27 Temmuz 1922’de Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Tüm Rusya Merkez Yürütme Kurulu Prezidyumu kararıyla Adıge Özerk Oblastı (ili) kuruldu, oblast 50 yıldan çok Krasnodar Kray’a bağlı kaldı.
Diğer Kafkas dağ halkları gibi, Adıgeler de kısa bir sürede, yüzyıllar boyunca katedilebilecek olan bir yolu katettiler. Büyük Ekim devrimiyle eşit ulusal yaşam olanağını elde eden Adıgeler, ekonomiden kültüre uzanan büyük gelişim ve değişimi gerçekleştirdiler, kısa bir süre içinde kolektivizasyonu tamamlamayı da başardılar.
İşçi ve köylülerin güçlü ittifakının bir kanıtı olarak, kolhoz ve sovhozlar (*) kuruldu ve oblastın (ilin) sanayisi de hızla büyüdü.Kültürel çalışmalar da başarıyla yürütülüyordu. Okuma yazması olmayan Adıge ulusu yazılı edebiyata kavuştu: Adıgeler okuma kitabını aşıp roman yazmaya başladılar. Folklordan başlayarak profesyonel sanat yolunda da ilerlediler. Adıgey, şaşırtıcı bir biçimde değişik dereceli okullar, kütüphaneler ve sağlık tesisleriyle kaplandı. Ulusun ilerlemesi için, eğitimli ve uzman kadrolar yetiştirildi ve yetiştirilmeye devam ediliyor.
Adıge Özerk Oblastı’nın 40, 50 ve 60’ncı kuruluş yılları ve Adıgey’in Rusya’ya katılışının 400’üncü yılı 1957’de coşkulu törenlerle kutlandı (**).
Birlik ve dayanışma içinde, elbirliği ederek, Adıgeler devlet kurma aşamasına geldiler, Adıgey, Başkanı (L’ışha/Baş kişisi) olan bir cumhuriyet oldu. Bu yıl Adıge Cumhuriyeti’nin 20’nci kuruluş yılı Adıgey’in her bir yerinde kutlanacak.
Adıgey, barış ve esenlik yolunda. Bu başarıda, 89 yıl önce özerkliğe kavuşmuş olmamızın büyük bir payı var.
Mamırıko Nuriyet
Adıge maq,27 Temmuz 2011
Çeviri:Hapi Cevdet Yıldız
(*)-Kolhoz,köy tarım kooperatif birliği.Sovhoz-devlet tarım kooperatif birliği.Her ikisi de Stalin döneminde kurulmuş,Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla ortadan kalkmıştır.-hcy
(**)-1557’de Kabardey beyleri,bir anlaşmayla Rus korumasını (protectorat) benimsediler.Rus dostluğu ve koruma 1739 Belgrad Antlaşmasına değin sürdü.Bu anlaşmayla Büyük ve Küçük Kabardey bölgeleri Rusya ile Osmanlı İmparatorluğu arasında tarafsız bölgeler olarak kabul edildiler.Kabardey yöreleri 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rus istilasına uğrdı,1774 Küçük Kaynarca Antlaşması gereğince Rusya'ya ilhak edildiler.Daha batıdaki,yani Kuban Irmağı havzası ile Karadeniz kıyısını kapsayan Bağımsız Adıgey ya da Çerkesya,1864 yılında Rus istilasına uğrayarak soykırım,etnik temizlik ve deportasyona tabi tutuldu.Bağımsız Çerkesya nüfusu 1860'larda 2 milyon idi.Şimdi aynı yerde,6,5 milyon nüfus içinde 200 bin dolayında Adıge,200 bin Karaçay,40 bin kadar da Abaza/Abazin ve 15 bin Nogay yaşıyor (hepsi 450 bin dolayında).
Bir devlet gazetecisi (bürokrat) olarak Sayın Mamırıko Nuriyet,bağımsız görüşü değil, resmi görüşünü yansıtıyor olmalı .-hcy
