Sevgili dostlar,

Emperyalist ABD/Siyonist İsrail ile İran arasındaki savaş neredeyse iki haftaya dayandı. Sahada çokça asparagas bilgi olmakla beraber emperyalist/siyonist işbirliğinin istediklerini alamadıklarını görüyoruz. Bu savaş dünyada hem ABD hem de İsrail’e olan nefreti kat be kat artırdı. Hele Müslümanlar arasında var olan İsrail karşıtlığı daha da arttı.

Viva Espana!

Avrupa’dan da artık daha gür sesler yükselmeye başladı. İspanya ve İrlanda Gazze Savaşında da Filistinlilerin yanında yer almışlardı. İspanya’nın sosyalist lideri Pedro Sanchez Müslümanların fenomeni haline gelmiş bulunuyor. Bunlara İtalya’da eklenmiş gibi duruyor. Savaş için ABD, Almanya dışındaki AB ülkelerinden yeterli desteği alamadı. Araplar da savaşa temkinli yaklaşıyorlar.

Hürmüz kapandı enerji açığı oluştu

Savaş ilerleyince İran Hürmüz Boğazını kapattı ve oradan yapılan petrol ve doğalgaz sevkiyatları iyice azaldı. Bunun üzerine dünyadaki petrol ve doğalgaz fiyatları artmaya başladı. Enerji açığı Pakistan’da okulların iki hafta tatil edilmesine, mesainin de dört güne inmesine neden oldu.

Avrupa’da gaz fiyatları yüzde 30 ile 50 arasında zamlandı. Hindistan ve Japonya gibi ülkeler enerji sıkıntısı çekmeye başladılar. ABD’nin baskılarıyla Rusya’dan gaz alımını durduran “sözde” BRİCS üyesi Hindistan tekrar Rusya’ya başvurdu. Rusya’da ucuz enerji veremeyeceğini iletti. Yine aynen ABD’nin baskılarıyla Rusya’dan enerji almayan Avrupa ülkeleri de enerji krizini çözmek için Rusya’yla görüşmeler yapıyorlar. 

Ayrıca vurulan tanker, rafineri, depolar ve enerji hatları da tedarik edilen enerji miktarında azalmalara neden oldu. Bütün bunların neticesinde brent petrolün fiyatı bu yazı yazıldığında 97 dolara çıkmıştı. Enerji özellikle de mazot ve elektrik fiyatlarının artmasıyla emtia fiyatları da otomatik olarak arttı. Hele petrol türevlerinde bu artış daha da fazla oldu.

Gıda fiyatlarına gelince

Dünyada son iki yıldır gıda fiyatlarında artışlar olamadığını görüyoruz. Bu hayal bence sona erdi. Savaş sona erdirilip enerji arzı tekrardan eskisi gibi olmazsa enerji maliyetleri ve buna bağlı olarak gübre arzının düşmesi hem fiyatların artışına neden olacak hem de verimi etkileyen bir hal alacak gibi görünüyor. Verim düşüklüğü de üretimi etkileyecek bu da fiyatları artırarak gıda enflasyonunu daha fazla yükselmesine neden olacak.

Türkiye azade değil

Türkiye’de de benzer bir durumu gözlemleyeceğiz. Zaten tekstil ve ayakkabı sektörü kriz yaşarken patlayan savaş, turizm sektörünü de etkilemeye başladı. Savaş bitmezse Türkiye turisti batıya kaptıracak ve turizmden gelen milyarlarca dolar başka ülkelere gidecek. Bu da cari açığı daha da büyütecek. Bunun yanı sıra savaş enflasyon beklentisini arttırırken merkez bankası tarafında öngörülen faiz indirimini de engelleyecek.

Savaş nedeniyle artan mazot-elektrik fiyatları ve azalan gübre üretimi Türkiye’de yüksek olan gıda fiyatlarını önümüzdeki günlerde daha da yükseltecek. Artan maliyetler çiftçilerin tarlalarını boş bırakmalarına neden olacak ve domino etkisi ile ürünler daha da azalacak-fiyatlar daha da artacak. Bu artıştan tarladaki ürünler az pay, aracılar ve marketler ise çok pay alacaklar. Market fiyatları artınca piyasa hileli gıdalarla dolacak, yeterince beslenemeyen çocuk sayısı da artacak.

O nedenle tarım stratejik bir sektör olarak görülmeli, daha fazla desteklenmeli, üretimde ve tüketimde kooperatifçilik ekonomisi ve kamucu politikalar uygulanmalı.

Nokta…

Kaynak: https://hasatturk.com.tr/2026/03/savasin-tarima-etkileri/