgeyli, Karaçay-Çerkeste Çerkes,  Kabardey-Balkarda Kabardeyli gibi. Bunun yanısıra biz kenidimizi Çerkes (Adıge) şeklinde bir ulus olarak tanımlıyoruz.

Günümüzde Çerkes gençleri ve aydınları bir ulusal isimlendirilmenin yerleştirilmesi için çalışıyorlar. Fakat düşünsel olarak eylemsizlik ve atalette var. Bu aşılabilir ama zaman istiyor.

 

Kaynak: Natpress
27 Ekim 2010
Cherkessia.net