Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Rusça-Olmayan Diller Sovyet Döneminden Daha Fazla Tehdit Altında
08 Aralık 2014 Pazartesi Saat 23:35
Sovyetler Birliği’nin dağılmasından beri Rusça olmayan dillerde eğitim ve öğretime verilen devlet desteği çok azaldı. Birçok yetkili devlet desteğinin artırılması önerilerine düşmanca bakıyor.
 
Paul Goble, 8 Aralık 2014
 
Staunton– Vladimir Putin “dilsel kültürün korunmasını ve geliştirilmesini” istediğini söylese de Rusça olmayan dillerin geleceğini tehdit eden politikalar uyguluyor. Rusça olmayan diller Sovyet hükümetinin Ruslaştırıcı siyasetinden bile daha fazla tehlike altında.
 
Buryat yorumcu Sayana Mongush’a göre Putin ve diğer Rus yetkililer sadece bu dillere “yerel” ağızlar diyerek hakaret etmiyor, aynı zamanda kamusal alanda kullanılmalarını kısıtlamaya çalışıyorlar  (narodyrossii.com/sayana-mongush-ne-dopustit-unichtozheniya-yazy-kov-narodov-rossii/).
 
Yorumcuya göre Rusça olmayan diller “Sovyet iktidarı döneminde bile bu kadar baskıya maruz kalmamışlardı”.
 
Birçok kişi Rus olmayanları “entegre edeceği” gerekçesiyle Moskova’nın siyasetini doğal ve doğru bulabilir. Ama bu mantık yanlış : diğer imparatorluklarda olduğu gibi azınlıklar dil bakımından asimile edilmiş ama siyasal açıdan incitilmiş ulusal gruplar halinde harekete geçecekler.
 
Kabardey-Balkar Dil Enstitüsü’nde Çerkes dili uzmanı olan Madina Khadkuasheva’nın kısa süre önce işaret ettiği gibi yakın gelecekte başka bir şeyle karşılaşacağız. Khadkuasheva’nın gözlemleri Putin’in Rusça olmayan dillerin üzerine neden bu kadar sert gittiğinin sebeplerini açıklıyor.
 
Çerkes akademisyene göre Rusça olmayan dillerin yok olmasıRus olmayan cumhuriyetlerin var oluş sebebini ortadan kaldıracak. Böylece lağvedilecekler veya etnik Rus bölgelerle birleştirilecekler (zapravakbr.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=451%3A2013-08-06-10-24-30&catid=5%3Aanalinic&Itemid=7).
 
Sovyetler Birliği’nin dağılmasından beri Rusça olmayan dillerde eğitim ve öğretime verilen devlet desteği çok azaldı. Birçok yetkili devlet desteğinin artırılması önerilerine düşmanca bakıyor. Rusya Eğitim Bakanı örneğinde olduğu gibi Rusça konuşanların haklarının ihlal edileceği gerekçesini ileri sürüyorlar.
 
Bazı etnik cumhuriyetlerin başkentlerinde durumun çok kötü olmadığı düşüncesi hakim. Çünkü bu kentlerin sokaklarında ulusal diller bir kuşak öncesine göre daha çok işitiliyor. Ama ortada sevinilecek bir şey yok : bu durum daha fazla dil eğitiminden değil, dilin konuşulduğu kırdan kente göçün artmasından kaynaklanıyor.
 
Bununla birlikte Khadkuasheva’ya göre dil sadece konuşuluyor. Edebiyat dili olarak işlenmiyor veya kullanılmıyor. Ve “edebi olmayan her dil yok olmaya mahkumdur”.  Dolayısıyla “Kabardey (Çerkes—ç.n.) ve Balkar dillerinin köylerde bile tam anlamıyla konuşulduğu” söylenemez.
 
Khadkuasheva’ya göre kısa süre önce yapılmış bir araştırma “17-30 yaş arasındaki gençlerin çoğunun anadillerinde okumadıklarını veya radyo dinlemediklerini ve ulusal tiyatrolara gitmediklerini” ortaya koymuş. Bu yaş grubundaki gençlerin çoğu bilgilenmek için bilgisayarı kullanıyor ve buradaki bilgilerin çoğu Rusça.
 
Kentlerde durum daha da kötü : “Ulusal dillerin taşıyıcıları kalmıyor”. Bunun sebebi yurtsever duyguların eksikliği değil, dil politikası. Dil politikasının kurbanları “kentte yaşayan kuşak” ve Rus kentlerine göç edenler.
 
Moskova’nın siyaseti sertleşmese bile, Kuzey Kafkasya dilleri uzmanlarına göre Rusça olmayan dillerin çoğu önümüzdeki 25-50 yıl içinde yok olacak. Bu durumdan kaygılanan bölge halkı toplantılar düzenleyip çözüm için Moskova’ya başvurdular. Ama şu ana kadar cevap alamadılar ve durum giderek daha kötüye gidiyor.
Khadkuasheva’ya göre şu anda olup bitenler “250 yıl önce başlatılmış ve genel politikanın her zaman parçası olmuş kolonyal dil siyasetinin” son örneği.
 
Çerkes bilim kadınına göre “binlerce yıl boyunca atalarımızın yüzlerce kuşağı temelinde dil olan bağımsızlıkları için canlarını verdiler. Çünkü dilin sözel iletişimden daha fazlası olduğunu biliyorlardı. Dil özgün düşünme ve hissetme biçimidir”.
 
