Karakter boyutu :
Özgürlük Radyosu: Çerkesler Sorunlarına Cevap Bekliyor
25 Kasım 2010 Perşembe Saat 02:17
Çerkes Sorunu, daha doğrusu Çarlık ordularının Kuzey Kafkasya’daki sömürge savaşı sırasında yok edilen çok sayıdaki kayıpların kabul edilmesi sorunu son kez Rusya Başkanı Boris Yeltsin tarafından dile getirilmişti.
RF Başkanı Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi temsilcisi Aleksandr Hloponin Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti’ne yaptığı resmi çalışma ziyaretinde yerel yöneticilerden personel alımında parite (eşitlik) ilkesine uymalarını talep etti. Çerkeslerin eşit hak sahibi olmalarına uyulmadığı nedeniyle yerel yönetimleri suçlayan Hloponin, KCC yöneticilerinin bu şekilde Çerkes sorununu kaşıyarak Kafkasya’daki istikrarın bozulmasını isteyen dış güçlerin eline koz verdiğini söyledi.
Çerkes Sorunu, daha doğrusu Çarlık ordularının Kuzey Kafkasya’daki sömürge savaşı sırasında yok edilen çok sayıdaki kayıpların kabul edilmesi sorunu son kez Rusya Başkanı Boris Yeltsin tarafından dile getirilmişti.
Moskova’nın Kafkas savaşları sırasındaki trajediyi dolaylı tanıması sayesinde en büyük Çerkes Cumhuriyeti’ndeki gerginliği düşürmüştü. Ve bugünde Moskova, sorunun varlığını kısmen kabul ederek gerginliğin derecesini düşürmeye çalışıyor.
Özgürlük Radyosunun röportaj yaptığı Kabardey-Balkar sivil kitle hareketi “Xase” başkanı İbrahim Yağan Çerkes örgütlerinin taleplerinin özünü anlatıyor. Yağan’a göre şimdi asıl sorun “toprak sorunu” ve Adıge Cumhuriyeti’nin açıkça Krasnodar Kray’a katılarak eritilmesi. Yaklaşık aynı tabloyu uzun vadede yeni oluşturulan Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi içinde görüyoruz.
Yağan’ın sözlerine göre Kuzey Kafkasya’daki Çerkes örgütleri tek bir birleştirilmiş taleplerden uzaklar. Genel durumdan dolayı bir rahatsızlık var. Bu nedenden üç Çerkes cumhuriyetinin birleştirilmesi çağrıları doğuyor ancak Rusya Federasyonu çerçevesinde.
Eksper (İ.Yağan) Kuzey Kafkasya’daki Çerkes hareketinin arkasında dış güçler ve de dışarıdaki Çerkes diasporasının olduğunu yalanlayarak kesinlikle karşı çıktı.
Diğer çok sayıdaki etnik halklardan farklı olarak Çerkes Sorununun özelliği Kuzey Kafkasya bölgesinde isimleri cumhuriyetlere verilmiş 3 farklı cumhuriyette yaşamaları ve kendilerini tek bir etnik isimle Çerkes ya da Adıge (kendilerine verdikleri isim) olarak adlandırmalarıdır.
Bugün Kafkasya’da 1 milyondan fazla Çerkes yaşıyor. (İstatistiklere göre 800 bin civarında Cherkessia.net)
Sözü edilen Çerkes örgütleri ayrıca birçok milyon Çerkesin yaşadığı Türkiye, Suriye, Ürdün diasporalarına dayanıyor. Bu sürgünlerin ataları 19.yüzyıldaki Rus-Kafkas savaşları sonucu Kuzey Kafkasya bölgesini terk etmişler.
Çerkes Örgütlerinin ana hedefi Çerkeslerin üç cumhuriyet çerçevesinde birleştirilmeleri ve dışarıda yaşayan Çerkeslerin bugün spor tesislerinin yapıldığı tarihsel vatanlarına dönmeleri.
Gazeteci ve toplumsal aktivist Fatima Tlisova “Çerkes Hareketleri işin başından beri uluslararası hukuku temel alıyor ve şiddete karşı çıkıyor” diyor. Ona göre bu, insanları terörizmle mücadele kapsamında istediği gibi öldüren Moskova’nın en istemediği bir durum.
