Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Avĺe Pşımaf: İlk Çerkes Arkeoloğu
07 Mart 2017 Salı Saat 11:34
Arkeolog gerçek dışı ve yaşanmamış şeyleri ele almaz. Ele aldığı konuları kanıtlaması gerekir. Pşımafe mesleğinin adamı olmayı başarmış biri. Aklını ve bilimsel yeterliğini bir araya getirerek çalışıyordu.


Adıgey’in ilk arkeologu, Taş Çağı araştırmacısı, yazar ve tarih bilimi uzmanı Veleğey oğlu Avĺe Pşımafe, 5 Mart günü doğumunun 90 yılı oldu. Güne ilişkin olarak Adıge Cumhuriyeti Devlet kurumu “AC Ulusal Arşivi”, kendi fonundaki belgelerden bir seçme yaparak bir sergi düzenledi.

Pşımafe arkeolog olma yanında eski dönemler insanlarının kültür ve yaşamını araştıran bir tarihçidir de.

Avĺe Pşımafe derin bilgisine ve bulduğu arkeoleojik malzemelere dayanarak geçmişe ilişkin bir dizi gizli kalmış şeyi açıklığa kavuşturmuştur.
Arkeolog gerçek dışı ve yaşanmamış şeyleri ele almaz. Ele aldığı konuları kanıtlaması gerekir. Pşımafe mesleğinin adamı olmayı başarmış biri. Aklını ve bilimsel yeteneğini bir araya getirerek çalışıyordu. Gerçekçi resimler/ açıklamalar ortaya koymak için birçok belgeyi ve problemi karşılaştırıyor, kazı ve laboratuar çalışmaları yapıyor, çalışma ekibindeki kişilerin yapıtlarından yararlanmayı ihmal etmiyordu.

Yıllar boyunca bilimsel çalışmalar yapmış olması sonucu bilimsel bilgi ve tarihsel anlam taşıyan çok sayıda belgeyi toplamayı, bir araya getirmeyi başardı. Bunları bir fonda toplamayı isteyen kızı Avĺe Emiliye, babası adına bir fon oluşturulması halinde elindeki belgeleri fona vermeyi önerdi. Çünkü bunların arkeolojik ve tarihi önemi büyüktü.
Sözleşme sonucu belgeler 2005 yılında arşive bağışlandı. Kitaplardan söz etmek kolay değildi, çünkü fonu kuran biliminsanı artık hayatta değildi. Bu nedenle her bir belgeyi genişliğince değerlendirme olanağı elde edilemedi.



Arşiv uzmanı Ğonejıko Fatime üç yıl boyunca belgeler üzerinde çalıştı. Kolay bir iş değildi bu iş, uzun zaman aldı. Pşımaf’ın akrabalarına, arkadaşlarına ve biliminsanlarına ilişkin haberleri derlemek ve değerlendirmek gerekiyordu. Belgelerin özelliklerini, içeriklerini öğrenmek için her birine ilişkin günlükleri, çizimleri, şemaları, notları incelemek ve açığa çıkarmak için büyük bir uzmanlık bilgisine, derin bir bilimsel bilgiye gereksinim vardı. Bu nedenle Pşımafe’nin kızı Emiliye sık sık arşive çağırıldı.

Bu konuda bir bilim danışmanı olarak St. Petersburg Devlet Üniversitesi Arkeoloji Kürsüsü mensubu Vyaçeslav oğlu Blajko Anton’unu büyük yardımları oldu.
Büyük bir çalışma ürünü olarak 296 yazılı belge bir araya getirilebildi. Belgeler küme küme ayırıldı: Avĺe Pşımafe’nin kendisine ilişkin belgeler, çalışma arkadaşlarına ilişkin olanlar, basında yer almış yazılar ve daha başkaları.

Arşivde yer alan Avĺe Pşımafe’den kalma belgelerden hiçbir engel olmadan herkes ve tüm araştırmacılar yararlanıyor. Belgelerin bilimsel çalışma yürüten herkese yararlı olacağı kuşkusuzdur.



Eşine Said, Ulusal Arşiv başdanışmanı , Adıge Mak, 6 Mart 2017 


Çeviri: Hapi Cevdet Yıldız

Cherkessia.net, 7 Mart 2017


Bu haber toplam 1513 defa okundu.


Bu habere yorum eklenmemiştir. İlk yorumu siz ekleyin.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net