E.O. 12958: DECL: 01/09/2018
TAGS: PREL PGOV GG RS TU
Konu: Türkiye Çerkesleri Abhazya’ya seyahat serbestisi talep ediyor!
REF: A. 08 ANKARA 2181 B. 08 SECSTATE 134559     C. 08 ANKARA 1635
Özet: POL  Konsolos Daniel O’ Grady , sebepler 1.4 (b.d)

1. Yaklaşık 6 milyon civarında bir nüfusa sahip olduğu  tahmin edilen Türkiye Çerkesleri  Abhazya’ya direk seyahat edebilmeyi talep ediyor.  Bu talep Türkiye’nin direk seyahati sınırlandırma ve Abhazya’nın de facto yöneticilerini isole etmeye dayalı çabalarını zora sokabilir. (Referans A ve B) Çerkes toplumunun temsilcileri, eğer bu seyahat ambargosu kaldırılmazsa yaklaşan yerel seçimlerde bu konudaki tavırlarını gösterecekleri yönünde hükümeti uyarıyorlar. Bu seyahat kısitlamaları nedeniyle Türkiye’nin etki ve prestij kaybına uğradığını iddia eden temsilciler bu tavrın Abhazya’yı  Rusya’nın kollarına ittiğini de belirtiyorlar. Kontaklarımız,  Sohum’dan Trabzon’a  feribot,  İstanbul’a ise uçak seferlerinin başlamasının büyük etki yaratacağını ve Abhazya’yı batıya yönelme konusunda cesaretlendireceğini bildiriyorlar. ÖZETİN SONU. 

2.(C) Geçtiğimiz günlerde KAFFED Genel Koordinatörü Cumhur Bal ile görüştük. KAFFED,  Türkiye’deki 80 Çerkes derneğini temsil  eden bir çatı kuruluşu. Bal, Türkiye’de 6 Milyon Çerkes olduğunu söylüyor.(Bknz ref C) Devlet Televizyonu TRT’de Çerkesce yayın yapılması da dahil olmak üzere dilsel ve kültürel haklarını korumak üzere faaliyetlerde bulunmanın yanı sıra, Bal’a göre Çerkeslerin en önemli önceliği Türkiye’den Abhazya’ya direk ulaşım üzerinde uygulanan ambargonun kaldırılması. Abhaz  “Devlet  Başkanı” Bagapş’ın Türkiye’ye seyahatinin engellenmemesi ise bir diğer öncelik.

3. (C) Bal’a göre, eğer Abhazya’ya direk seyahati engelleyen “ambargo” kaldırılmazsa Çerkes toplumunun temsilcileri yaklaşan yerel seçimlerde Çerkes vatandaşların bu konudaki tavırlarını gösterecekleri yönünde hükümeti uyarıyorlar. Bal, hükümetin kendi vatandaşlarının en temel seyahat özgürlüğünü kısıtladığını söylöylüyor. Şu andaki uygulamaya göre Türkiye vatandaşları Abhazya’ya gidebilmek için Rusya’dan transit vize almak zorundalar ( Daha önceleri Rusya’ya turist vizesi ile girerek Abhazya’ya geçiyorlardı). Bal, Bağımsız Devletler Topluluğu(BDT) üyesi olmayan Türkiye’nin BDT tarafından 1995’de konulan ambargoyu neden uyguladığını anlamadığını sorguluyor. Bu uygulama sonucunda  Türkiye, Abhazya’ya direk seyahat edebilme özgürlüğü anlamına gelen Trabzon-Sohum arasında daha önce yapılan feribot seferlerini durduruken, bir BDT üyesi olarak hukuken ambargoyu uygulamakla mükellef olan Rusya’nın Türklere vize vererek Abhazya’ya gitmelerini sağladıklarını söyledi. Bu ambargonun küçük düşürücü olduğunu ve Türkiye’nin Abhazya’daki etki ve prestijini düşürdüğünü söyleyen Bal,  eğer Sohum’dan Trabzon’a  feribot seferleri yeniden başlarsa ve/veya  Sohum-İstanbul  uçak seferleri başlarsa bunun büyük etki yaratacağını ve Abhazya’yı batıya yönelme konusunda cesaretlendireceğini de ekledi. 

