Bu bayram çok eğlendim.

Allah razı olsun vesile olanlardan.

Bayram kutlamaları elbetteki insanın hoşuna gidiyor, tüm ulusun kutladığı bir gün insanın nasıl hoşuna gitmez.

Bu bayram beni eğlendiren bambaşka şeylerde vardı. Türkiye’den bir arkadaşım mail attı. Kısa notunun ekinde; bayram tebriğinin yanısıra, bizi, Çerkesya Yurtseverlerini eleştiren (!) yeni bir tarzın daha bulunduğunu söylemesi idi.

Çok güldürdü, eğlendirdi beni. Vesile olanlardan Allah bir daha razı olsun.

Bize, ulusalcı (Türkiye derin devleti uzantısı, veya benzeri),  Amerikancı, Gürcistancı, ırkçı, mikrocu, savaş taraftarı, Rus düşmanı ve benzeri pekçok yafta yapıştırılmıştı. Şimdi birde Rusçu ilave olmuş bunlara.

İlla bir ‘–ci-cu’ya ait olmamız gerekiyor ya....  Halbuki biz Çerkes(Adıge)yiz, Çerkesya Yurtseveriyiz!

***

Son onbeş-yirmi yılda gördüğüm, içinde yaşadığım, oluşması esnasında bir köşesinden katıldığım bir çok şeyi anımsamama sebep oldu bu yazı.

Çerkes(Adıge) ve Çerkesya dediğimiz için illa bir ‘ci-cu’ ile alakalı olmalıymışız...

Asimile olmamış, asimileye karşı direnen herkesin (tüm Kuzey kafkasyalıları kastediyorum) arkamızdan gelen yeni nesil üzerinde, onların konumlarında bir daha düşünmesi gerekiyor.

Artık son nesiller içerisinde bazı  fertlerin, Kafkasya gerçeklerinden, burada yaşayan milletlerin gerçeklerinden habersizliklerini görmemiz gerekiyor.

Vatandan atalarımızın diasporaya taşıdığı değerlerin, bambaşka bir gözle, Türkiye egemenlerinin empoze ettiği milliyetçilik anlayışının yansıması şeklinde tezahür etmeye başladığını fark etmemiz gerekiyor.

***

Türkiye'de yaşayan herkes Türk'tür. Bu anlayışın etkilerini milletimiz ne kadar derinden yaşadı. Ne kadar direnç göstermeye çalıştı.

Bu düşünün günümüzdeki tezahürüne bakın. Kafkasya'da yaşayanlar Çerkes'tir, Kafkasya’nın kuzeyinde veya kuzey batısında yaşayanlar Çerkes'tir gibi gibi yaklaşımlar, asimile olmuş (fakat bunun farkında olmayan) bazı insanlarımızın içine işlemiş.

Çerkesler Adıgelerdir. Buna tarihimizde itiraz eden kimse yok.

Şeyh Şamil’in ben Çerkesim dediğini veya Çerkesya adında bir devlet kurmak istediğini iddia edebilecek kimse yok. 1918’de  Kuzey Kafkasyalı aydınlar tarafından kurulan Cumhuriyetin Çerkesya ismi altında tüm Kafkasyalıları toplama iddiası yoktu ve hiç kimse bunu iddia etmiyor.

Kafkasya'da kurulan oluşturulan yapılar içerisinde Adıgeler haricinde hiç kimsenin Çerkes ve Çerkesya isimleri üzerinde talebi olmamıştı.

Gotsatlı Hacı'dan tutun Abhazya kraliyet ailesine kadar hiç kimse Çerkes adını kendi ulusuna mal etmek istememişti.

Günümüzdeki, yakın geçmişimizdeki hareketlerde de bunu görmüyoruz.

Mesela Dağlı Halklar Konfederasyonu kendisini Çerkesya veya Çerkes Halkları Konfederasyonu olarak tanımlamıyordu. Bu iddiada bulunan hiç bir eser, belge yok.

