Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Nazarbayev 28 Yıllık Devlet Başkanlığına Noktayı Koydu!
20 Mart 2019 Çarşamba Saat 13:24
Kazakistan'ı 28 yıldır yöneten Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, 20 Mart'tan geçerli olmak üzere istifa etti. Nazarbayev kararını televizyondan ulusa seslenerek duyurdu.

 

Kazakistan'ı 28 yıldır yöneten Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, 20 Mart'tan geçerli olmak üzere istifa etti.  Nazarbayev kararını televizyondan ulusa seslenerek duyurdu. Nazarbayev banttan yayımlanan konuşmasında, "Benim için kolay olmayan bir karar aldım. Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanlığından istifa ediyorum" dedi.

Bu arada akşam saatlerinde, istifanın perde arkası ile ilgili önemli bir ayrıntı basına yansıdı. Lenta.Ru'nun aktardığına göre, Nazarbayev istifa kararını açıklamadan önce Rusya Devlet Başkanı Putin ile telefon görüşmesi yaptı.  Nazarbayev'in basın ofisi, "Devet başkanının 20 Mart 2019'dan geçerli olmak üzere istifa etme kararının görüşmede ele alındığını, iki politikacının gelexekte de düzenli işletişim içinde olma konusunda anlaştıklarını" duyurdu.

 

Daha sonra bu kararı TV kameraların önünde okuyan Nazarbayev  canlı yayında imzaladı ve "Bu benim devlet başkanı olarak imzaladığım son kararname" dedi.

 

Kremlin Sözcüsü Peskov, istifa kararının açıklanmasından önce Nazarbayev'in Başkan Putin ile bir telefon görüşmesi yaptığını doğruladı. İçerikle ilgili bilgi vermeyen Peskov, istifa kararı için bir yorum da yapmadı.

 

Nazarbayev, ülkesinin Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını ilan ettiği 1991 yılından bu yana görevdeydi.

 

Pek çok Rus analist, Nazarbayev'in devlet başkanlığı görevini bıraksa bile "ulusun lideri" sıfatıyla "bir bilen" olacağını ve devlet politikalarında etkisinin devam edeceğini savunuyor.

 

Bu arada Nazarbayev'in ülkenin Güvenlik Konseyi başkanlığı görevini ve iktidar partisi Nur Otan'ın liderliğini koruyarak iktidarda varlığını sürdüreceği de belirtiliyor.

 

Kazakistan'da anayasa gereği, yeni seçim yapılana kadat devlet başkanlığı görevini geçici olarak Senato Başkanı Kassım Jomart Tokayev üstlenecek. 

 

Nazarbayev istifa konuşmasından Tokayev'i överek, "Kazakistan'ın bağımsızlığını ilan ettiği ilk günden beri yanımda, benimle çalıştı. Onu yakından tanıyorum. Dürüst, sorumluluk sahibi biridir" dedi. Bu sözler, yeni başkan olarak Tıkayev'in destekleneceği yorumunu arttırdı. Bazı uzmanlar, "Nazarbayev koltuğu kendisine en sadık isme bırakarak çekiliyor ama perde arkasında ipleri ve iktidarı elinde tutmaya devam edecek" görüşünde.

 

78 yaşındaki Nazarbayev, 1990 yılından bu yana Kazakistan'ın başındaydı. 

 

Kazakistan Parlamentosu, 2007 yılında Nazarbayev'e "milletin lideri" statüsü vermişti. Bu, Kazak lidere görevi bıraksa bile ömür boyu ülkenin "onursal lideri" olma hakkı tanıyor. 

 

Nazarbayev, 2015 yılında yapılan seçimlerde oyların yüzde 97,7'sini alarak yeniden seçilmişti. Nazarbayev'in görev süresi 2020 yılında sona erecekti.  

