Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Ĥıĺeĵıye'deki (Gelencik) Adıge Khase
30 Aralık 2019 Pazartesi Saat 20:06
Karadeniz kıyısındaki turistik Ĥıĺeĵıye (Хылъэжъые/Gelencik) kentinde yaşayan Çerkesler geçtiğimiz yıl (2018) bir Adıge Khase örgütü kurdular.

 

Karadeniz kıyısındaki turistik  Khıĺeĵıye (Хылъэжъые/Gelencik) kentinde yaşayan Çerkesler geçtiğimiz yıl (2018) bir Adıge Khase örgütü kurdular. Eski bir Adıge yerleşimi olan bu tatil kentinde  Rum, Yahudi, Oset, Ukraynalı, Çeçen ve benzeri milliyetlerden insanlar da yaşıyorlar. Her bir etnik topluluk kendi dil, kültür ve geleneğini korumaya ve tanıtmaya çalışıyor.

Yüz kişiden de az olan  Khıĺeĵıyeli Adıgeler sorunlarını görüşmek ve daha sık bir araya gelmek amacıyla, geçtiğimiz yıl  bir sivil toplum örgütü kurmuş,  Khase başkanlığına da gençlerin oy birliği ile Pşıbeko Adam’ı seçmişlerdi.

 

Khase yavaş yavaş yerli yerine oturuyor. Bir süre önce V. G. Korolenko (*) adlı kent kütüphanesi salonunda, kent yönetiminin desteğiyle,  yönetim kurulu  üyelerinin katıldığı bir “yuvarlak masa” toplantısı yaptılar. Toplantının konusu: “Gelencik yöresindeki topraklarda Çerkes varlığının tarihi: Kültür, yaşam ve toponomi – yer adları” idi.

 

Toplantıya kenti yönetimi mensupları, kent meclisi üyeleri, Rusya Coğrafya Cemiyeti kent kolu başkanı, yerel tarihçiler, sivil toplum örgütleri temsilcileri ve başka organların temsilcileri ve tur rehberleri davet edildiler.

Toplantıyı kütüphane görevlisi Açumıj Razıyet bir konuşmayla açtı. Ĥıĺeĵıye tarih müzesi bilim baş çalışanı tarihçi Tamila Nebiyeridze Çerkes kültürüne ve yaşayışına ilişkin bir bilgilendirme yaptı, bu buluşmanın  yeni dostluklar kurulmasına vesile olmasını diledi.

 

60 yıldan beri Ĥıĺeĵıye’de yaşayan Ĺevsten Boris kentin eski durumunu ve geçirdiği değişiklikleri anlattı. Bu yere, Gelencik’e  Adıgelerin eskiden beri Khıĺeĵıye dediklerini söyledi.

 

Yerel tarihçi Yuriy Mitrofanov, örnekler sunarak kentin ve çevresindeki yerlerin Adıgece adlarının anlamlarını ve  o adların niçin verilmiş olduğunu anlattı.

 

Kütüphane müdürü ve “yuvarlak masa” moderatörü  Svetlana Abramova katılımcıların toplantıya ilişkin görüşlerini öğrenmek istediğini belirtti. Bu kişiler arasında kent meclisi üyesi (yerel milletvekili, deputat) Yulia Soboleva, kent yönetimi sanat ve film dairesi müdürü Olga Nefedova, kent Adıge Khase başkanı Pşıbeko Adam ve başkaları vardı. Tur rehberleri  de Adıgece yer adlarının anlamlarını öğrenmek için sorular sordular.

Khıĺeĵıyeliler yaşadıkları tatil kentine ilişkin olarak “yuvarlak masa” toplantısında anlatılanları ilgiyle dinlediler. Tur rehberleri Adıge ulusunun geçmiş yaşamına ilişkin anlatıları duyurmanın ve turistlere ulaştırmanın önemini  dile getirdiler. “Ulusların dayanışması Rusya’yı güçlendiriyor” düşüncesini yansıtacak bu gibi toplantıların yapılması gereği üzerinde birleşildi.

 

Kent halkı ve dinlenmek için kente gelenler ve gençler için bir Ĥıĺeĵıye tarihinin yazılması gerektiği, kent meclisi üyesi Yulia Soboleva tarafından dile getirildi ve genel kabul gördü.