Dudayev de böylesi bir şey dile getirmemişti. Tüm Çeçenistan'da bu iddiada bulunan bir tane bile fert yoktu ve hala yok.

Ardzınba’da ben Çerkesim, Abazalar Çerkestir dememişti ve bu gün de Abhazya'da ben Çerkesim diyen kimse yok. Şamil Basayev’de dememişti, Gelayev’de dememişti, hele hele Yandarbiyev ve Auşev ise hiç dememişlerdi.

Bazıları işte onların da hepsine ‘-ci, -cu’ diyor. Eee Çerkeslerin Adıgeler olduğunu söyleyenler  ‘-ci, -cu’ yaa. İşte onlarda ‘-ci, -cu’lar...

Komik değilmi....

***

Evet Çerkes(Adıge)ler, tek bir ırktan, tek bir kökten gelen millet değilller. Öyle bir millet dünya üzerinde  yok. Çekirdeğini Adıgelerin oluşturduğu, zaman içerisinde komşu ve akraba uluslardan, hatta şu an Kafkasya’da hiç bir izi kalmamış halklardan bile karışmış insanların da katkıları ile oluşan bir ulus.

Mesela Macarlardan dilimizde sadece ‘marje’ kelimesinin kalmış olduğunu düşünmek saflık olur. Veya Rumlardan ‘Alıc’ kelimesi haricinde hiç bir nüfus etkileşimi olmamıştır demek abesle iştigal.

***

Ne olup ne olmadığına karar verme yetkisi sadece ve sadece ulusun kendisine aittir. İçerisinde bir kısım fertlerinin kendilerini başka bir ulusa yakın görmeleri bu ulusu oluşturan bir parça saymaları eğer kendi milletlerinin ezici çoğunluğunu oluşturmuyor ise kabul edilemez.

Nasılki günümüz Türkiyesinde Türkleşmiş Çerkes(Adıge)lerin var olması tüm Çerkes(Adıge) ulusu Türkleşmiştir veya Türktür denilmesini mümkün kılmıyorsa aynı şekilde Çerkes(Adıge)leşmiş olan insanlardan dolayı bir diğer ulusu bizim Çerkes(Adıge) saymamız mümkün ve doğru kabul edilir değil.

***

Bir kaç yüzyıl öncesinden beri kendisini Çerkes(Adıge) ulusunu oluşturan ana öğelerden birisi olarak gören ve Adıge ulusunun diğer tüm fertlerincede böyle görülen Ubıhlara ise Çerkes(Adıge) değillerdir dememiz ise imkansız. Çünkü bu, Ubıhların ezici çoğunluğu hatta tamamına yakını tarafından benimsenmiş günümüz gerçeğidir.

Ve elbetteki, Abazaların arasına karışmış günümüzde tamamen Abaza sayılan İnalba sülalesinden dolayı Adıgeler Abazalardır diyemememiz gibi, veya Osetya'da da varlığını sürdüren Mamsır sülalesinden dolayı Adıgeler Asetinleşmişlerdir yada tam tersine asetinler Çerkestir dememiz de mümkün değildir.

Aynı şey Ubıhların ezici ekseri çoğunluğunu teşkil etmeyen bir kaç kişi veya aileden dolayı da geçerli; Ubıhlar Abazadır veya Ubıhlar bambaşka bir ulusturlar dememiz bu gün mümkün değil.

Bu konuda karar verme yetisi sadece ve sadece Ubıhlara aittir ve günümüzde ve en az bir kaç yüzyıldan beri Ubıhlar kendilerini, ezici çoğunlukları ile Çerkes(Adıge) sayıyorlar.

***

Çerkes(Adıge) ulusunun milliyetçilik anlayışı tarihin hiç bir döneminde ve  bugünde zorla bir başka ulusu içerisinde eritme, kimliğini kabul etmeme vb nitelikler taşımamıştır.