4. (C) Bal, bu aşamada Türkiye hükümetinden  Abhazya’nın bağımsızlığını tanıması beklemenin gerçekçi olmayacağını bildiğini ancak Türkiye Çerkeslerinin uzun vadede bu konuda kararlı olduğunu söyledi. Ona göre,  tanımlanmış toplum yapısıy, tarihsel sınırları, çalışan kurumları ve temsil yeteneğine haiz hükümetiyle Abhazya devlet olma kriterlerine sahip.  Savaş yoluyla kazanılmış olan Abhazya’nın bağımsızlık talebine dair trajik tarihsel süreci bize anlatan Bal, Gürcistan ile birlik ihtimalinin ‘öldürülmesinden’ Saakaşvili ve onun iki selefini sorumlu tutuyor.  Fakat  Gürcistan ile bir tür  “Modus Vivendi” nin bulunmasına fikrine de karşı değil. Abhazların Gürcistan ile partnerlik yapabilmelerine dair bir karar ancak bağımsızlık üzerinden gerçekleşebilir ve bunun için de Gürcistan’ın güvenilir bir ülke haline gelmesi gerekiyor. Ancak Saakaşvili iktidarında bunun gerçekleşmesinin imkansız olduğunu söylüyor. 

5. (C) Türkiyeli  Çerkeslerin  Rusya’nın Abhazya üzerindeki hegemonyasını  azaltmak için Türkiye’nin Abhazya’ya olan ilgisini arttırmasını önerirken aynı zamanda Rusya’nın da bölgedeki siyasetini de desteklemek gibi iki farklı pozisyonu nasıl birarada kurgulayabildikleri sorusuna Bal, “Rusya’nın amaçları konusunda bir ilüzyonu olmadığını” ve Rusya’nın Abhazya’da “oyunu kurallarına göre oynayacağını” bildiğini ancak Abhaz halkının seçeneksiz bırakıldığını da ekledi. Güney Osetya ile karşılastırılınca Abhazya’nın bağımsızlığının sürdürülebilir olduğunu, Güney Osetya’nın Rusya’ya katılacağını tahmin ettiğini ve buna da karşı olmadığını söyleyen Bal,  Abhazya’nın Gürcistan’a bağlanma kararında olduğu gibi Osetya’nın Kuzey ve Güney olarak Stalinist politikalar sonucunda ikiye bölündüğünü  de ekledi. 

YORUM:

6.  (C) Bu sıralar çatlamaya başlamışsa da on yıllardır Türk ulusal kimliğini, dil ve kültürünü yaymak amacıyla sürdürülen politikalar sonucunda nüfusunun büyüklüğüne rağmen Türkiye’de Çerkes kimliği sınırlı kalmakta.   500.000’i Abhaz olmak üzere Türkiye’deki  6 milyon Çerkesin  Türkiye hükümetinin Kafkaslarda Gürcistan’ın istikrarı ve bütünlüğü gibi hassas bir konuda  fikrini değiştirmeye yetecek şekilde seçimlerde bir blok olarak hareket edebileceğine dair bir görüntü yok. Açıkçası daha geniş kültürel ve dilsel hakların ötesinde  yurtsever,  genel olarak seküler ve gelir düzeyi  yüksek bir toplum olarak tanınan Çerkesler iktidardaki AKP hükümetini desteklemiyorlar. Ancak yine de Türkiye’nin Abhazya’nın de facto liderlerine seyahat sınırlaması getirmesi türü  uygulamalarını sınırlandıracak şekilde  Çerkeslerin sesi gittikçe daha cok duyulmaya başlandı.
 

VZCZCXRO4752

PP RUEHFL RUEHKW RUEHLA RUEHNP RUEHROV RUEHSR

DE RUEHAK #0044/01 0121437

ZNY CCCCC ZZH

P 121437Z JAN 09

FM AMEMBASSY ANKARA

TO RUEHC/SECSTATE WASHDC PRIORITY 8430

INFO RUEHZL/EUROPEAN POLITICAL COLLECTIVE PRIORITY

RHEHAAA/NSC WASHDC PRIORITY

C O N F I D E N T I A L SECTION 01 OF 02 ANKARA 000044

SIPDIS

DEPT FOR EUR/SE, EUR/CARC

E.O. 12958: DECL: 01/09/2018

TAGS: PREL PGOV GG RS TU

SUBJECT: TURKEY'S CIRCASSIANS DEMAND FREEDOM TO TRAVEL TO

ABKHAZIA

REF: A. 08 ANKARA 2181

B. 08 SECSTATE 134559

C. 08 ANKARA 1635

Classified By: POL Counselor Daniel O'Grady, reasons 1.4 (b,d)

1. (C) SUMMARY.  Representatives of an estimated six million Circassians living in Turkey are demanding the right to travel to Abkhazia directly, potentially complicating Turkish efforts to maintain restrictions on direct travel and adopt further measures to isolate Abkhaz de facto authorities (refs A and B).  Representatives of the Circassian community are warning the government that Circassian citizens will make their views known at the ballot box in upcoming municipal elections if the "embargo" is not lifted.  Circassian representatives maintain that Turkey is losing influence and prestige in Abkhazia as a result of the travel restrictions, driving the region further into the arms of Russia.  A resumption of the ferry connection between Sukhumi and Trabzon and/or a flight between Sukhumi and Istanbul would have a big impact, according to our contacts, encouraging further Abkhazia's western orientation.  END SUMMARY. 

