СурэтышI-модельер цIэ­ры­Iоу СтIашъу Юрэ Интернетым сайт къы­щыфызэ­Iуа­хыгъ. Лъэпкъ Iофыгъомэ агъэгумэкIырэ Хъодэ Аднан ащ икIэщэкIуагъ, иныб­джэгъухэри Iэ­пыIэгъу къыфэхъугъэх. Олимпиадэ джэгунхэр 2014-рэ илъэсым Шъачэ зэрэ­щы­кIощтхэр къыдэтлъытэзэ, Адыгеим куль­ту­рэмкIэ изаслуженнэ Iофы­шIэу,Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо шIухьафтын къызыфагъэшъошагъэу, АдыгеимкIэ Мамырны­гъэм и Лигэ илауреатэу СтIа­шъу Юрэ гущыIэгъу ты­фэхъугъ.

- Сайт шъхьаф къыпфы­зэIуахыгъ, ау ащ о узэрэкIэ­мы­лъэIугъэр сэшIэ. Пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр къыпфашIы­гъэха? Сыда Интернетым иамалхэмкIэ цIыфмэ япIо пшIоигъор?

- СиIофшIагъэ уасэ къыфэ­зышIыгъэхэр IэкIыб къэралхэм къарыкIыжьыгъэх, Адыгэ Хасэм иIофшIэн хэлажьэх, общественнэ организациеу «Гуфэсым» ипащэу Едыдж Мэмэт иныбджэ­гъушIух. Лъэпкъ искусствэм сызэрэпылъыр кIалэмэ дэгъоу ашIэ. Адыгэхэр дунаим нахьышIоу ща­рагъашIэхэ ашIоигъоу Iофым фежьагъэхэшъ, гъунэ имыIэу ­сафэраз.

- УиIофшIагъэхэу сайтым къыщагъэлъагъорэмэ сшIогъэ­шIэгъонэу сяплъыгъ.

- Мамырныгъэм игъэпытэн Iофыгъо шъхьаIэмэ ахэсэлъытэ. ООН-м ехьылIэгъэ хэдыкIынхэу, адыгэ шъуашэу сшIыгъэхэм бэрэ та­тегущыIэми, гупшысэу ахэлъым­кIэ жъы хъухэрэп. Зэзэгъыны­гъэм къытегущыIэ «Толерантность» зы­фиIорэр. Адыгеим ихъарзынэщ къэ­зыгъэлъэгъорэ пкъыгъохэу Улапэ къыщычIахыгъэхэм лъэпкъым итарихъ къаIуатэ. Адыгэ шъуашэм идэхагъи сайтымкIэ зэбгъэлъэгъун плъэкIыщт.

- Юр, о кIэкIэу къэоIуатэ шъхьае, адыгэ шъуашэм гукIэ нахь зыфэдгъазэ тшIоигъу.

- ЧIыналъэу лъэпкъыр зыщы­псэурэм идэхагъэ адыгэ шъуашэм къыреIотыкIы. Тишэн-хабзэхэр искусствэм зэрэщыщхэр тишъуашэхэм IупкIэу ахэолъагъо.

- Адыгэ шъуашэм тыте­гущыIэ зыхъукIэ, Кавказ шъо­­лъырыр тинэ­плъэгъу къеуцо. Ащ узегупшысэкIэ, сыда уиIоф­шIагъэ къыщыбдэхъу пшIои­гъор?

- Адыгэмэ къаугупшыси зыща­лъэгъэ шъуашэр цIыф лъэпкъыбэ­мэ аштагъ, къякIугъ, агу рихьы хъугъэ. Пачъыхьэхэм яуна­гъохэми тишъуашэ ащагъэфе­дэ. Ащ къи­кIы­рэр, сэ зэрэслъытэ­рэмкIэ, адыгэ лъэпкъыр чIынэлъэ дахэу зыщы­псэурэм гухэлъышIоу иIэхэр щи­гъэфедэхэзэ, тыкъэзыу­цухьэрэ дунаим къыхихызэ, шъуа­шэр къыугупшысыгъэу ары.

- Олимпиадэ джэгунхэр къы­зэIуахынхэм ыпэкIэ илъэ­си 4 къэнагъэу культурэ программэу ащ фэгъэхьыгъэм дэлажьэ­хэу фежьэх. Ар дунэе шапхъэу щыт. Шъачэ щыкIощт Олимпиадэм уитворчествэкIэ ухэлажьэ пшIоигъуа?

- Ар мафэ къэс сызэгупшысэрэ Iофыгъоу щыт. Олимпиадэ джэгунхэм япхыгъэ шъуашэхэр сыгу «щэчэрэгъух». Къахэсхыщтыр джыри сшIапэрэп, лъапэкIэ артистхэр къызэрэшъохэрэм, «Налмэсымрэ» «Ислъамыемрэ» яконцертхэм гупшысэ хэхыгъэхэр са­гъэшIых.

