Suriyedeki savaş bir kaç yıldır devam ediyor. Bu savaş binlerce sivil ve askerin canına mal oldu.Savaş bölgesinde yaşayanların içinde mahsur kalan insanların arasında bizim yurttaşlarımız olan Osetlerde mevcut.

 

Aslında onları o bölgedeki yaşayan diğer Kafkasyalı halklarla kıyaslarsak sayıları oldukça az. Topu topu iki yüz hane kadarlar.1. Dünya savaşının sonucunda Osmanlı imparatorluğunun dağılmasıyla orada kalmışlar ve daha sonrada Suriye vatandaşı olarak yaşamlarına devam etmişler.

 

19.yy. ın ikinci yarısında Osetlerde diğer Kafkasyalı halklar gibi Çarlık Rusyasının Dağlı halklara uyguladığı politikalar sonucu Osmanlı bölgesine toplu göçe maruz bırakılmışlar. Bunun sebepleri arasında 19.yy ın ikinci yarısında yapılan Paris anlaşmasının Çarlık Rusyasının kendi içinde yarattığı problemler olarak görülüyor. Bu problemlerden dolayı, Kuzey Kafkasyada yayılmasını ekonomik ve siyasi nufuzunu artırmasına engel teşkil edecek problem çıkaracak halklardan kurtulması, onların yerlerine ise Rusyanın merkezi yerlerinden Kazakları ve Çara bağlı insanları yerleştirmesi  gerekiyordu.

 

Bunların sonucu olarak Osetlerin Tagaurian, Kurtat, Alayir ve Digorlar bu mecburi göçe maruz kaldılar. Bir rivayete  göre onlara göç etmeye ikna etmek için gittikleri yere varır varmaz onları cennetin beklediği gittikleri ülkede kendilerine en verimli toprakların tahsis edileceği bir çok vergi ve askerlik yapmama muafiyetlerinin sağlanacağı sözü verildi.Ama tabiki vadedilenler gerçekleşmedi.Gidenlerden bir çoğu oradaki şarlara alışamadı ve vatanlarına geri dönmek istediler.Ancak Çarlık yönetimi bunun da tedbirini çoktan almış, geri dönüş yollarını kapatmıştı.

 

1864 yılında tüm konsolosluklara gönderdiği emirle, Osmanlıda vatandaşlığa alınmış olan Kafkasyadan giden yada kafkas kökenli olan vatanına geri gelip tekrar Rus vatandaşlığı yada oturma almak için geri gelmeye çalışan hiç bir kimseye pasaport vize yada bunu sağlayacak herhangi bir belge verlmemesini istedi.

 

20. yy  başlarında gene Kafkasya dan Osetlerin Osmanlıya göçe maruz kaldıklarını görüyoruz. Bunun sebebide bu sefer 1917 deki ekim devrimi ve 1.Dünya savaşıydı. Bu dönemde göç edenler isegenelde Osetlerin soylu aileleriydi. Bu aileler Ekim devrimi sebebiyle Bolşevik Kızılların teröründen kaçıp kendilerine yeni bir yurt arıyorlardı.Tabiki daha önce Osmanlıya göç eden  soydaşları sebebiylede  Onlarda çoğunlukla Osmanlı topraklarına gittiler.

 

Bu dönemde Suriyeye yerleşen bu insanların ülkeye faydalarıda olmuştu. Oset soy ismi taşıyan birçok ünlü hukukçu ekonomist, mimar, dilbilimci ve askeri yönetici yetişti. Örneğin Suriyenin Kuzey bölgesi komutanlığı görevini yerine getiren ve en genç Tümgenerallik alma ünvanını elinde bulunduran Umerbek Muhaciroviç Kantemirov(1911-1973)Uzun yillar Osmanli Milli emlak bakanlığı Suriye ve Filistin Başkanlığı görevini yürüten İsmail Elbruzdukoyeviç Kubatiyev. Onun kardeşi olan Bekir Elbruzdukoyeviç ise Şam şehri valilik Finans midirliğünü yapmıştı.1956 yılından itibaren 1963 e kadar Suriye savunma bakanlığı olağanüstü durumlar başkanlığını ise Albay Süleyman Naci Muhaciroviç Kubatiev(1911-2001) yürüttü.

 

Ferbauz Umarovna Anzorova- Jan mubarovna Kantemirova- İismail Pşimahoviç Anzorov-, Sarue Buharovna Kubatieva

 

2012 yılında Suriye Oset Diasporası başkanı H.Abegova nın belirttiği üzere ülkede 700 ün üstünde Oset yaşamaktaydı. Bu nufus şu ailelerden oluşmaktaydı. Abisalovlar-Bazoevler-Baroevler-Batırovlar-Kaboloevler-Kantemirovlar-Kozırevler-Kubatievler-Makoevler-Temirovlar-Tuganovlar-Çarikaevler-Tsirihovlar-Tsamartovlar.2012 yılında Suriye Oset Diasporası adına Kuzey Osetya –Alanya Cumhurbaşkanı Mansurov a bir mektupla başvuruda bulundular.

 

Bu mektupta yaşadıkları ülkede gittikçe derinleşen bir iç savaş içinde olduklarını, bu savaştan en çok sivil halkın etkilendiğini , o yüzden kendileri gibi zaten etnik azınlık konumunda olan halkların yok olmayla karşı karşıya olduklarını yazdılar.Gerçektende bu dönemde Suriyede yaşanan iç savaş sırasından 50 den fazla kuzey Kafkasya etnik kökenliler yaşamını yitirmişti.Verilen bilgiye göre Suriye de Osetlerin çoğunluğu  630 kişi Şam şehrinde yaşamakta.Bunların 100 den fazlası yüksek öğrenim görmüş  62 si ise yüksek öğrenim görmekte 154 ü ise orta öğrenim mezunu kimseler. Bu başvuruyla onların Osetya-Alanya Cumhurbaşkanından tek işteği hiç olmazsa Çocuklarının bu ortamdan uzaklaştırılması sağ kalmalarıydı. H.Albegov bu mektubunda Anavatanları Osetya ya göndermek istedikleri  toplam 33 kişinin listesinide eklemişti.Bu dönemde hatta sosyal medyada bu listede yayınlanmıştı.

