Türkiye’de, Kaffed, Birkaf, Forum, Kafkasevi, Diçeg  vb. yapılanmalar arasında bir grup insan tarafından Tüm kuzey Kafkasyalıları Çerkesleştirmek, Çerkes saymak görüşü, fikri vardı.

Farklı sunumlarla aynı şeyi dile getiriyorlardı. Ne demek istediklerini kendileri de bilmiyordu, dolayısıyla bunu dile getiren ortak bir şey hiç bir zaman sunamadılar. Gerçekleri ise görmemeye kendilerini odaklamışlardı.

Tüm Kuzey Kafkasyada yaşayan ulusların hepsini ve bunların diasporalarını bu ulusların kendi öz yapılarına bile danışma ihtiyacı duymadan bir isim altında tek bir millet gibi toplamaya çalışıyorlardı. ‘Bu kendi kurguladığımız millete Nart ismini mi koysak, Dağlı mı desek, yoksa hepsine birden Çerkes desek ne olur ki?’ diyorlardı.

Fakat, her zaman olduğu gibi gerçekleri balçık ile sıvayamadılar.

Ve bu düşün, fikir öldü, selası okundu mezarı kazıldı.

***

Çerkes geleneğinde, cenazenin büyük bir yeri vardır.

Tüm arkadaş ve okuyucularıma, cenaze geleneklerimize saygı göstermelerini rica ediyorum.

Bu fikir ölmüş olmasına rağmen, içimizde milletimizin yetiştirdiği bir grup insan tarafından bir dönem bu düşünceye önem verildiğini unutmamalıyız.

Her cenaze (mevta isterse dünyanın en kötü insanı olsun) yakınları tarafından üzüntü ile karşılanır.

Bu, ölen, düşün şeklinin yakınlarıda, günümüzde, benzer sıkıntı ve üzüntü içerisindeler.

***   

Bu düşün şekli, tamamı ile ölmüştür. Ölüm sebebi ise bu fikri ortaya atanların dahi artık ona inanmamasıdır.

Kesinlikle bu fikre inanmıyorlar. Mesela; Çeçenler çerkestir diyen ama buna inanmayan insanlarla karşılaşabilirsiniz. Çeçenler Çerkestir, derler ama, burunlarının dibindeki Çeçen mülteci kampına gidip burada yaşayan Çeçenlere aldıkları bu kararı iletemezler. Çünkü doğru olmadığını bilirler.

Aynı şey, Dağıstanlılar, Abazalar, Asetinler içinde söylenir ama onların devletlerine kurumlarına bırakın iletmeyi, ima ile bile söyleyemezler, çünkü kendileri de bunun doğru olmadığını sonuna kadar bilirler.

Fikirler inananları olmadığında ölür.

***

Cenazeye ve cenaze sahiplerine saygı göstermeliyiz.

Bir fikrin ölmesi, bir şahsın ölümünden çok daha ağırdır. 

İşte bu yüzden, tüm Çerkesya yurtseverleri, bu fikrin eski inananları, yakınlarına karşı müsamahakar davranmalı.

Cenazenin kaldırılmasına kadar, sakin bir şekilde bu ölü fikrin eski inananlarının dile getirecekleri hezeyanlar karşısında mümkün mertebe yatıştırıcı olmaya çalışmalıyız. Çünküş şu an içerisinde bulundukları acı, gerçekten ağır.

***

Bu cenazenin kaldırılmasını sadece yakınlarına bırakmamız da geleneklerimiz gereği çok ayıp.

Her birimiz, bu fikre sahip olanların buluştukları toplandıkları derneklere lokallere önceleri gittiğimizden daha fazla gitmeli, içinde bulundukları acı durum nedeniyle ne yaptıklarının farkında olmayanlara yardım etmeliyiz.

Fikirlerinin arkasında durmayarak, düşüncelerinin böyle olduğunu iddia edenlerin aslında bu şekilde düşünmedikleri için tamamen ölmesine sebep oldukları bu düşünce yüzünden vicdan azabı içinde bulunduklarını da unutmamalıyız.

Aslında inandıkları şeyleri dile getirmeyişlerinin de artı bir yük olarak sırtlarında olmasının verdiği ağırlıkla söz konusu cenazeyi ortada bırakabilirler.

Bu cenazenin defninde, elimizden gelen yardımı bu arkadaşlardan esirgememeliyiz.

Cenazenin ardından ağlayacaklar, sızlanacaklar, son-son, sağa-sola serzenişlerde bulunacaklar. Onlara karşı anlayışlı olmalıyız. Ölen bir şahıs değil, bir şahıstan çok daha önemli bir şey, bir dönem bazılarınca amaç sayılan, yaşamlarında, hatta aile kurmalarında ve dolayısıyla gelecek nesillerinin inşasında bile önemli yer tutmuş olan bir fikir.

Kendinizi bu insanların yerine koyun. Hiç kolay değil. Yaşamını düzenlediği, temel kıstas saydığı şeylerden birisinin birden yokolması hatta yokoluşunda en temel noktanın kendisinin bu düşüne olan inancını yitirmesinin yatması ne kadar acı ve zor bir durum.

Elbette hayat devam edecek.  Her zaman olduğu gibi, gidenin ardından başka bir şey gelecek. Bu arkadaşlarda yeni bir düşünce ve yaşam felsefesi edinecekler.

Ve hepimiz, onlarda dahil olmak üzere, biliyoruz ki; bu cenazenin acısıda zamanla unutulacak.

Lütfen, elinde imkanı olan herkes bir el atsın da kaldıralım bu cenazeyi.