А Iофыгъом дэлэжьэщт комитетым изэхэщэн Адыгэ хасэр пылъ. Ащ ипащэу Щэрджэс Мухьамэд къызэри­Iуа­гъэмкIэ, комитетыр демо­кратическэ лъапсэ иIэу зэхащэ, къэрэщаехэри фаехэмэ, ащ хэхьанхэ алъэкIыщт.

Karar doğrultusunda çalışacak ilgili bir komitenin oluşturulması için de Adıge Xase uğraş veriyor. Xase Başkanı Şerces Muhamed’in söylediğine göre, komite demokratik esaslar üzerinden oluşturulacak, isterlerse Karaçaylar da komitede yer alabilecekler.

Щэрджэскъалэ щыкIогъэ зэфэ­сым нэбгырэ 510-рэ хэлэжьагъ. Ахэм ахэтыгъэх Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым ыкIи Абхъазым арыкIыгъэхэри. 1926-рэ илъэсым къыщегъэ­жьагъэу 1957-рэм нэс щыIэгъэ Щэрджэс автоном хэкур гъэ­псы­жьыгъэныр зэфэсым хэлэжьагъэхэм зэкIэми игъоу алъы­тагъ.

Şerceskale (Çerkessk) kentinde yapılan toplantıya 510 kişi katıldı. Katılımcılar arasında Adıgey, Kabardey-Balkarya ve Abhazya’dan gelmiş olanlar da vardı. Kongre katılımcıları 1926-1957 yılları arasında yaşamış olan Çerkes Özerk Oblastı’nın  yaşama iade edilmesi kararını oy birliğiyle kabul ettiler.

Илъэс 30-м ехъурэ щыIэгъэ автоном хэкум, Къэрэщэе-Щэрджэсым джы хэхьэрэ район заули Щэрджэскъали хэтыгъэх.

30 yıldan çok bir süre yaşayan Çerkes Özerk Oblastı sınırları içinde, şimdi Karaçay-Çerkesya sınırları içinde bulunan  birkaç rayon ile Çerkessk kenti de yer alıyordu.

Зэфэсым къызэрэщаIуагъэм­кIэ, президентищэу илъэс зэ­кIэ­лъыкIохэм тетыгъэхэм ­ягъом къэралыгъо IэнатIэхэм зэкIэми зы лъэпкъым илIыкIохэр - къэрэщаехэр аIуагъэхьагъэх. Президентым иадминистрации, парламентми нэмыкI структурэхэми япащэхэм яна­хьыбэр къэрэщай.

Toplantıda açıklandığına göre, bugüne değin  görev almış olan üç Karaçay-Çerkesya devlet başkanı döneminde, devlet görevlerine sadece tek ulustan, Karaçay ulusundan olanlar atandılar. Devlet Başkanlığı sekreteryası, parlamento ve diğer devlet kuruluşları başkanlarının büyük çoğunluğu da Karaçay.

Ау Къэрэщэе-Щэрджэсым и Народнэ зэIукIэ идепутатэу Ахмат Эбзеевым къызэриIуа­гъэм­кIэ, щэрджэсхэм автоном хэку яIэнэу зэрэфаехэм зыпари къи­кIыщтэп. Мы Iофыр пхырыб­гъэ­кIыным пае референдум пшIын фае. Ау ар зэхащагъэми, щэрджэсхэм ярайонхэм (1957-рэ илъэсым нэс хэкум хэтыгъэхэм) къарагъэгъэзэ­жьын алъэкIыщтэп. Сыда пIомэ Нэ­гъой районым нэгъойхэр щэ­псэух, Уарп ыкIи Зеленчук рай­онхэм, нахьыбэмкIэ, арысхэр урысых, Адыгэхьаблэ щы­псэурэм инахьыбэр абазэх ыкIи нэгъоих. Щэрджэскъалэ дэсым инахьыбэри урыс, ызыщанэр къэрэщай.

Öte yandan  Karaçay-Çerkesya Halk Kongresi milletvekili Ahmat Ebzeyev’in söylediğine göre, Çerkeslerin bu özerk oblast talebi hiçbir karşılık bulmayacak. Özerklik için referandum yapılması gerekiyor. Referandum yapılsa bile, Çerkeslerin eski rayonlarını (1957 yılına değin Çerkes oblast içinde bulunmuş olan yerler) geri almaları  olanaksız. Çünkü –o yerlerde- şimdi bir Nogay rayonu var. Urup (Varp) ve Zelençuk rayonlarında ise, çoğunluk Rus. Adıgehable rayonunda da çoğunluk Abazin ve Nogay. Çerkessk kenti nüfus çoğunluğu Rus, üçte biri de Karaçay.

Урысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ хэбзэгъэуцу­ным­кIэ икомитет и Тхьаматэу Павел Крашенинниковым къызэ­риIорэмкIэ, мы Iофыгъор бэ­шIа­гъэу щыт. Ау аужырэ уахътэм социальнэ Iофыгъоу республикэм илъхэм япхыгъэу нахь лъэшэу зыкъиIэтыгъ.

Rusya Federasyonu Devlet Duması Mevzuat  Komisyonu Başkanı Pavel Kraşeninnikov’un açıklamasına göre, sözkonusu sorun uzun bir süreden beri gündemde. Ancak bu son dönemde cumhuriyetteki sosyal sorunlara bağlı olarak ivme ve güç kazanmış durumda.

 Adıge Maq, 8 Haziran 2010
Çeviri:Hapi Cevdet Yıldız
Cherkessia.net