Ulusal anlamda böyle bir kaygı ve istemin olmamasını bırakınız, aileye katılan yeni ferdin, gelinin bile ailenin soyadını taşıması isteminde bulunan bir yapıya bile sahip değildir.

Çerkes(Adıge) geleneksel aile yapısında gelin kendi yetiştiği ailenin, sülalenin, boyun adı ile anılmaya devam eder.

İçerisinde yaşadığımız toplumların kanunları gereği bu uygulama resmi olarak sürdürülmüyorsa bile ailelerimizde hala annelerimiz, eşlerimiz kendilerini kendi sülaleleri ile tanıtmaktadırlar.

***

Diasporada özellikle, Türkiye’de, devletin uzun yıllar ortaya koyup uygulamaya çalıştığı politikaların uzantıları, benzer çıkarımların Kuzey Kafkasyalı halklar arasında dahi yayılmasına sebep oldu.

Kuzey Kafkasyada bir Çerkes(Adıge) kendi kimliği ile Abhazya için Abaza ulusu için kardeşi bildiği bu halk için savaşabilirken bu halka sizde Çerkessiniz dememiştir.

Abhazya halkı, ulusu, devleti’de; biz bir avuç insandan oluşuyoruz, bizde Çerkes sayılalım dememişler buna hiç ihtiyaç hissetmemişlerdir. Çerkes ve Abazaların arasındaki ilişki şeklinin temelinde bu kelime yer almaz.

Kuzey Kafkasya'daki uluslar arasındaki ilişki, onların kendilerini Çerkes olarak saymaları ile hiç ilgili değil. Nitekim Adıge ulusu dışında hiç kimse kendisini Çerkes saymıyor.

Şu an Adıge ve Abazalar arasında eğer bir husumet çıkartmak istiyorsanız yapacağınız, yapabileceğiniz en etkili şey Abhazya'da, Sohumda sahilde siz Abazalar Çerkessiniz diye bağırmak olmalı.

Aynı şey Karaçay-Balkarlar içinde geçerli. Eğer Karaçay-Çerkes ve Kabardey-Balkar'da kan akmasını istiyor ve arzuluyorsanız Karaçay ve Balkarlara Siz Çerkessiniz diye propaganda yapmak bunun en etkili yolu.

Çeçenistan ve İnguşetya için de durum hiç farklı değil. Çeçenistan'daki yeni büyük caminin önünde, İnguşetya'daki meclis meydanında sizler Çerkessiniz diye üç gün bağırmanız ya sizin canınızdan olmanıza ya da huzursuzluk çıkartmanıza yeter.

Dağıstan'da ise, halka önce Çerkes kelimesini anlatmanız bile gerekebilir, bu kelimeyi hayatında hiç duymamış milyon insanı orada bulabilirsiniz.

***

Öyle işte, çok güldüm.

Birileri hemen hemen Tüm Kafkasyalı halkların hepsine (kendilerini Çerkes saymadıkları için), hemen hemen tüm Çerkes(Adıge)lere (Başka ulusları Çerkes saymadıkları için), ‘-ci, -cu’  diyorlar ve bunu Kuzey Kafkasyalıları, Çerkes(Adıge)leri sevdikleri için söylemiş gibi sunuyorlar...

Çok güldüm çok...

Eğer ilgi çekmek için değilse, eğer Türk egemen güçlerinin çarpık milliyetçilik anlayışlarının bizim özelimize adapte edilmesi değilse, yazık, çok yazık.

Eğer asimilasyon bu boyutlarda, ulusumuzun bazı fertlerinin düşüncelerini etkileyecek duruma ulaşmış ise....

Çerkesya yurtseverleri, Abhazya Yurtseverleri, Çeçenistan Yurtseverleri, diğer tüm Kuzey Kafkasyalı yurtseverler çalışmanın daha fazla çalışmanın zamanı.