 

Tarihçiler ve Adıge Khase mensupları böyle bir kitap hazırlayacak olanları destekleyeceklerini söylediler. Şu an bu kişiler Adıge ulusal kültürünü ayakta tutma ve bu kültürel zenginliği başka uluslara tanıtma  hazırlıkları içindeler. Maykop, Krasnodar ve Şapsığe Adıge Khase örgütleriyle bağlantılar kuruldu. Adıge Ulusal Tiyatrosu ile dans toplulukları Gelencik’e çağrıldı. 2020 yılında Khıĺeĵıye’de Adıge kültür günleri ve başka etkinlikler düzenlemeyi  de düşünüyorlar.

 

- Kentteki Adıge sayısı çok değil, ama bu yerde en eski dönemlerden beri atalarımızın yaşamış olduğunu,   dağılmış da olsak ulusumuzun  halen yeryüzünde varlığını sürdürdüğünü, bir öğe (unsur) olarak diğer uluslar içinde yer aldığımızı ve atalarımızdan kalma zengin bir kültürel mirasımızın bulunduğunu kent halkına ve kente gelen turistlere anlatmak istiyoruz, - dedi Adıge Khase Başkanı Pşıbeko Adam.

 

Kurulur kurulmaz Adıge Khase Gelencik’de düzenlenen etkinliklere, kent Günü etkinliğine, ulusların birliği anmalarına ve benzerlerine katılmaya başladı. Altın sarısı yıldızlı ve koyu yeşil Adıge bayrağı cadde ve sokaklara asıldı ve ilgiyle karşılandı, bu bayraklar Adıge ulusunu simgeliyor, dağılmış da olsalar Adıgelerin diri olduklarını gösteriyor.

 

“Beraber olursan güçlü olursun”, - derler Adıgeler. Bir arada ve barış içinde yaşayan halklar içinde, Adıgelerin zekâları ve güzel gelenekleri ile farklılıklarını kanıtlamaları gerekiyor.

 

Yönetim Kurulu üyeleri okul öğrencileri ile görüşüyor, kütüphane ve müzeye uğruyor, kentteki etkinliklere katılıyorlar. Gelecek yeni yılda Adıge Khase üyeleri Khıĺeĵıye’de (Gelencik) Çerkes dansları ve değişik gösteriler sunmayı ve “Nalmes”i çağırmayı planlıyorlar. Khase toplantılarının yapılacağı, hemşehrilerin ve konukların buluşacağı ve ağırlanacağı bir binaya gereksinim duyuyorlar.

 

Khıĺeĵıye’de devlet, sivil toplum örgütlerine maddi yardımda bulunmuyor. Gelencik’te kurulmuş olan bu genç Adıge Khase’mize  yardım edecek kişilerin bulunacağı umudu içindeyiz. Yardımlaşma ulusumuzun en eski ve en iyi geleneklerinden biridir.

 

Khıĺeĵıye Adıge Khase örgütünün başarılı adımlar atmasını diliyoruz.

 

Şavko Aslanguaş, Adıge mak, 30 Aralık 2019

 

Not – Gelencik’in Adıgece adı  “Хылъэжъые – Khıĺeĵıye” olup  “küçük kıyı ovası” anlamını içerir. Başka bir adı da “Хъулъыжъый – Ĥuĺıĵıy” olup “Küçük -alçak- mera, otlak” anlamına gelir.

(*) - Vladimir Galaktionovich Korolenko için bk. “Vladimir Korolenko”, Wikipedia.

 

Kaynak: https://www.adygvoice.ru/wp/%d1%85%d1%8b%d0%bb%d1%8a%d1%8d%d0%b6%d1%8a%d1%8b%d0%b5-%d0%b8-%d0%b0%d0%b4%d1%8b%d0%b3%d1%8d-%d1%85%d0%b0%d1%81/

 

Çeviri: Hapi Cevdet Yıldız

Cherkessia.net, 30 Aralık 2019


Bu haber toplam 1877 defa okundu.


Bu habere yorum eklenmemiştir. İlk yorumu siz ekleyin.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net