Апэрэ сабыир къыфэхъуфэ адыгэ бзылъфыгъэм ищыгъын зэхъокIыныгъэ фэхъурэп, ишIыкIэкIи итеплъэкIи зэтекIырэп. Нэужым, ны зыхъукIэ, шъхьатехъо фыжь зытырехъо. Ышъхьэ пытэу зэкIепхэшъ, ыцыпэхэр ыжэкIэпэпкъ дэжь щепхыжьых.
İlk çocuğu doğana değin Adıge kadını giysisinde bir değişikliğe gitmez, dikiş ve görüntü farklılığı görülmez. Ancak, kadın anne olduğunda, beyaz bir başörtüsü ile örtünür. Başını sıkıca bağlar, örtü uçlarını da çene altından bağlar.
ЗэкIэми амышIэнкIи хъун, черкес хабзэу щыIэм къызэрэдилъытэу, илъэси 10 - 12 зыныбжь пшъэшъэжъыехэм апкъыхэр бгъэкIапхэкIэ е мыгъэтэджыгъэ шъо шъолъыр шъуамбгъокIэ зэрэзэкIапхэхэрэр. Унагъо ехьафэхэкIэ ахэр зыщахынхэ фитхэп, етIанэ шъхьэгъусэ къафэхъурэ хъулъфыгъэм апэрэ чэщым шъор сэшхуапэкIэ зэIеупкIы.
Çoğumuz bilmiyor olabiliriz, Çerkes geleneği gereğince, kız çocuğu 10-12 yaşına girdiğinde, gövdesi korseyle (бгъэкIапхэкIэ) ya da işlenmemiş geniş bir deri ile bağlanır. Kız evleninceye değin korseyi çıkarmaz (*), evlendiğinde,ilk gece kocası korse iplerini bıçakla keser.
Дэхагъэр черкесхэм къызэрагурыIорэмкIэ бзылъфыгъэм ыбг псыгъоу, ыныбэ мыIэтыгъэу, къыхэмыщэу щытын фае. Ар унэм икIын зыхъукIэ, пхъэм хэшIыкIыгъэ лъэкъопылъхьэхэр зыщелъэх».
“Çerkeslerin güzellik ölçülerine göre kadının ince belli olması ve göbekli olmaması gerekir. Kadın evden çıktığında odundan yapılma takunyalar ve giysi takımları (лъэкъопылъхьэхэр) giyer”
Едыдж Батырай итхылъэу «Адыгэхэр (Черкесхэр) я ХVII - ХIХ-рэ лIэшIэгъухэм Европэм исурэтышIхэм яеплъыкIэхэмкIэ» зыфиIорэм къыдэхыгъ.
Yedıc Batıray’ın “XVII-XIX.yüzyıllarda Avruplı Ressamların gözüyle Adıgeler (Çerkesler)” adlı kitabından aldık.
Сурэтыр зышIыгъэр RjmmеI, Сhristoрhеr. 1808-рэ илъэс. 1. Щыгъын къызэрыкIо зыщыгъ черкес лъэрыхьыр. 2. Черкесыпщым ыпхъу.
Ressam Rimmel,Christopher.1808 yılı.1.Normal giysisi içinde bir Çerkes zengini.2.Çerkes bey kızı.
(*)-Kız gece yatacağında korseyi çıkarmazdı, ancak korseyi dik tutmaya yarayan korse çubuklarını çıkarırdı.-hcy
Adıge Maq, 28 Mayıs 2010
Çeviri: Hapi Cevdet Yıldız
Cherkessia.net
