28 Aralık tarihinde AC Başkanlık Sekreterliğinden Adıge Xase yetkilileri aranarak, Başkanın kendilerini, 29 Aralık tarihinde kabul edeceği bildirildi.
Daha önce görüşmeye gidecek listenin genel çoğunluğunun katıldığı görüşmede ağırlıklı olarak Adıge Xase’nin daha önce karar aldığı konular ele alındı.
Adıge Xase Başkanı Hapay Arambiy görüşmede Cumhuriyet yönetiminin desteğinin şart olduğu sorunlardan bahsetti.
Bunlardan birincisi “Anı ve Birlik” adı verilen ulusal anıt inşaatının başlamaması sorunuydu.
Adıge Xase Başkan yardımcısı Neghuç Aslan’ın Cherkessia.net muhabirine verdiği bilgilere göre, AC Başkanı Thakuşine Aslan cumhuriyet bütçesinin tamamının önümüzdeki yıl için 1 milyar 100 milyon Rubleden az olduğunu ve 53 milyon Rublelik anıtı devletin inşa edemeyeceğini söyledi.
Buna karşı Xase yetkilileri bunun tek kuruşunu bile devlet karşılamasa da bu bir devlet projesi olmalı ve inisiyatif devletin elinde olmalıdır, dediler.
Varılan mutabakata göre konu ile ilgili başkan tarafından Kültür Bakanı Çemışö Gazi yetkilendirilecek. Adıge Xase tarafından da başkan Hapay Arambiy’in yetkili olması üzerinde anlaşıldı.
İkinci konu olarak cumhuriyetteki dil ve kültürün durumu gündeme geldi.
Aslan Neghuç’un ifadesine göre, Adıge Xase üyelerinin kesin tavrı olmasaydı başkanla ‘Adıge Xase’ nin Adıge dili üzerine yaptığı konuşma bile iki Rus kökenli memurun yüzünden Rusça yapılabilirdi.
Xase üyelerinin dil konusundaki eleştirilerini cevaplayan Eğitim Bakanı Bidanıko Ramazan, dilin korunup, geliştirilmesi için 2010-2012 yıllarında uygulanacak bir program hazırladıklarını ve program dahilinde iki yıl için 5 milyon Ruble (yılda 2,5 milyon) ayrıldığını, bunun 2010 Ocak ayında yapılacak Bakanlar Kurulu toplantısında ele alınacağını söyledi. Ayrıca, parlamentoda çocukların okul öncesi Adıgece öğrenebilmelerini de içeren ‘Egitim’ kanun tasarısının ele alınacağını duyurdu.
(Cherkessia.net önümüzdeki günlerde Adıge Xase’nin daha önce Eğitim Bakanına yazdığı mektubu yayınlayacak.)
Üçüncü konu, cumhuriyette dini sembollerin yasadışı ve gelişigüzel kullanılmasının çok dinli bir toplumda ve laik bir ülkede yanlış olduğu, bunun düzeltilmesi gerektiği üzerineydi.
Başkan Thakuşıne Aslan dini sembollerin şimdiye kadar yapılmış olanların yıkımı ya da başka yerlere taşınmasının inananları rencide edebileceğini ve bu konuda dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
Adıge Xase üyelerinden bir kişi de, belirli bir dine mensup insanların diğer dinlere mensup insanların duygularını hiçe saymalarını anlaşılmaz buldu. Bunun cumhuriyette dini ve etnik ayrımı körükleyerek gerilime yol açacağını söyledi. Dini sembollerin yerinin mezarlıklar ve ibadet yerleri olmaları gerektiğinin altını çizerek, şimdiye kadar izinsiz ve yasadışı konulmuş dini işaretlerinde kaldırılmasını talep etti.
Adıge Xase yönetim kurulunun yeni yıl tatillerinden sonra toplanarak görüşmeyi değerlendireceklerini söyleyen Neghuç Aslan, kendisinin görüşmeden memnun kaldığını, ancak sözlerle yapılan işlerin birbirini tutmadığı takdirde konuların yeniden ele alınacağını ifade etti.
30 Aralık 2009 - Maykop
Cherkessia.net
