Aşağıdaki yazıyı ''vay efendim dünya yanıyor, mülteci sorunu içler acısı, sel felaketi bir yandan sizin konunuz Çerkes kadırgası mı şimdi?'' diye infial edecek global insanlara, ''Çerkes öznesi ile ilgili yayın yapan bir sitenin köşecisiyim bayım, Le Monde'de küresel siyaset yazmıyorum'' deyip konuya geçiyorum.

Konu şu,  ''Çerkes Savaş Kadırgası'' benzeri bir maketi Karelya  cumhuriyetinde ''Abhaz Savaş Kadırgası'' ismiyle imal ettiren Apsua arkadaşlar, 10 gün kadar önce  Maykop'a getirip Gorpark'ta sergiliyor.

E haliyle Maykop'da kimi Çerkeslerin olası itirazlarını önlemek için ''Adıge-Abhaz'' kadırgası söylemiyle ziyarete açılıyor. 

Akabinde Adıgey Cumhuriyeti L'ışhası Kumpıl Murat sayfasından ''Adıge-Abhaz'' medeniyeti diye başlayan cümlelerle Kadırga meselesini sahiplenen hamasi bir paylaşım yapıyor.

Öte yandan Maykop'ta ''Adıge-Abhaz'' kadırgası fısıltısı ile sergilenirken, az ötede (Apsua arkadaşların sosyal medya platformlarında ve Abhazya kaynaklı paylaşımlarda söz konusu Kadırga'nın üstündeki metal plakada ''Abhaz kadırgası'' etiketi ''Adıge-Abhaz'' medeniyeti diye başlayan hamaseti bir anda sıfırlıyor. 

Gündem, özetin özeti olarak böyle.

Karelya'da yaptırılan kadırga maketinin plaketinde yazan ''Abhaz savaş Kadırgası''

Peki sonra ne oluyor? Bu gündem, Çerkes aktivistleri arasında ve Çerkes sosyal medya gruplarında (Rusca-Çerkesce-İngilizce) kıyasıya tartışılmaya başlıyor. 

İtirazlar havada uçuşuyor, müstakil Çerkes kimliğinin ''Adıge-Abhaz'' ortak kimliği mesabesine indirilmeye çalışılmasına, bu siyasi proje kapsamında da bir yalan tarihi yazımının parçası olarak görenlerin sesi yükseliyor.

Çerkes aktivistler muhataplarına Abhaz tarihinde olmayan (ortak veya duruma göre tek) kadırgacılık geçmişi konusunda kaynak istiyorlar. Ve kendi kaynaklarını bir bir sıralıyorlar.

Kimi klasik Çerkeslerin ''yahu durun yapmayın, her şeyimiz ortak siz kardeşsiniz, bir kadırga için değer mi verin gitsin'' nidaları çelimsiz mukabele örneği olarak öylece kalakalıyor. 

Tartışma ortamlarına bu şekilde dahil olmak bana biraz ironik geliyor açıkçası. Zihinsel vasfın ön planda olduğu karşılıklı tartışmalar sırasında böyle duygusal ürkmelere savrulmakta neyin nesi?. 

Kendi tarihinizden emin olunuz, o sizi bu tür çelimsizliklerden istemeseniz de korur. 

Burada parantez açmakta fayda var, bazı toplum insanlarımızın Çerkes kimliğini, tarihini, etnolojisini, lingustiğini v.b kavramlarını dost-arkadaş-akraba retoriği üzerinden ''ikram etme'' sendromu sahiden acıklıdır.

Zira Çerkes kimliği ve tarihi geçmişi bize babamızdan kalan bir miras değildir. İkram edemeyiz, satamayız, takas edemeyiz.  

Kadırga gündemine geri dönelim;  Tegulan Yakup abi'nin köşesinde aktardığı enfes sözlü tarih anlatımını Çerkesce bilenler münazaralarında çekinmeden referans gösterebilir. 

http://www.cherkessia.net/author_article_detail.php?article_id=4740

Diğer meşhur referans ise, Fransız şövalye gezgin Taitbout De Marigny'nin'in ''Çerkesya Kıyısında Karadeniz'de Üç Yolculuk'' kitabı ve içerikteki ikonik gravürlerdir. 

İki yıl önce çevirisi yayınlanan makale, gündeme adeta  destroyer niteliğinde dahil olabilecek bir kaynaktır.

http://cherkessia.net/makale_detay.php?id=3847&fb_comment_id=2755182011221304_2935671836505653&fbclid=IwAR37XzSYKZXG8-XA8kZeIGSZd2V2np9LLgh9H603o_RMeTziq0suCEuqpUc

Eklemek gerekirse bir makale daha: https://zen.yandex.ru/media/id/5a60368257906a2fcf791879/cherkesy-imeli-bolshoi-flot-i-napodali-na-prichernomorskie-goroda-5eb6d9a336ac7c36ca769bf2

Maykop'da yaşayan Çerkes aktivist İsrail'li Ali Bğane'nin konuyla ilgili bloğunda yazdığı yazıda başka bir mukabele örneğidir.

http://www.cherkessia.net/news_detail.php?id=7752

Esasen ilgili konu bağlamından koparılmadan şu soruyu sormak gerekir; 19.yüzyıl ve öncesi Abhaz kadırgacılığı kaynaklarınız nedir?  

Kadırga konusu ilk veya son değildir, sadece lokal bir örnektir. Çerkes dünyasının kendi tarihsel geçmişini bilen, donanımlı insanları vardır, dezenformasyon, intihal v.b konularda itiraz nitelikleri yüksek seviyededir. 

Öte yandan küresel Çerkes dünyası dediğimiz 4 milyon küsurluk bir zihin mobilizasyonunun Adıgey Adıgeciliği veya Kabardey Kabardeyciliği arasına sıkışmış bir formdan çok daha ötesi olduğundan kimsenin kuşkusu olmasın.

Kendi etrafımızdaki küçük höt-zötü Çerkeslik algısı sanmaktan vazgeçersek eğer, tartışma forumlarında, seviyeli itirazlarda ve Çerkes tarihini yalansız -dolansız öğrenebilmiş profillerin yazışmalarında bu fiili durumu rahatlıkla görebiliriz.

Zor bir şey değil, eser miktarda Çerkes gündemini takip etmek kâfidir.

Hasılı, ''bir tuhaf kadırga hikayesi'' üzerinden yaklaşık 10 günlük gündem seyrinin özeti budur.