 

Nursultan Nazarbayev kimdir?: Kazakistan'ı 28 yıl yöneten rakipsiz lider

 

BBC, son gelişmeleri ve Nazarbayev'in portresi ile siyasi ilişkilerini derledi:

 

Kazakistan'ı bağımsızlığını ilan ettiği 1991'den bu yana yöneten Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev istifa etti. Görev süresini uzatıp ülkesinin başkentini değiştiren Nazarbayev, 2015'te Türkiye'nin bir Rus uçağını düşürmesi sonrası Ankara-Moskova ilişkilerinin normalleşmesinde rol oynamıştı. 15 Temmuz 2016'daki darbe girişimi sonrası da Türkiye'yi ziyaret eden ilk lider olmuştu.

 

Nursultan Nazarbayev, Sovyetler Birliği'nin dağılması ve Kazakistan'ın bağımsızlığını ilan etmesi sonrası 28 yıl boyunca rakipsiz bir şekilde ülkesinin lideri oldu.


Kazaklar arasında popüleritesini koruyan Nazarbayev, yönetimi boyunca ekonomik reformlara ağırlık verdi.

 

Onu eleştirenler ise Nazarbayev'i "elinde aşırı güç toplamakla" ve "muhalefeti bastırmakla" suçluyor.

 

Nursultan Nazarbayev, 1940'ta Kazakistan'ın en büyük iki şehrinden biri olan eski başkent Almatı yakınlarındaki Çemolgan köyünde, büyük bir aşiretin üyesi olarak dünyaya geldi.

 

Kazak Devlet Üniversitesi'nde kimya bölümüne başvurusu kabul edilmedi. Bunun üzerine Ukrayna'ya gitti, çelik dökümcülüğü eğitimi aldı.

 

1967'de Karaganda'daki teknik üniversitenin metalurji bölümünden mezun oldu. 1992'de Rusya Bilimler Akademisi'nde ekonomi doktorasını tamamladı.

 

Metalürji eğitimi aldıktan sonra Kazakistan'ın kuzeyindeki Temirtau'da bulunan maden ocaklarında çalıştı. Bu sırada ocaklarda işçi ayaklanmaları oluyordu.

 

Siyasi yaşamı

 

Nazarbayev 1962'de Komünist Parti'nin gençlik kollarına girerek parti çalışmalarına katıldı.

 

1967'de mezun olduğunda danışmanlık yaptığı Karagandi Metalurji İşletmesi'nin bulunduğu bölgede 1976'da Karagandi Bölgesel Parti Komitesi'nin ikinci sekreteri oldu.

 

1984'te Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin başbakanı oldu. 1989'da Kazak Komünist Partisi Genel Sekreterliği'ne getirildi.

 

"Prestroika" denilen yeniden yapılanma dönemini başlatan SSBC Başkanı Mihail Gorbaçov, kendisinden sonra en güçlü ikinci kişi olarak gördüğü Nazarbayev'e Başkan Yardımcılığı önerdi. Ancak o bu teklifi kabul etmedi.

 

1990'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'nin Politbüro üyesi oldu. Gorbaçov'a karşı başarısız darbe girişimini destekledi, 1991'de görevinden istifa etti.

 

Rusya liderleriyle sürdürdüğü iyi ilişkiler Vladimir Putin dönemine kadar sürdü. 1991'de Boris Yeltsin'e yönelik darbe girişimi karşısında Yeltsin'i destekledi. Aynı yıl Sovyetler Birliği dağıldı.

 

Anayasa'yı değiştirdi, başkenti değiştirdi

 

Nursultan Nazarbayev, Aralık 1991'de bağımsız Kazakistan'ın ilk Devlet Başkanı oldu.

 

1991'den sonra 1999 ve 2005'te yedişer yıllık süreler için girdiği seçimlerden de galip çıktı.

 

Üst üste iki kez devlet başkanlığına aday olmaya izin veren Kazakistan Anayasası'nı 2007'de değiştirdi. Seçim süresi yedi yıldan beş yıla indirildi.

