Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Soçi Yöresinde Bulunan Yazılı Taş Üzerindeki Yazı Adıgey’de Okundu
08 Eylül 2014 Pazartesi Saat 09:08
 
Prof. Dr. LevpaćeNurbıy bir arkeolog, bir eski eserler uzmanı, Adıgeyli.  Levpaće , bu ilkbahar - Karadeniz kıyısına gitti-  Şapsığ köyü Leve’de (Лэуэ) bir dağ ırmağı vadisinde bulunan yontulmuş bir taş üzerindeki yazıyı kopye  edip Adıgey’e döndü. Bilim insanı yontulmuş taşın yaşının 4 bin yıllık olduğunu belirledi. Daha önce Maykop’ta bulunmuş olan benzeri taş 3200 yaşında, Leve taşından 800 yıl daha genç. Bilim insanı bu yazının eskiden Adıgelerin kullandıkları yazıya benzediğini de belirledi.
 
 
Bronz Çağına ait yazılı taştaki yazı, Levpaće’nin belirlemesine göre, ruhlar (pse) ve ölüler dünyası (hadrıxe) üzerine bir yazı. Bu da Batı Kafkasya’da doğmuş olan megalitlerin ölü gömme kültürü ile bağlantılı olduğunu kanıtlıyor. Yazılı taş ayrıca başka bir konuyu da açıklığa kavuşturuyor, bu da Kafkasya’da yazının tahmin edilenden de daha önce başladığı kanıtlanmış oluyor. Günümüze dek, Maykop Taşı’nın en eski yazılı belge olduğu sanılıyordu ve bu taş 3,200 yıl öncesinden kalmaydı. Leve Yazılı Taşı'nın yaşı ise 4 bin yıl öncesine dayanıyor. Yazılı taş kum taşından yontulmuş, boyutları 50 x 60 x 22, ağırlığı yarım ton. Taşı bulanlar Leve Şapsığ köyünden  Ĥuşt Madin ile tarihçi Kizilov Andrey.
 
 
Levpaće Nurbıy taş üzerindeki yazıyı çözmek için iki üç ay uğraştı. İlk bölümdeki yazı şöye diyor: “Ulu peygamber, ünlü okçunun ruhu. 11. ayın ortasında Mukse’nin ruhu sonsuz bir yeni yaşama geçiş yaptı” (Пегъымбырышхо,щэбзэо цIэрыIом ыпсэ. Я 11-рэ мэзэныкъом Муксэ ыпсэ псэунэм нэсыгъ). Yazının ikinci bölümünde de şöyle deniyor: “Dedemizin babası Asitavada’nın ruhuna ve din ulusu kadına saygı duyuyoruz. Güneşli/ aydınlık bir yerde yaşamaya gittiler” (Тятэжъ ятэу Аситавада ыпсэ ыкIи бзылъфыгъэ дин пащэмшъхьэкIафэ афэтэшIы. ТыгъэпсыкIэ псэунэм кIуагъэх).  Levpaće Nurbıy, yazılı taş, sağdan sola ve yukarıdan aşağıya okunabiliyor, diyor. Taş üzerindeki geyik resmi mezarlara işlenen kral/ hükümdar damgalarından, Maykop Kültürü özelliği taşıyor, daha çok da  öküz figürleri işlenmiş. Taş üzerindeki yedi köşeli yıldız ise Adıge söylentisine ait bir özellik, diyor.
 
Bunlardan başka, diyor Levpaće Nurbıy,  taşın üzerine bir örgü işlenmiş, bunun  bir tarım, çiftçilik simgesi (tamığe) olduğu anlaşılıyor, yüksek kayık  ve balık resmi öbür dünya, ölüler ülkesi işaretidir. Bu yazılı taş bir İsp evinin ya da bir tapınağın parçası, kalıntısı olabilir.Adıge ataları megalitler dikiyorlardı ve böylece dolmen (İsp evi) kültürünün temelini de atmış oldular, dedi.
 
Larisa Adalan
 
Tuapse Press, 13 Ağustos 2014
 
Not: Tire içindekiler çevirmene aittir. 
 