- Rusya Çerkes Sorununun uyandırılmasından neden yarar sağlamayacak? Çünkü ikinci Çeçen savaşından sonra Rusya Kafkasya’da uluslararası terörizmle mücadele ettiğini açıkladı. Şimdiyse barışçıl yöntemlerle ve güç kullanmadan haklarını almak isteyen Çerkesler ortaya çıkıyor. Bu bağlamda terörizmle mücadele mifini yıkan Çerkesler onlar için tehlikeli olmakta.
Uzmanların büyük çoğunluğuna göre Çerkes Sorunu Kuzey Kafkasya’da belirli eğilimler içermesine rağmen federal merkez için ciddi bir tehdit oluşturmamakta. Çerkes Hareketi konusunda birçok makale yazmış olan İsrailli gazeteci Avraam Şmuleviç ise “fakat bunun yerine sorunun resmi bir ağız olan RF Başkanı Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi temsilcisi tarafından dile getirilmesi konuya dikkat çekildiğini gösteriyor. Ve bu eğilimin nereye gideceği ülke yönetiminin Çerkes Sorununa nasıl tepki vereceğine bağlıdır” diyor.
- Çerkesler, 100 yıldan fazla bir süre önce bitmiş Büyük Kafkasya Savaşlarının sonuçlarından hala etkilenmekte olan tek millettir. Sorunlar on yıllarca birikmiştir. Objektif olarak halkın bölünmüşlüğü, toprak sorunu gibi tarihsel adaletin sağlanması için hiç bir şey yapılmamıştır. Çerkesleri 19.yüzyılda yaşadıkları bu büyük trajedi halen tabudur. Fakat bu sorunları federal merkezin yeterli bir politika yürütmesiyle aşmak mümkündür.
Bugün Çerkes örgütleri ağzından Çeçen savaşının başlamasına neden olan sloganların benzerleri dile getirilmemektedir. Ancak, Çerkes Hareketlerinin geçtiği siyasi düzlem Kafkasya’da çıkarı olan değişik güçler için lezzetli bir lokma haline getirmektedir.
Fakat uzmanların büyük çoğunluğuna göre, dış faktörler bunun için yeterli derecede olumlu ortamın oluşmasından sonra ortaya çıkar.
Islam Tekushev, Caucasustimes
Kaynak: Svobodanews.ru,
RF Başkanı Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi temsilcisi Aleksandr Hloponin Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti’ne yaptığı resmi çalışma ziyaretinde yerel yöneticilerden personel alımında parite (eşitlik) ilkesine uymalarını talep etti. Çerkeslerin eşit hak sahibi olmalarına uyulmadığı nedeniyle yerel yönetimleri suçlayan Hloponin, KCC yöneticilerinin bu şekilde Çerkes sorununu kaşıyarak Kafkasya’daki istikrarın bozulmasını isteyen dış güçlerin eline koz verdiğini söyledi.
Çerkes Sorunu, daha doğrusu Çarlık ordularının Kuzey Kafkasya’daki sömürge savaşı sırasında yok edilen çok sayıdaki kayıpların kabul edilmesi sorunu son kez Rusya Başkanı Boris Yeltsin tarafından dile getirilmişti.
Moskova’nın Kafkas savaşları sırasındaki trajediyi dolaylı tanıması sayesinde en büyük Çerkes Cumhuriyeti’ndeki gerginliği düşürmüştü. Ve bugünde Moskova, sorunun varlığını kısmen kabul ederek gerginliğin derecesini düşürmeye çalışıyor.
Özgürlük Radyosunun röportaj yaptığı Kabardey-Balkar sivil kitle hareketi “Xase” başkanı İbrahim Yağan Çerkes örgütlerinin taleplerinin özünü anlatıyor. Yağan’a göre şimdi asıl sorun “toprak sorunu” ve Adıge Cumhuriyeti’nin açıkça Krasnodar Kray’a katılarak eritilmesi. Yaklaşık aynı tabloyu uzun vadede yeni oluşturulan Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi içinde görüyoruz.
Yağan’ın sözlerine göre Kuzey Kafkasya’daki Çerkes örgütleri tek bir birleştirilmiş taleplerden uzaklar. Genel durumdan dolayı bir rahatsızlık var. Bu nedenden üç Çerkes cumhuriyetinin birleştirilmesi çağrıları doğuyor ancak Rusya Federasyonu çerçevesinde.
