«Щэбзищ, жъогъо 12», джары Минеральные Воды къыщыдагъэкIыгъэ дискым зэреджагъэхэр. Фестивальхэм щытхъуцIэхэр къащыдэзыхыгъэ орэдыIо ныбжьыкIэу Мышъэ Азидэ Тэхъутэмыкъуае щыщ, лъэпкъ искусствэр шIу зыщалъэгъурэ адыгэ унагъом щапIугъ. Ышнахьыжъэу Мышъэ Андзаур Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» ипщынау. Тиартистхэу ХъокIо Сусаннэ, Агъырджэнэкъо Саныет, Къумыкъу Щамсудинэ, Мэщлъэкъо Даринэ, нэмыкIхэми ягъусэу концертхэм ахэлажьэ зыхъукIэ орэдышъохэр къызэрэригъаIохэрэр едэIурэмэ агу рехьы.
“Üç ok,12 yıldız”, -Stavropol Kray’ın- Mineralnıye Vodı kentinde yayınlanan diskin adı. Festivallerde ödüller alan Mış’e Azide Tahtamukay beldesinden, ulusal sanatı seven bir ailede büyümüş biri. Ağabeyi Mış’e Andzavır Adıge Cumhuriyeti Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu “İslamıy”ın akordiyocusu. Sanatçılarımız Hok’o Susanna, Ağırgeneko Sanyet (*), Kumıku Şamsudin, Meştleko Darin ve diğer şarkıcılara eşlik anlamında ulusal ezgileri çaldığında dinleyicileri coşturan biri.
Мышъэ Азидэ къыIорэ орэдэу «Щэбзищ, жъогъо 12» зыфиIорэмкIэ дискыр къызэIуехы. Адыгэ Республикэм фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэхэм а орэдыр ащыжъынчэу зэп зэрэзэхэтхыгъэр. Краснодар щызэхащэрэ пчыхьэзэхахьэхэм а орэдыр Азидэ къащиIоуи зэхэтхыгъ. Пшъашъэр ищыгъ, адыгэ шъуашэр щыгъэу мэкъэ дахэкIэ лъэпкъ орэдыр къызыхидзэкIэ уегъэгушIо.
Disk, Mış’e Azide’nin söylediği “Üç ok, 12 yıldız” şarkısıyla başlıyor. Adıge Cumhuriyeti anma günlerinde bu şarkıyı sık sık duyuyoruz. Krasnodar’daki akşam konserlerinde de bu şarkıyı Azide’den az dinlemedik. Kız fidan boylu, Çerkes giysisi içinde şarkıya bir başladığında kişiyi adeta büyülüyor.
АР-м и Къэралыгъо орэдыIо-къэшъокIо ансамблэу «Ислъамыем» иартисткэу Мэщлъэкъо Даринэ къыIорэ орэдхэу «Ощ нахьи сынахь дах», «Си Айтэч», нэмыкIхэри дискым тетхагъэх. Къэрэщэе-Щэрджэсым изаслуженнэ артисткэу Нэчэс Анжеликэ иорэдхэри дискым уедэIузэ зэхэпхыщтых. «Щэрджэс тамыгъ» зыфиIорэр бэмышIэу тыритхагъэмэ ащыщ.
AC Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu “İslamıy” sanatçısı Meştleko Darin’in okuduğu “Ben senden daha güzelim”, “Benim Ayteç’im” ve daha başka şarkılar da diskte yer alıyor. Karaçay-Çerkesya kıdemli sanatçısı Neçes Angelika’nın da şarkıları diskte bulunuyor. “Çerkes Damgası” adlı şarkısı yeni yazdırdıklarından.
Дзыбэ Мыхьамэт къыIорэ орэдхэр зыми хэкIокIэщтхэп. Орэд пэпчъ екIолIакIэу фишIырэр зышIогъэшIэгъонхэм зэралъытэу, Мыхьамэт эстрадэм зыкъыщигъотыным фэшI ежь хихыгъэ гъогум рэкIо.
Dzıbe Mıhamet’in okuduğu şarkılar her yerde kendini belli ediyor. Hayranlarının değerlendirmelerine göre, Mıhamet pop şarkıları söylerken, her bir parça için ayrı bir yol, bir stil tutturuyor.
- Элдэрэ Айдэмыри седэIуныр сикIас, ау пчыхьэзэхахьэхэм нахьыбэу сызкIакIорэр Дзыбэ Мыхьамэт ымакъэ зэхэсхынэу ары, - къытиIуагъ джырэблагъэ Мыекъуапэ щыпсэурэ пшъашъэу Аидэ.
- Eldere Aydemır’ı dinlemeyi seviyorum,ancak en çok da Dzıbe Mıhamet’in sesini duymak için akşam konserlerine gidiyorum, -dedi bu yakınlarda Maykop’ta yaşayan Ayda.
Элдэрэ Айдэмыр, Къатмэс Руслъан къаIорэ орэдхэри дискым тетхагъэх. Тиартистхэм Адыгэ Республикэм итарихъ, икультурэ Къыблэ шъолъырым зэрэщагъэIурэм тырэгушхо.