 

no	Ном	Мыггаг паспорты	Ирон мыггаджы
1	Marita	Koshha	Баеройтае
2	Maysa	Koshha	Баеройтае
3	Siham	husein	Кæсгон
4	Mahmoud	sirka	цаерикатае
5	Dana	Ahmed	Ӕлбегтæ
6	Wasim	Sirka	цаерикатае
7	Yahia	Sirka	цаерикатае
8	Zina	Sirka	цаерикатае
9	Ziad	Koshha	Ӕлбегтæ
10	Rami	Koshha	Ӕлбегтæ
11	Sara	Koshha	Ӕлбегтæ
12	Suna	Yousef	Кæсгон
13	Majed	Koshha	Ӕлбегтæ
14	Rasmia	Koshha	Гаджитæ
15	Amal	Varouka	Кæсгон
16	Hiam	Koshha	Ӕлбегтæ
17	Nazir	Tamzouq	Адыгейаг
18	Sirina	Tamzouq	Адыгейаг
19	Tamber	Tamzouq	Адыгейаг
20	Khaldun	Younes	Ӕлбегтæ
21	Aza	Agaiva
22	Dana	Younes	Ӕлбегтæ
23	Alana	Younes	Ӕлбегтæ
24	Hassan	Albek	Ӕлбегтæ
25	Wasim	Albek	Ӕлбегтæ
26	Jamal abd Alnaser	Kablo	ХЪæбæлотæ
27	Asmahan		ХЪæбæлотæ
28	Rasmia		ХЪæбæлотæ
29	Aslan		ХЪæбæлотæ
30	Mouhammed		ХЪæбæлотæ
31	Nour		ХЪæбæлотæ
32	Huaida	Koshha	Баеройтае

 

 

İşte bu liste sosyal medyada yayınlandığında anavatanda ortalık birden karıştı. Sosyal medyadaki bu listenin yayınlandığı habere yapılan alt yorumlara bakınca bizim insanlarımızın kendi yakınlarına bu kadar kin nefret duyabileceklerini hiç bu kadar tahmin etmemiştim. Kimine göre bu listede Adığeler- kabartaylarda vardı. Bu insanlara göre sanki anavatan bu insanları hemen bağrına basmaya hazırdıda onlar kendi yavruları değildi.Kimilerine göre ise anavatanda yaşayan Osetlerin içinde zaten müslüman olanların oranı oldukça fazlaydı.

 

O yüzden bu gelenlerin de ekleneceğini bu kişilerin içinde teröristlerinde olabileceğini bile yazdıklarında Diaspora başkanı yaptığı ek açıklamada bu kimselerin 14 ünun 14-22 yaşlarında olduklarını eklemek zorunda kaldı.Bu bizim klavye patriotları yazdıklarıyla yetinmeyerek bu gelen insanların aslında yaşadıkları ilkeye savaş zamanında ihanet etmiş kaçaklar olduklarını bile yazdılar. Zaten onlarsız 100 yıldır yaşadıklarını gene onlarsızda yaşamaya devam edebileceklerini ifade ettiler.Hatta birileri bu listede neden Albegovların çok sayıda oldukları yakınmasında bulundu.Oysa bunun sebebi oldukça basitti.Suriyedeki osetlerin içinde yasayan ailelerin çoğunluğu Albegovlardı.

 

Tüm bu gürültülerden sonra sonuç olarak Kuzey Osetyaya bu insanlardan yalnızca 19 kişisi kabul edildi. Geldiklerinden itibaren hemen bıktırıncaya kadar Rusça ve Osetçe dersleri almaya, hemen iş bulup çalışmaya zorlandılar. Hepsi yabancı göçmen statüsünde şehir merkezine yakın geçici yerlerde ikamet ettirildiler. Bu yüzden onların adaptasyonu için harcana tüm çabalar sonuçsuz kaldı.Sadece yarısı kalabildiler diğer yarısı farklı yerlere dağılıp kayboldular.

 

Geçen gün beni Afrika bölgesi sivil halkları enstitüsü yetkilisi olarak Naima Neflyaseva isminde birisi arayarak Suriyeli Göçmenlerin Kafkasya bölgesindeki adaptasyon sorunları başlıklı bir konferansa katılımcı olmam için davet etti. Maalesef bu daveti reddetmek zorunda kaldım. Sebebi ise, bu konferansta aslında çözüm için anlatılacak pek bir şeyin olmamasıydı. Tüm bu yaşadıklarımızla bu insanlar için üretilen tek çözüm ne kadar az olurlarsa o kadar az problemin olacağı çözümüydü.

 

Umarım buraya gelipte tekrar dağılan bu insanlar sağdır. Kendilerine Türkiye de, Mısır da Batı Avrupada bir yer bulabilmişlerdir umarım. Burada aldıkları tüm darbelere karşın umarım yüreklerinde birazcıkda olsa anavatanlarına sevgileri kalmıştır.

 

 

Makale Yazarı: İslanmbek Morzov

 

Kaynakça- http://gradus.pro/rodina-macheha-2/

 

Çeviri : Kuşu F.

 

 

Cherkessia.net, 19 EKkim 2015