2. (C) We met recently with Federation of Caucasian Associations (KAF-FED) General Coordinator Cumhur Bal. KAF-FED is an umbrella federation representing about 80 Circassian associations in Turkey.  Turkey, he estimates, has a Circassian population of about six million (see ref C). Apart from advocating measures to protect Circassian cultural and linguistic rights, such as Circassian-language programming on the state-owned TRT network, the Circassian community's highest priority, he told us, is lifting the "embargo" on direct travel to Abkhazia.  Ensuring that Abkhaz leaders, namely "President" Bagapsh, are not prohibited from traveling to Turkey is another key priority. 

3. (C) According to Bal, representatives of the Circassian community are warning the government that Circassian citizens will make their views known at the ballot box in upcoming municipal elections if the "embargo" on direct travel to Abkhazia is not lifted.  The government, Bal said, is denying its citizens basic freedom of movement.  Presently, Turkish citizens must apply for a transit visa from Russia to travel to Abkhazia. (Previously they had been entering Russia on a tourist visa and then traveling on to Abkhazia.)  He questioned why Turkey, which was not party to the CIS, implemented the CIS sanctions in 1995, terminating the Trabzon-Sukhumi ferry and effectively proscribing direct travel to Abkhazia, while Russia, which had been legally bound to impose those sanctions, issued visas for Turks to travel there.  The embargo is demeaning, said Bal, and diminishes Turkey's prestige and influence in Abkhazia.  A resumption of the ferry connection between Sukhumi and Trabzon and/or a flight between Istanbul and Sukhumi, would have a big impact, encouraging further Abkhazia's western orientation, he maintained. 

4. (C) Bal said he knows that GOT recognition of Abkhaz independence is unrealistic at this stage, but insisted that Turkey's Circassians remain committed to it in the long-run. Abkhazia, he argued, meets the criteria of statehood:  a defined community, historical boundaries, functioning institutions, and a representative government.  He recounted dramatically the tragic, historical narrative underpinning Abkhazia's independence claim, emphasizing Abkhazia's battle-won sovereignty, and blaming President Saakashvili and his two predecessors for "killing" the possibility of union with Georgia.  But he did not rule out completely a future modus vivendi with Georgia.  He posited that any Abkhaz decision to partner with Georgia would have to be arrived at from a position of sovereignty and that, for this to happen, Georgia would need to become a trustworthy country.  This, he insisted, was impossible under Saakashvili. 

5. (C) Asked how Circassians in Turkey reconcile the argument that Turkey should increase its outreach to Abkhazia in order to diminish Russian hegemony there, while at the same time applauding Russia's stance in the region, Bal said he is under no illusions about Russian intentions, knowing that Russia will "want to play the game" with Abkhazia.  But the Abkhaz people, he said, have been left without options. Abkhazia's independence is viable, he maintained, unlike South Ossetia's.  He said he fully expects South Ossetia to join the Russian Federation and does not oppose this strongly. The division of North and South Ossetia was a Stalinist measure that should be undone, similar to the decision to attach the Abkhaz nation to Georgia. 

ANKARA 00000044  002 OF 002 

COMMENT 

-------

6. (C) After decades of rigid state policies (now beginning to crack) aimed at promoting Turkish national identity, language and culture, Circassian identity in Turkey remains limited, despite the community's large numbers.  There is little evidence that Turkey's six million Circassians, including the 500,000 estimated to be of Abkhaz origin, constitute a defined voting block formidable enough to alter fundamentally GOT policy on as sensitive an issue as support for Georgia's territorial integrity and stability in the Caucasus.  Indeed, above any aspirations for greater cultural and linguistic rights, Circassians are known for their patriotism, and, as a broadly secular and affluent community, are not aligned with the ruling Islamist-oriented Justice and Development Party (AKP).  However, Circassians are increasingly making their voices heard, limiting, we believe, Turkey's capacity to implement additional measures, such as travel bans (refs A and B), aimed at isolating Abkhazia's de facto leaders.

Visit Ankara's Classified Web Site at

http://www.intelink.sgov.gov/wiki/Portal:Turk ey

Jeffrey

RUEKJCS/JOINT STAFF WASHDC//J-3/J-5// PRIORITY

RUEUITH/ODC ANKARA TU PRIORITY

RUEAIIA/CIA WASHDC PRIORITY

RHEFDIA/DIA WASHDC PRIORITY 

http://wikileaks.org/cable/2009/01/09ANKARA44.html

Kaynak: http://www.cerkesarastirmalari.org/org/index.php?option=com_content&view=article&id=306