Thomas De Waal,12 Şubat 2014

Kış Olimpiyatı’nın geçen Cuma günü yapılan açılış töreninden ancak yeminli bir Rus düşmanı keyif almayabilirdi. Rus tarihinin akışı içinde Rusluk olgusunun kapsamı geniş tutuldu; Yahudi ressam Marc Chagall ve mülteci romancı Vladimir Nabokov gibi kültür adamları da dahil edildi.

Thomas De Waal: Carnegie Europe Rusya ve Avrasya Programı Kıdemli Ortağı

Rusya tarihinin karanlık sayfaları doğal olarak görsel tarih dersinin dışında tutuldu; mesela Gulag veya Stalingrad’dan bahsedilmedi. Ama hangi ülke ev sahibi olsa aynı şeyi yapardı.

Eksik olan şey, Soçi’nin Rusya’nın hangi bölgesinde yer aldığından ve kayakçıların hangi dağlarda yarışacağından, yani Kafkasya’dan söz edilmemesiydi. Soğan kubbelere ve Tolstoyvari balolara tanık olan bir yabancı Soçi’nin henüz 19. yüzyılın ortasında fetih yoluyla Rusya imparatorluğuna bağlandığını bilmeyebilir. Burası “Rusya’nın Güneyi”dir ve iç bölgelerinden çok farklı bir tarihe sahiptir.

Açılış töreni Çerkeslere jest yapmak için doğru an idi ama bu an heba edildi. Bölgenin yerli halkı olan Çerkesler 1864 yılında burada kan dökülerek mağlup edildiler ve alt nesilleri ancak Soçi’nin civarında yaşayabiliyorlar.

Başta Başkan Vladimir Putin olmak üzere oyunları düzenleyenler aşırı milliyetçi değiller. Rusya kamuoyunun Müslümanlara karşı ırkçı görüşler taşıyan ve “artık Kafkasya’yı beslemeyin” çağrısı yapan önemli bir kısmı ile kıyaslandığında Putin ılımlı sayılır. Rusya vatandaşlığının etnisiteye değil yurttaşlık hukukuna dayandığını savunur.

Putin’in Kuzey Kafkasyalı Müslüman azınlıklara bakışının geç Sovyet dönemi anlayışını yansıttığı söylenebilir. Yani bu halklar Rusya’ya “gönüllü katıldılar”, onun modernleştirici uygarlığından istifade ettiler ve tarihsel şikayetlerinin ciddiye alınmaması gerekir. Dolayısıyla Soçi Olimpiyatı’na Kafkasya’dan hiçbir renk katılmadı ; hatta folklorik temalar bile.Organizasyonda Kuzey Kafkasyalılara güvenlik tehdidi olmaktan başka bir rol biçilmediği anlaşılıyor.

Kapanış töreni bu uyumsuzluğu daha baskın bir tonda vurgulayacak. Kapanış töreninin tarihi 23 Şubat. Çoğu Rus için bu tarih su katılmamış maskulin bir bayramı, yani “Anavatan Bekçisi” gününü simgeliyor. Çeçenler ve İnguşlar için bu tarih aynı zamanda 1944 yılında Stalin tarafından on binlerce insanın ölüme gönderildiği kitlesel sürgünün 70. yıldönümü anlamına geliyor. Kolayca değiştirilebilecek bir gün Rusya ile Kuzey Kafkasya arasında ulusal birliği vurgulamak yerine bölünmüşlüğü derinleştirecek.

Çeviri : Dr. Ömer Aytek Kurmel

Cherkessia.net, 25 Haziran 2014

*******

In Sochi Don’t Mention the Word “Caucasus”

Thomas De Waal,February 12, 2014

Only the most die-hard Russophobe could fail to have enjoyed last Friday's Opening Ceremony for the Winter Olympics. Its panoramic sweep through Russian history extended the notion of Russianness by including cultural figures such as the Jewish painter Marc Chagall and the émigré novelist Vladimir Nabokov.

Of course the visual history lesson glossed over the dark pages of Russian history—there was no Gulag or Stalingrad. But no Olympic host nation would have done that much differently.

What was missing was a mention of the part of Russia that Sochi is located in and whose mountains the skiers are racing on—the Caucasus. Watching those onion domes and Tolstoyan balls, an outside spectator could have been forgiven for not knowing that Sochi was only incorporated into the Russian empire in the mid-19th century by colonial conquest—that this is "Russia's South," with a very different history to its heartlands.

The ceremony surely was the moment to make a gesture to the indigenous Circassian inhabitants of the region, who were bloodily defeated here in 1864 and whose descendants survive only in remnants around Sochi. But that moment came and went.

The planners of these games, beginning with President Vladimir Putin, are not Russian arch-nationalists. Compared to the substantial segment of Russian opinion, which is racist toward Muslims and calls for the Russian to "stop feeding the Caucasus," Putin is quite moderate and stresses that Russian citizenship is a civic and not an ethnic category.

Putin's attitude to the non-Russian Muslim minorities of the North Caucasus could be described as late Soviet. By that I mean he appears to regard them as peoples who "voluntarily joined" Russia, who benefit from its modernizing civilization and whose historical grievances are not to be taken seriously. Hence the failure to give the Sochi Olympics any Caucasian flavor, even of a folkloric kind. Absent that, it looks as though the North Caucasians have been factored into the planning of the games only in so far as they present a security headache.

The Closing Ceremony will strike this note even more discordantly. It is scheduled for February 23. To most Russians, that is the quintessentially male holiday, "Defender of the Fatherland" day. For Chechens and Ingush it will also be the 70th anniversary of Stalin's mass deportations in 1944, a day which sent tens of thousands of their kin to their deaths. So a date, which could easily have been avoided, will end up emphasizing the divide between Russia and the North Caucasus, rather than national togetherness.

Thomas De Waal: Senior Associate  Russia and Eurasia Program