


Toplantının amacı tarihi Çerkes topraklarında yapılacak 2014 Soçi Kış Olimpiyatlarıyla ilgili, katılma ya da bu konudaki görüş ve önerileri değerlendirme ve karşılıklı bilgilendirme niteliğindeydi.
Yaklaşık 300 kişinin katıldığı toplantıya yönetimden, Başkanlık Genel Sekreter Yardımcısı Meşlok Hamid, Basın-Yayın,Ulusal Sorunlar ve Diaspora ile İlişkiler Komitesi Başkanı Jaçemuk Vyaçeslav, Adıgey Radyo-Televizyon Kurumu Müdürü Pateko Aslan, yüksek düzeyde görevliler, milletvekilleri, sanatçılar, yazarlar, tarihçi ve arkeologlar, Adıge Xase Gençlik Kolu ‘Nart Şşaw’ üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Ayrıca Krasnodar eyalet yönetimi, milli işler komitesinden bir gözlemcide toplantıyı izledi.
Toplantıyı Adıge Xase Başkan Yardımcısı Neghuç Aslan yönetti.
Adıgey Cumhuriyeti Başkanlık Genel Sekreter Yardımcısı Maşlok Hamid yaptığı konuşmada, yönetimin konuyu yakından takip ettiğini, hatta Başkan Thakuşine Aslan’ın şu saatlerde Moskova’da Adıgey’in olimpiyatlarda temsili ve katılımı, ayrıca sporcuların hazırlıklarını yapabilmeleri amacıyla gerekli tesislerin inşasıyla ilgili olarak RF Bölgesel Gelişim Bakanıyla görüştüğünü söyledi.
Daha sonra söz alan Adıge Xase Başkanı Hapay Arambiy, bugünkü toplantıyı Xase’nin inisiyatifiyle ancak devletin katılımıyla birlikte organize ettiklerini, çünkü devlet desteği olmadan sivil girişimle, talep ve isteklerini yeterince kabul ettirebilme güçlerinin olmadığını söyledi. Hapay konuşmasında, olimpiyat oyunlarının tarihi Çerkes topraklarında yapılacağını ve bunun toprağın sahibi halkın, geçmişi ve bugünüyle tanıtılabileceği bir fırsat olarak değerlendirilebileceğini belirtti. “Soçi’de yanılmıyorsam 1861 yılında Bağımsız Çerkesya’nın hükümet binası bulunuyordu” diyen Hapay, böyle bir binanın temsili olarak olimpiyatlara kadar yapılarak, müze halinde açılmasının önemine değindi. Toprağın sahibi olarak olimpiyatların açılışında, kapanışında, olimpiyat oyunları süresince çeşitli kültürel, sanatsal faaliyetlerde bulunmak istediklerini ifade eden Hapay, “Konuyla ilgili farklı görüşlerin de olduğunun bilincindeyiz ancak, olimpiyatlar tüm dünyada barışı ifade ediyor. Bizlerde Rus-Kafkas savaşlarının bitişinin 150.yılında aramızda yaşananları bilerek, barışçı geleceğe doğru gitmeliyiz” dedi.
Hapay’ın ardından söz alan RF Genç Parlamenterler üyesi Aşine Yura, 25-28 Ekim tarihleri arasında Anapa şehrinde yapılan ve haberi sitemizde daha önce yayınlanan toplantıyı anlattı. (http://www.cherkessia.net/news,1,7.htm)
Ardından söz alan Krasnodar Adıge Xase üyesi Sexhute Asker, olimpiyatlarda kabul edilecek ‘sembol’ ve ‘maskot’ için şimdiye kadar yapılan önerileri ve kendilerinin iki aydır faal olarak ünlü sporcular, yazarlar, sanatçılar vs. ile birlikte sembol olarak ‘Savsuruko’ nun tanıtımını yaptıklarını ve imza topladıklarını söyledi.
Adıgekale Adige Xase Başkanı Abide His konuşmasında, toplantı öncesi ilçe başkanı Hateghu Nalbiy ile görüştüğünü, kendilerine Çerkeslerin olimpiyat oyunlarında temsil edilmeleri anlamında tam destek verdiğini söyledi. Abide His konuşmasında ağırlıklı olarak yönetimin pasif tavrını eleştirdi ve bu konuda cesur adımlar atması gerektiğini ifade etti.
Abide His’in ardından söz alan Çemışö Hazret’in konuşmasında daha fazla sitem vardı. Aydınlarımızın yeterli oranda duyarlı olmadıklarını söyleyen Çemışö, “Bu salonun dolup taşması gerekirdi” dedi.
Adıgey Ressamlar Birliği Başkanı Meretuko Ramazan, Adıgey’deki ressamların Xase’nin çağrısına uyarak sembol ve maskot eskiz çalışmalarını başlattıklarını söyledi. Olimpiyat sembolünün ve maskotun yalnızca ressamlar tarafından değil her hangi bir kimse tarafından da yapılabileceğini söyleyen Meretuko, Moskova olimpiyatları sırasında kullanılan sembolün bir mühendis tarafından yapıldığını hatırlattı.