Eksper (İ.Yağan) Kuzey Kafkasya’daki Çerkes hareketinin arkasında dış güçler ve de dışarıdaki Çerkes diasporasının olduğunu yalanlayarak kesinlikle karşı çıktı.
Diğer çok sayıdaki etnik halklardan farklı olarak Çerkes Sorununun özelliği Kuzey Kafkasya bölgesinde isimleri cumhuriyetlere verilmiş 3 farklı cumhuriyette yaşamaları ve kendilerini tek bir etnik isimle Çerkes ya da Adıge (kendilerine verdikleri isim) olarak adlandırmalarıdır.
Bugün Kafkasya’da 1 milyondan fazla Çerkes yaşıyor. (İstatistiklere göre 800 bin civarında Cherkessia.net)
Sözü edilen Çerkes örgütleri ayrıca birçok milyon Çerkesin yaşadığı Türkiye, Suriye, Ürdün diasporalarına dayanıyor. Bu sürgünlerin ataları 19.yüzyıldaki Rus-Kafkas savaşları sonucu Kuzey Kafkasya bölgesini terk etmişler.
Çerkes Örgütlerinin ana hedefi Çerkeslerin üç cumhuriyet çerçevesinde birleştirilmeleri ve dışarıda yaşayan Çerkeslerin bugün spor tesislerinin yapıldığı tarihsel vatanlarına dönmeleri.
Gazeteci ve toplumsal aktivist Fatima Tlisova “Çerkes Hareketleri işin başından beri uluslararası hukuku temel alıyor ve şiddete karşı çıkıyor” diyor. Ona göre bu, insanları terörizmle mücadele kapsamında istediği gibi öldüren Moskova’nın en istemediği bir durum.
- Rusya Çerkes Sorununun uyandırılmasından neden yarar sağlamayacak? Çünkü ikinci Çeçen savaşından sonra Rusya Kafkasya’da uluslararası terörizmle mücadele ettiğini açıkladı. Şimdiyse barışçıl yöntemlerle ve güç kullanmadan haklarını almak isteyen Çerkesler ortaya çıkıyor. Bu bağlamda terörizmle mücadele mifini yıkan Çerkesler onlar için tehlikeli olmakta.
Uzmanların büyük çoğunluğuna göre Çerkes Sorunu Kuzey Kafkasya’da belirli eğilimler içermesine rağmen federal merkez için ciddi bir tehdit oluşturmamakta. Çerkes Hareketi konusunda birçok makale yazmış olan İsrailli gazeteci Avraam Şmuleviç ise “fakat bunun yerine sorunun resmi bir ağız olan RF Başkanı Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi temsilcisi tarafından dile getirilmesi konuya dikkat çekildiğini gösteriyor. Ve bu eğilimin nereye gideceği ülke yönetiminin Çerkes Sorununa nasıl tepki vereceğine bağlıdır” diyor.
- Çerkesler, 100 yıldan fazla bir süre önce bitmiş Büyük Kafkasya Savaşlarının sonuçlarından hala etkilenmekte olan tek millettir. Sorunlar on yıllarca birikmiştir. Objektif olarak halkın bölünmüşlüğü, toprak sorunu gibi tarihsel adaletin sağlanması için hiç bir şey yapılmamıştır. Çerkesleri 19.yüzyılda yaşadıkları bu büyük trajedi halen tabudur. Fakat bu sorunları federal merkezin yeterli bir politika yürütmesiyle aşmak mümkündür.
Bugün Çerkes örgütleri ağzından Çeçen savaşının başlamasına neden olan sloganların benzerleri dile getirilmemektedir. Ancak, Çerkes Hareketlerinin geçtiği siyasi düzlem Kafkasya’da çıkarı olan değişik güçler için lezzetli bir lokma haline getirmektedir.
Fakat uzmanların büyük çoğunluğuna göre, dış faktörler bunun için yeterli derecede olumlu ortamın oluşmasından sonra ortaya çıkar.
Islam Tekushev, Caucasustimes
Kaynak: Svobodanews.ru,
Bu haber toplam 1461 defa okundu.
Bu habere yorum eklenmemiştir. İlk yorumu siz ekleyin.