Khadkuasheva Kuzey Kafkasya’da giderek daha çok insanın bunu anladığı düşüncesinde. “Sorun ulusal dillere destek için yasal çerçeve oluşturulmaması değil ; arkalarında duracak siyasi iradenin olmaması, hatta siyasal iradenin onları yok etmek istemesidir” diyor.
 
 
Çeviri : Dr. Ömer Aytek Kurmel 
 
Cherkessia.net , 8 Aralık 2014
 
 
 
********
 
 
Non-Russian Languages under Threat Now More than They Were in Soviet Times 
Paul Goble
December 8, 2014
 
Staunton – Vladimir Putin says he is concerned about “the defense and development of linguistic culture,” but he is advancing policies that threaten the future of the non-Russian languages of the country even more than they were hurt by the Russianizing and Russifying policies of the Soviet government.
 
Not only are he and other Russian officials now referring to such languages by the insulting and denigrating term “regional” tongues, Buryat commentator Sayana Mongush says, but they are seeking in every possible way to reduce their use in all public life   (narodyrossii.com/sayana-mongush-ne-dopustit-unichtozheniya-yazy-kov-narodov-rossii/).
 
The non-Russian languages, she says, “were not subjected to such repressions even under Soviet power.”
 
Many may be inclined to see this Moscow-backed shift to Russian as both natural and welcome because it will somehow “integrate” the non-Russians into the broader society. But that conclusion is wrong: as in so many empires, the minorities will mobilize as national groups after and indeed because they have been linguistically assimilated but politically outraged.
 
There is a more immediate consequence, however, one that Madina Khadkuasheva, a specialist on the Circassian (Adygey) language at the Kabardino-Balkaria Institute of Linguistics, pointed to in a recent speech. And her observations help to explain why Putin is moving against the non-Russian languages so harshly now.
 
According to the Circassian scholar, the demise of the non-Russian languages in the Russian Federation will inexorably lead to the destruction of the basis on which the non-Russian republics rest and thus open the way to their destruction or amalgamation into Russian regions (zapravakbr.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=451%3A2013-08-06-10-24-30&catid=5%3Aanalinic&Itemid=7).
 
Since Soviet times, government support for education and training in the non-Russian languages has been seriously reduced, and many officials are openly contemptuous of proposals to reverse that trend, arguing as does the Russian education minister that this is a violation of the rights of Russian speakers.
 
And some in republic capitals think that the situation isn’t so bad, she continued, because in the streets of these cities, one hears the national languages more often now than one did a generation ago.  But the reason for that is not good: it reflects not more language training but rather the influx of people from rural areas where the language is more widely spoken.
 
But it is only spoken and is not studied or used as a literary language, Khadkhuasheva said. And “without a literary language, any language is condemned to degradation.” Thus, it is now impossible to speak “about the full-scale functioning of Kabardinian and Balkar languages even in the villages.”
 
According to one recent study, she said, “the majority of young people from 17 to 30 do not read or listen to the radio in their native languages and do not visit national theaters.” Instead, most people in this age group turn to computers for their information, and on the computers they have most of the information is in Russian.
 
In the cities, the situation is even worse: There “there remain almost no bearers of native languages,” not because of a lack of “’patriotism’” but “exclusively as a result of the language policy, the victims of which have become the current generation of urban residents” and the outmigration of people to Russian cities.
 
Even if Moscow’s policies were not changing for the worse, specialists on languages in the North Caucasus say that most of the non-Russian languages there will die out in 25 to 50 years.  That has frightened many people there, and they have organized meetings and petitioned Moscow to change things.  But so far, they have been ignored and the situation is getting worse.
 
What is happening now, Khadkhuasheva argued, is the latest example of “the former colonial language policy which was begun about 250 years ago” and “which always was part of the general political course.”
 
“Over the course of thousands of years, hundreds of generations of our ancestors,” the Circassian scholar said, “gave their lives for national independence, the basis of which was their native language” because they understand that language is about more than verbal communication. “It is a unique way of thinking and feeling.”
 
Ever more North Caucasians are beginning to appreciate that, she said, and it is now “already possible to say that the problem is not in recognizing its existence and not in the legal sphere …but rather in a certain anonymous political will which has ignored the knowledge of native languages” and is even interested in destroying them.
 

Bu haber toplam 1801 defa okundu.


semih akgün

Goble, bizim Şapsığe Çerkeslerinden Koble ailesinden olmasından Aytek?

Küçük, fakat güzel bir tesadüf.

Her yazısı ilgi ile izlenen bir yazar ama.

Şanslı ki senin gibi yazılarını çeviren iyi bir aydına denk düştü.

Teşekkürler, sağlık ve esenlikler dilerim.

Ellerine ve gözlerine sağlık siqoş...

10 Aralık 2014 Çarşamba Saat 15:06
hapi cevdet yıldız

Bunu yıllardan beri söyleyip duruyoruz. İçimizdeki Rusçular bunu ya duymuyor ya da yerel yöneticilerin, dahası halkın duyarsızlığı diye geçiştiriyorlardı. Dış basına da yansıyan ibretlik bir durum var. Geçiştirilecek bir durum olmaktan çıktığı çok oldu.

Baskıcı bir cehenneme dönüşme arifesinde olan Rusya'daki gelişmeleri dikkatle izleme ve kamuoyuna duyurma göreviyle karşı karşıyayız.
Bu güzel çeviri ve enformasyonel bilgi için teşekkürler Sayın Kurmel.

09 Aralık 2014 Salı Saat 00:03
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net