Eldere Aydemır ile Katmes Ruslan’ın söyledikleri şarkılar da diske kaydedilmiş. Sanatçılarımız Adıge Cumhuriyeti’nin tarihini ve kültürünü Güney Federal Okrugu topraklarında tanıtıyorlar, bundan gurur duyuyoruz.
Къэбэртэе-Бэлъкъарымрэ Къэрэщэе-Щэрджэсымрэ яартистхэм къаIорэ орэдхэр бэ мэхъух. Адыгэ Республикэм инароднэ артисткэу Сэкъурэ Ольгэ ымакъэ дунаим щэIу. Адыгеим иныбджэгъушIоу ТхьэгъэлIыдж Светланэ Тхьабысым Умар, Гъонэжьыкъо Аскэр аусыгъэ орэдхэр къеIох, Мыекъуапэ къыщитыгъэ концертмэ тяплъыгъ, бэрэ Iэгу фытеуагъэх. Даур Иринэ къыIорэ орэд заулэ дискым тетхагъ.
Kabartay-Balkarya ve Karaçay-Çerkesya sanatçıları tarafından söylenen çok sayıda şarkı da diskte yer alıyor. Adıge Cumhuriyeti halk sanatçısı Sekur Olga’nın sesi dünyada yankılanıyor. Olga, Adıgey’in değerli bestecileri Thağelıg Svetlana,Thabısım Vımar ve Ğonejıko Asker tarafından bestelenmiş şarkıları okuyor. Maykop’ta verdiği konserlerde coşkuyla alkışlandığını gördük. Davır İrina’nın okuduğu birkaç şarkı da diskte yer alıyor.
Эстрадэм лъэпкъ искусствэр щылъагъэкIуатэ ашIоигъоу сценэм къытехьэхэрэр цIэрыIо хъугъэхэу къатIорэп. Арэу щытми, тигъэзетеджэхэр ащыдгъэгъуазэхэ тшIоигъу Къулэ Аслъан, Шал Хъусен, Бэрбэч Рэмэзан, Битэкъо Лизэ, Жэкъэ Замирэ, Татьяна Третьяк, нэмыкIхэу дискым орэдхэр тезытхагъэхэм.
Pop müziği (Estrada) söyleyerek ulusal sanatı geliştirmek özlemiyle sahne alan her sanatçının ünlendiğini söyleyecek değiliz. Yine de, diskte şarkıları bulunan Kule Aslan, Şal Huseyn, Berbeç Ramazan, Biteko Liz, Jaka Zamir, Tatyana Tretyak ve daha başkalarının adlarını sayabiliriz.
Адыгэ культурэм ия V-рэ Дунэе фестиваль, Адыгэ Республикэм ия 19-рэ илъэс афэгъэхьыгъэ концертхэр, зэхэхьэ гъэшIэгъонхэр Мыекъуапэ щыкIощтых. Тыркуем, Израиль, Сирием, Германием, фэшъхьаф хэгъэгумэ къарыкIыгъэ тилъэпкъэгъумэ тиадыгэ орэдхэр зытетхэгъэ дискхэр зэрагъэгъоты ашIоигъоу къыкIэупчIэхэшъ, тигуапэу джэуап ятэтыжьы.
Adıge Cumhuriyeti’nin 19.kuruluş yıldönümü (**) nedeniyle düzenlenen V.Dünya Adıge Kültür Festivali kapsamında Maykop’ta konserler verilecek, akşam toplantıları yapılacak. Türkiye, İsrail, Suriye, Almanya ve başka yerlerden Adıge şarkıları üzerine diskler soruluyor, biz de sevinçle yanıtlıyoruz onları.
«Щэбзищ, жъогъо 12» зыфиIорэм имызакъоу, нэмыкI адыгэ орэдхэри фестивалым, мэфэкI зэхахьэхэм ащагъотын алъэкIыщт. Дунаим щыцIэрыIо ансамблэу «Ислъамыем» иконцерт хьакIэмэ къафагъэлъэгъощт. Тызэрыгушхорэ «Налмэсыр» Тыркуем къикIыжьынышъ, фестивалым, мэфэкIхэм ахэлэжьэщт.
Arzu edenler, festival ve kutlama günlerinde sadece “Üç ok,12 yıldız”ı değil, başka şarkıları da bulabilirler. Dünyaca ünlü “İslamıy”ın konseri ve gösterisi de konuklara sunulacak. Övünç kaynağımız “Nalmes” Türkiye’den dönüp festivale ve kutlama günlerine yetişecek.
ЕМТIЫЛЪ Нурбый. YEMT’ITL Nurbıy
Adıge Maq,1 Ekim 2010
Çeviri:Hapiy Cevdet Yıldız
(*)- “ge” harfi (go,gu) dışında,edebiyat dilinde “c” olarak okunur.-hcy
(**)-Adıge Cumhuriyeti’nin kuruluşu Adıge Özerk Oblastı Parlamentosu’nun 5 Ekim 1990 tarihli bir kararıyla ilan edilmiştir.-hcy
