

Paul Goble, 4 Eylül 2016
Mark Tolts’a göre, gerek 2002 ve gerek 2010 Rusya nüfus sayımları, Rusya Federasyonu’nda kalmaya devam eden Yahudilerin sayısını az gösterdi. Bunun sebebi ya Yahudi nüfusu ile ilgili bilgilerin nüfus sayım raporlarından değil de devlet kaynaklarından alınmış olması, ya da Yahudilerin “kendi etnik aidiyetlerini göstermeyen kişiler” olarak listelenmeleri.

Kudüs Üniversitesi Çağdaş Yahudi Alemi Enstitüsü’nde kıdemli bir nüfusbilimci olan Tolts, kendi projeksiyonuna göre, 2002 yılında Rusya’da nüfus sayımının işaret ettiği gibi 233.600 değil 254.000 Yahudi olduğunu,2010 yılı için aynı metodoloji uygulandığında ise Moskova’nın söylediği gibi 158.800 değil 200.000 Yahudi olduğunu, bu rakamlara bakıldığında nüfusun neredeyse gerçekten % 25 kadar az gösterildiğini söyledi.
Elbette Rus nüfusunun yüksek gösterilmesi için Yahudi nüfusunun azaltılmasında çıkarları bulunan Moskova’nın itirazına muhatap olma ihtimali bulunan Tolts’un hazırladığı Sovyet sonrası bölgede Yahudi Demografisi yorumları, Moskova’nın “Demoscope Weekly” özel sayısında yer buldu (demoscope.ru/weekly/2016/0693/tema01.php).
Tolts, 1990’larda eski Sovyet bölgelerinde Yahudi nüfusunun dramatik ve önemli ölçüde, dış göçler nedeniyle düştüğünü söyleyerek yazısına başlamıştır. Sovyetler Birliği’nde, 1989 nüfus sayımına göre 1.480.000 Yahudi vardı. 2000 yılına kadar bu sayıdan (1.480.000) 995.000 kadar düştü (yani 2000 yılında geride 485.000 kaldı), 2000 yılından önceki 30 yıllık dönemde ise göç edenlerin sayısı 799.000’den fazla idi.
Tolts’a göre, bölgenin bütün ülkelerinde değil ama bir çok ülkesinde Sovyet sonrası dönemin yapılmış olan ikinci nüfus sayımlarına kadar, mezkur ülkelerde yaşayan Yahudi nüfusu azalmıştı ve hala azalmaya devam ediyor. İsrailli nüfusbilimciye göre eski Sovyet bölgesinde 2000 yılında 485.000 olan toplam Yahudi nüfusu, 2010 yılında 326.000’e düştü.
Tolts Rusya’daki Yahudi nüfusu hakkındaki görüşlerine ilaveten, başka ülkelerdeki değişimleri de tartışmaktadır. Azerbaycan’da 1999 ve 2009 yılları arasında Yahudi nüfusu, % 27 azalarak 9.100’e düştü. Müslümanların çoğunlukta olduğu diğer ülkelerdeki Yahudi nüfusu da dramatik bir şekilde düşmüştür. Örneğin Tacikistan’da sadece 36 kişi kalmıştır. Beyaz Rusya’da sayıları % 54 düşerek 12.900’e gerilemiştir.
Tolts, Estonya, Letonya ve Litvanya’da sayımı yapılan Yahudi nüfusa özel bir dikkat atfetmektedir. Litvanya’da nüfusları % 38 azalarak sayıları 6400’e, Litvanya’da % 24 azalarak 3050’ye, Estonya’da sadece % 8 azalarak 2.000’e gerilemiştir. Tolts, dini inanç ve milliyetin bu ülkelerde ayrı bir şekilde sayılması dikkate alındığında Yahudi nüfusunun daha fazla olabileceğini söyledi.
Çeviri:Dr.Karden Murat
Cherkessia.net, 06 Eylül 2016
***
Post-Soviet Russian Censuses Significantly Undercounted Number of Jews, Israeli Expert Says