- Адыгэ шъуашэр «къэбгъэ­гущыIэ», ори «удэгущыIэ» пшIои­гъоу уахътэ къыокIоу зэ къысэпIогъагъ.

- Мастэр, Iуданэр, шэкIыр - ахэр псэ зыпыт IофшIагъэмэ ясэ­пхых. Журналистым къэлэмыр «иIа­шэу» тэлъытэ. СурэтышI-модельерым игупшысэ мастэмкIэ къеIуатэ. IофшIагъэу сиIэр цIыфмэ ясэгъэлъэгъу.

- Музей шъхьаф е унэ хэхыгъэ уиIэгоп. Ащ культу­рэмкIэ типащэхэри тегущы­Iэх, Iофыр лъыкIотэнэуи тэгугъэ. Интернетым имызакъоу, уитворчествэ дунаим щябгъэ­лъэгъуным пае непэ сыда уинэ­плъэгъу итыр?

- Искусствэм ехьылIэгъэ къэ­гъэ­лъэгъонхэм, концертхэм, лъэпкъ пчыхьэзэхахьэхэм сахэлэжьэщт. Олимпиадэ джэгунхэу Шъа­чэ щы­кIощтхэм адыгэхэм яшъуашэкIэ, яшэн-хабзэхэмкIэ, культурэ инэу яIэмкIэ закъыща­гъэлъэгъонэу сэгугъэ.

- Канадэ я ХХI-рэ КIымэфэ Олимпиадэ джэгунхэр къызэ­рэ­щызэIуахыгъэхэм уеплъы­гъэба?

- Сеплъыгъэ къодыеп. Канадэ ичIыпIэрысхэу ижъырэ лъэхъаным щыпсэущтыгъэ лъэпкъхэр спорт зэ­нэкъокъухэм якъызэIухын хэлэ­жьагъэх. Адыгэу Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим, Адыгеим арысхэм якультури, ялъэпкъ шъуаши Олимпиадэм къыщагъэлъэгъонэу амал аратын фае.

- Адыгэ орэдыр щыжъынчынэу, адыгэ къашъор къыща­шIынэу, адыгэ щагур къыщы­зэIуахынэу, нэмыкI Iофтхьа­бзэхэри Шъачэ щызэхащэнхэу огугъа?

- Шъачэ ижъыкIэ щыпсэущты­гъэ лъэпкъхэм ятарихъ, ядэхагъэ Олимпиадэ джэгунхэм ахэлажьэ­рэмэ ядгъэшIэщтых. Тытхьаусыхэу тыщысыщтэп, жьы зыкIэт Iоф­шIэнхэр дгъэцэкIэщтых. Адыгэ лъэпкъыр пэсэрэ лъэхъаным зыщы­псэущтыгъэ чIыналъэм ишэн-хэбзэ дахэхэр непи зетэхьэхэшъ, нэмыкI лъэпкъмэ тидэхагъэрэ тицIыфы­гъэ­рэ ядгъэшIэнхэм пае Олимпиа­дэм фэгъэхьыгъэ Iофыгъомэ ­чанэу тахэлэжьэщт.

- Сайтэу къыпфызэIуахы­гъэм зиушъомбгъущта, цIыфмэ сыда ащ къыраIуалIэрэр?

- Гъэзетхэм къыхаутыгъэ тхы­гъэхэу сиIофшIагъэ ехьылIагъэхэри интернетым изгъотагъэх, ашIогъэ­шIэгъонэу ситворчествэ къыкIэуп­чIэх.

- США-м, Тыркуем, Иорда­нием, Сирием, Москва, Темыр Кавказым, нэмыкIхэми уишъуа­шэхэр къащыбгъэлъэ­гъуагъэх, адыгэхэр шIукIэ дунаим щяогъашIэх. Искусствэм ылъэныкъокIэ сыда мы мафэхэм анахьэу узыпылъыр?

- Канадэ щыкIорэ Олимпиадэр шIэхэу аухыщт. Ащ дэгъоу хэтлъагъорэр Шъачэ щызэхащэщт Олимпиадэм щыдгъэфедэн тлъэ­кIыщт. Тилъэпкъ итарихъ, ичIыгу ибаиныгъэ, икультурэ идэхагъэ дунаим нахьышIоу зэрэщашIэщт­хэм сыдэлажьэ.

- Юр, уигухэлъышIухэр къыбдэхъунхэу пфэсэIо.

- Тхьауегъэпсэу.

Адыгэ Макъ, Мэзаем и-17