Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Çerkes Köyü Üzerinde Armut Aroması:
26 Haziran 2020 Cuma Saat 00:24
Armut çok eski dönemlerden beri Çerkeslerin en sevdiği meyve ürünlerinden biridir. Ünlü ceguako Agnoko Laşe bir şarkısını armuda adadı.

Armut çok eski dönemlerden beri Çerkeslerin en sevdiği meyve ürünlerinden biridir. Ünlü ceguako Agnoko Laşe bir şarkısını armuda adadı.

Уей-уей ди кхъужьеижьу

Гъуэжькууйм хуэдэу къахэтIэпIа,

Уи напIэр Iэти къызэплъ!

Уи щхьэцыр Бещтом къыпхурежьэкI,

ЛэжьакIуэжьхэри къыпщогуфIыкI,

Зигу упымыкIыххэри ди щIалэжь цIыкIурщ.

Дыгъэм сыгъажьэмэ уэ узижьауэщ,

Пшапэр зэхэуэмэ удиуэршэрыпIэщ.

Уи напIэр Iэти къызэплъ,

Алыхьыр фIыкIэ зэплъын,

Зи унэр алыхьым къибгъэн,

Хьэндрабгъуэр пызу къызэпыкIэн,

Бжьэ миныр вууэ зэжэн,

Бжэн лъакъуэ къомыр зыгъэтхъэжын!

Tarihi Çerkesya topraklarında P. caucasica da dahil olmak üzere pyrus cinsinin 20'den fazla armut türü vardır.

 

Çerkesler farklı armut çeşitleri yetiştirdiler. Erken yaz başında, biraz daha geç yaz ortalarında, sonbahara daha yakın olgunlaşan, sonbaharda hasat edilen, şeker depolamış tatlı çeşitleri, kışın ilk aylarına kadar dalında yeşil olarak asılı kalan. Sonbaharın sonlarında veya kışın ilk ayında hasat edilen bu tür armut çeşitleri, ilkbahara kadar olgunlaşır ve tatlanır.

 

Armut Çerkes halkının tarihi yerleşim yerlerinin ormanlarında bol miktarda bulunur: Psıj (Kuban) Nehri'nin üst kısımları, Terek Nehri boyunca ormanlarda, Kafkas Mineralli Sular (Pyatigorye) bölgesi ormanlarında, Çerkes sahillerinin ormanlarında.

 

Çerkes armudu, Çerkes halk tıbbında çeşitli hastalıkları tedavi etmek için kullanıldı.

 

Çerkes armut çeşitleri tarihi Çerkesya'nın doğal koşullarına iyi uyarlanmıştır: Olağanüstü kışa dayanıklılık ile ayırt edilirler, kabuk ve diğer hastalıklardan etkilenmezler.

Meyve ağaçları dünyasında, armut ağacı uzun ömürlü asırlık ağaçtır. Çerkes armut çeşitleri ve 150-200 yaşlarına kadar sağlıklı meyve verir. Bergamot armut çeşidinin olağanüstü eşsiz üretkenliği ile ayırt ediliyor. 40 yaşında, bir ağaç 800 kg'a kadar ürün verir; Bir ağaçtan 1.500 kg'a kadar meyve alındığında vakalar kaydedildi.

 

Armut ağacı, savaşın zor zamanlarında Çerkeslerin kurtarıcısıydı. Uzun savaşlar sırasında, dağlık ve ormanlık koşullarında, Çerkesler armut meyvelerini topladı, kurutuldu, sonra bu kurutulmuş armutlar un haline getirildi , daha sonra bu undan armut ekmeği yapıldı.

 

Sonbaharda, armut hasat zamanı geldiğinde, her aile bu iş için birkaç kişi tahsis ederek ormana gidilirdi. Onlarca torba armut toplanırdı. Bu armutları kurutmak üzere serilirdi. Toplanan armut meyvelerinin kurutulduğu zaman, dönemde yaşayan büyükanne ve büyükbalara göre, köyün üzerini tatlı bir armut aroması kaplardı.

 

Kaynaklar:

Kardenğuş Zıramuk, Agnoko Laşe’nin şiirleri, Nalçık, Elbruz Yayınevi, 1993, s.163

Hakun Baresbiy "Мылъкум ефIэкI хъугъуэфIыгъуэ"- Çerkeslerin tarım ve botanik kültürü,Nalçik,Elbruz Yayınevi,2002

 
Çeviri: Beşto Yılmaz Beştepe
 
Cherkessia.net, 26 Haziran 2020

Bu haber toplam 1519 defa okundu.


Bu habere yorum eklenmemiştir. İlk yorumu siz ekleyin.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net