Karakter boyutu :
Arkeologların Son Çalışmaları Üzerine Arkeolog Tev Aslan ile Bir Söyleşi
09 Eylül 2014 Salı Saat 10:09
Maykop'ta Veŝade'de bulunan altın aslan heykelciği (3200 yıl öncesinden).
Tarihi değer taşıyan eserleri araştıran arkeologların son dönem çalışmalarını öğrenme amacıyla Adıge Cumhuriyeti Ulusal Müzesi bilim çalışanı, Rusya Gazeteciler Birliği üyesi, Adıgey’in kültür emekçisi arkeolog Tev Aslan ile bir görüşme yaptık.
- Her yıl Krasnodar Barajındaki (*) sular çekildiğinde arkeolojik eserler ortaya çıkıyor, - diye anlatmaya başlıyor Tev Aslan, - Bu gibi dönemlerde hiç beklemediğimiz arkeolojik yapıtlarla çokça karşılaştığımız çıkıyor.
- Bu yıl aramalar sonucu bulduğunuz bulgular az değil. Geçen yıl 19 eylülde yürüttüğünüz çalışmada bulduklarınız nasıl şeyler?
- Ortaçağda güğümlerin pişirildiği fırınları bulduk. Tevéhable ile Neçerezıye köylerinin daha önceki yerleşim yerlerinde bunun gibi fırınlarla karşılaştık. Adıge Cumhuriyeti Ulusal Müzesi Müdür yardımcısı Şevcen Nalmes bizimle, arkeologlarla birlikte çalışmalara katıldı. Levpaće Nurbıy ile Pşıpıy Fatim de heyete katılanlardan.
- Nerede kazı yaptınız?
- Tevéhable köyü batısında eski bir yerleşim yeri olan Pĥeğuğape denilen yerin yakınlarında kadim fırınlar bulduk ve ilk incelemelerini yaptık. Bu fırınların nasıl ve hangi yöntemlerle yapıldıklarını çözmeye ve derinlemesine öğrenmeye çalışıyoruz.
- Bunun için ne yapılması gerekiyor?
- Bilim heyetleri oluşturmadan bu iş çözülemez. O yerde en eski/ tarihöncesi (pesere) zamanlardan beri insanlar yaşamışlardır. Suyun ortaya çıkarıp topladığımız eşyalar arasında Maykop Kültürü eseri olan bir güğüm/ testi de var. Görüntüsünü açığa çıkarmak için parçalarını yapıştırıp onu restore etmemiz gerekiyor, bunu yapabiliriz, bu olanağımız var.
Bir İsp evi (dolmen)
- Bulduğunuz arkeolojik bulgular sizi yeni çalışmalara yöneltiyor mu?
- İlk rastladığımız bulgular arasında Erken Bronz Çağında ev içinde inşa edilen fırının pişmiş topraktan yapılma temeline rastladık. Daha önce böyle bir şeyi bütün halinde bulamamıştık. İlginç olan durum, ateş yakılan yerin üstüne örtülen hasır örtünün sağlam kalmış olmasıdır. Bu da bize, Adıgelerin 5 bin yıldan beri hasır yapımında ustalaşmış olduklarını kanıtlıyor.
- Son sözlerinizi alarak söyleşiyi bitirmek istiyorum.
- Nurbıy, tek bir günde bulmuş olduğumuz şeyler bunlar, bu da bize daha başka heyet çalışmaları yapmamız gerektiğini gösteriyor, çok şeyi araştırmak gerekir. Böyle bir çalışma yürütmezsek ulusal tarihimizin büyük bir kayba uğrayacağı kuşkusuzdur.
Arkeologların buldukları arkeolojik bulgular Adıge Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 21. yılı için gösterime hazırlanıyorlar. Aramaları sürdürecek, ulusun geçmiş varlığını ayağa dikmeye çalışacağız.
- Tanrı işlerinizde yardımcınız olsun.
- Teşekkür ederim.
Yemţıĺ Nurbıy
Adıge mak’tan
Tuapse Press, 9 Nisan 2014
(*) – Krasnodar Barajı, çoğu Adıgey’de ve Kuban Irmağı üzerinde kurulu olan büyük bir baraj. - Hapi Cevdet Yıldız
Çeviri:Hapi Cevdet Yıldız
Cherkessia.net, 9 Eylül 2014
Bu haber toplam 4038 defa okundu.
Mahmut Alaca
Cok memnun oluyorum. O kadar muhim yazilar bu yazilarki. Cerkesyanin arkeolojisi, kulturunun temelidir. Sanatinin temeli ve halkin dilinin de kokenidir. Cevdet bey bu tercumelerinizle bizi ihya ediyirsunuz ustadim. İyide sizden baska bir Hilmi beyi goruyorum. Sagolun varolun ama bes on kisi yetistirmezseniz arkanizda kimse birakamassiniz ki?
Lutfen yeni kusaklarin yetismesine de yardimci olun. Yeni Cevdetler, yeni Hilmiler yetismezse bu boyle gitmez. Çerkesyanin dirilisi ve yeniden ihyasi nesiller arasinda boşluk birakilmadan sureklilik ve istikrara bagli.