Daha sonra söz alan 74 yaşındaki Askerbiy Mıline yüz yıldan fazla suren Rus-Kafkas savaşları sırasında Çerkeslere yapılanları belgeleriyle anlattı. “Çarlık Rusyasının Çerkesya’yı işgali sırasında yapılan insanlık dışı uygulamaların sembolik son noktası olan Krasnaya Polyana’da savaşın bitiminin 150.yılında yapılan olimpiyat oyunlarına katılmak, atalarımıza hakaret demektir” diyen Mıline’nin duygusal konuşması sık sık alkışlarla desteklendi.
Askerbiy Miline, Soçi’nin Olimpiyat yeri olarak seçildiğinde o zamanki RF Başkanı Putin’in konuşmasında bir çok halkı sayarken Çerkeslerin adını anmadığını, bunu bilmeden yapmış olamayacağını söyledi. Putin’e yazdığı çarpıcı mektup metnini salona okuyan Miline, herhangi bir cevap almadığını ifade etti. RF Olimpiyat Komitesi ve Uluslararası Olimpiyat Komitesine yazdığı mektupları da salona okuyan Miline, Xase’yi böyle bir şeye katılmaya alet olmakla eleştirdi.
Askerbiy, kendisinin bir önerisi olduğunu, ancak böyle bir şey yapılırsa yüzümüzün aklanacağını savundu.
Miline, üç cumhuriyetten üç atlı çıkmalı dedi. ‘Simsiyah atlarda, simsiyah çerkeskayla, simsiyah kalpakla Kabardey’den yola çıkacak atlıya Çerkesk’ten ikinci atlı katılacak, onlara Maykop’ta katılacak üçüncü atlıyla Soçi’ye gidecek atlılara ve kıyı boyundan Olimpiyat köyüne gidecek atlılara bembeyaz atıyla, bembeyaz çerkeskası ve kalpağıyla ‘Savsuruko’ önderlik edecek. Bu şekilde Olimpiyat merkezine girecek olan atlılardan Savsuruko Olimpiyat ateşini yakacak. Tüm dünyanın gözü önünde izleyicilerle birlikte bir dakikalık Rus-Kafkas savaşlarında ölen Çerkeslerin anısına saygı duruşu yapıldıktan sonra çıktıkları yerlere geri dönecekler” diyerek önerisini anlatan Miline Askerbiy, bunu yaptıktan sonra başka bir şeye gerek kalmayacağını söyledi.
(Miline Askerbiy`in okuduğu mektuplar ileriki günlerde Cherkessia.net tarafından yayınlanacaktır.)
Askerbiy’den sonra söz alan arkeolog Tev Aslan, Miline Askerbiy’in konuşmasından sonra bir şey söylemenin zorluğundan bahsetti. Ancak kendisinin bütün bunlara rağmen umutlu olduğunu söyleyerek, sembol ve maskot için önerilerini sıraladı. Çeşitli kurganlarda kendisi ve başka arkeologlarca çıkarılan örneklerin resimleriyle açıklamalar sundu.
Ezilmiş, baskı görmüş, horlanmış millet psikolojisini bırakmamız gerekir diyerek konuşmasına başlayan Adıge Xase Konsey üyesi Beghuşe Adam, bu şekilde ileriye adım atmamızın zor olduğunu ifade etti. Her şeyden önce ekonomik gelişmenin önemine değinen Beghushe “Evet yenildik, ama artık galip gelen büyük ulusların başarılarını görmemiz, onlardan örnek alarak ilerlememiz gerekir. Bize acımalarını ve özür dilemelerini istemeyelim zaten öyle bir niyetleri de yok, beklemeden önümüze bakalım” dedi.
Arkeolog Lovpaçe Nurbiy eski devirlerde Adıgelerin kullandığı sembol ve maskotlardan örnekler verdi. Eski buluntularda beyaz parsın (Rusçası: Снежный барс, Adıgecesi: Хьашыумыш) Adıgelerce diğer halklardaki gibi vahşi değil gülümseyen resimlerinin çok kullanıldığını söyledi.
Adıge Xase Konsey üyesi ve DÇB Başkan Yardımcısı, Adıgey Parlamentosu milletvekili Çermıt Muhdin, kendisine DÇB Başkanı Ajakho Kanşavbi tarafından salona okunmak üzere gönderilen ve RF başkanı Dmitriy Medvedeve’ gönderilecek olimpiyatlarla ilgili mektup taslağını okudu. Taslak sonradan düzeltmeler yapılmak üzere temel olarak kabul gördü.
Toplantıda konuşma aralarında ‘Voşüten’ grubu ve genç sanatçılar şarkılar söyleyerek, dans gösterisi yaptılar.
Cherkessia.net - Maykop
23 Aralık 2009