 

Böylece Nazarbayev 2011 ve 2015 seçimlerinde de aday oldu, görevini sürdürdü.

 

1997'de de Almatı yerine Astana'yı başkent yaptı.

 

Yolsuzluk iddiaları ve muhalefete baskılar

 

Nazarbayev ve hükümeti, ülkedeki doğalgaz rezervlerinin satışıyla ilgili yolsuzluk iddialarına maruz kaldı. 1999'da Batı medyasında, Nazarbayev'in İsviçre bankalarında on milyonlarca doları olduğunun iddia edildiği haberler çıktı.

 

Kazakistan'daki muhalif Respublika gazetesi de 2002'de ülkenin hazinesine gitmesi gereken milyonlarca doların İsviçre bankalarında olduğunu yazdı.

 

Bu haberlerden sonra Respublika yazarları ölüm tehditleri aldı, gazete binası kundaklandı, Nazarbayev bir yasa çıkararak kendisine geniş çaplı dokunulmazlık getirdi. Gazete 2012'de kapatıldı.

 

2011'de Almatı başta olmak üzere ülke çapında büyük protestolar oldu. Polisin sert müdahalesiyle karşılaşan gösterilerde 15 kişi öldü, onlarca kişi de yaralandı.

 

İnsan hakları kuruluşları, gözaltına alınan yüzlerce kişinin işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını iddia etti.

 

Nazarbayev, "radikalizmle mücadele" gerekçesiyle dini gruplar ve azınlıklara yönelik kısıtlamalar getirdi.

 

Sadece muhalif siyasi partilere değil, muhalif görüşlere de uyguladığı baskı nedeniyle zaman zaman uluslararası alanda eleştirildi.

 

Dış politika

 

Nazarbayev, Rusya'yla yakın ekonomik ve siyasi ilişkileri sürdürdüğü gibi, Orta Asya'daki eski Sovyet ülkeleri arasında Batı'yla ilişkileri en iyi şekilde sürdüren liderlerden oldu. ABD, Avrupa ülkeleri ve İsrail'le diplomatik ilişkilerini belli bir seviyede tuttu. Nazarbayev, 2010'da Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterildi.

 

Nazarbayev, sadece Batı ile değil, bölge ülkeleriyle de iyi ilişkiler geliştirmeye özen gösterdi. Kazakistan'ın İran'la dış ticaret hacmi önemli ölçüde arttı.

 

2013'te İran'la nükleer anlaşmaya giden yolda yapılan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesiyle ile Almanya'nın (P5+1) İran'la görüşmelerine Astana'da ev sahipliği yapan lider de Nazarbayev'di.

 

Türkiye ile ilişkiler

 

Nursultan Nazarbayev, 2015'te Türkiye'nin bir Rus uçağını düşürmesi ile meydana gelen krizde devreye girmiş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e giden mektubun yazılması ve kabul edilmesi sürecinde rol oynamıştı. Cumhurbaşkanı Sözcüsü İbrahim Kalın, "Sayın Nazarbayev dostluğunu gösterdi, müteşekkiriz" demişti.

 

Nazarbayev, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası da Türkiye'nin yanında yer aldığını açıklamış ve Ankara'yı ziyaret eden ilk devlet başkanı olmuştu.

 

Kendisini "uzlaştırıcı lider" olarak konumlandıran Nazarbayev, Suriye Savaşı'nda da zaman zaman devreye girmiş; Rusya, İran ve Türkiye'nin katıldığı Astana toplantısına da ev sahipliği yapmıştı.

 

Kaynak:turkrus

Cherkessia.net, 20 Mart 2019


Bu haber toplam 1769 defa okundu.


KOBLİ

Hayırdır bununda mı kaseti var. Aniden başkanlığı bıraktı? :)

23 Mart 2019 Cumartesi Saat 17:19
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net