 
Çeviri:Hapi Cevdet Yıldız
 
 
 
Cherkessia.net, 06 Eylül 2014
 
 

Bu haber toplam 8218 defa okundu.


semih akgün

Şapsığe bölgesi Çerkesya'nın beyni gibi.
Tarihsel, coğrafi ve genetik olarak Çerkeslerin başlangıcı Kuban ırmağı ve kollarında ki vadilerde oldu.
Bilim insanı Balanovskaya'nın öncülüğünde, Rus Bilimler Akademisinin yapmış/ yayımlamış olduğu genetik araştırmalarda veriler bu önermeyi tamamen teyid etmiş oldu.

Buna göre muhtemelen 8000 yıl kadar önce Buz çağı sonlarından itibaren Çerkeslerin ataları ilk olarak bu bölgelere Mezopotamya, Anadolu ve Güney Kafkasya yoluyla gelerek yerleştiler.
Buz çağı sonrasında oluşan kuraklı ve kıtlık dönemlerinde Kafkas dağlarındaki buzulların erimesiyle Çerkeslerin ataları hızla çoğalarak geniş nesiller ortaya çıkartmayı başardılar ve demek ki ilkel yazı da dahil önemli uygarlık adımları atmayı başardılar.

Bakınız >>> https://tr-mg42.mail.yahoo.com/neo/launch?.rand=5b4k7gvhc1s79#6742193158

Bakınız>>> http://mbe.oxfordjournals.org/content/28/10/2905.full.pdf

Bakınız>>> https://tr-mg42.mail.yahoo.com/neo/launch?.rand=5b4k7gvhc1s79#6742193158

Bakınız>>> http://ibg.anrb.ru/LitvinovSS.pdf

20 Eylül 2014 Cumartesi Saat 11:13
Hapi Cevdet Yıldız

Sayın Erdinç Ünsalan, burada benim anladığım şey, burada Muksen denilen birinin ruhu 11. ayın ortasında sonsuz bir yaşama, Hadrıxe'ye geçiş yaptı, yani öldü, deniyor. "Ulu peygamber, ulu okçunun ruhu" ise dua girişi, tapınılan kutsal kişiler olmalı. Yani dua girişi.

Asitavada ve din ulusu kadın da tanrı ya da tanrıça adı olmalı, Mukse için şefaat, yardımcı olmaları, ölünün onların yönettiği dünyaya göç ettiği, ona sahip çıkmaları isteniyor. İlk elde benim yorumum böyle olabilir.

Asitavada adına gelince, bu ad, söylediğim gibi bir tanrı ya da tanrıça olmalı. Hititlerden önce Hattiler vardı. Hititler Hattilerin dini inançlarını, tanrılarını benimsediler. Dualarını Hititçe dışında Hattice de yaptılar, Müslümanların Arapça yaptıkları gibi. Hitit tabletlerinde yer almış dualardan Hattice denilen bir dil olduğu öğrenildi. Hatticenin Kafkas dilleri Adıgece ile akraba olduğu görüşü de var. Şu halde Asitavada adının kullanılması anlaşılabilir bir şey olmalı. Saygılar.

09 Eylül 2014 Salı Saat 14:14
Hapi Cevdet Yıldız

Sn. Şamil Emre Aydın, ben bir arkeolog veya eski eser uzmanı değilim. Ancak bildiğim kadarıyla Leve Taşı üzerindeki yazı hiyeroglif ya da benzeri bir yazı. Eski Adıge yazısı hakkında bilgim yok. Sind Krallığı ve Meotlar (Mıvıţ/ Мыут1) döneminden kalma yazılar var. Bunlar Adıge ataları olarak biliniyorlar. Ayrıca eski Adıge alfabesi harfleri diye internette yayınlananları görmüşlüğüm var.

Çift dilli tabletlerde, dillerden birinin yardımıyla ya da bilinen dilin yardımıyla ikinci dil çözülebiliyor. Leve Tabletinde çift dil bulunduğuna ilişkin bir bilgi yok. Hiyeroglif yazı işaretlerin çözülmesiye okunabiliyor. Mısır hiyeroglif yazısı Kopt (Kıpti) dilinin yardımıyla çözüldü. Ancak hâlâ çözülemeyenler de var.

09 Eylül 2014 Salı Saat 14:09
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net