Rus liderler Pazartesi günü meydana gelen Domodedovo’daki bombalı saldırıyı geçmiş terör eylemlerine göre nispeten daha sakin karşıladı. Bu yerinde ve gerekli bir tutum. Görünen o ki kabul etmesi ne kadar korkunç da olsa, Rusya bu tip terör saldırılarıyla, tıpkı Hindistan gibi, gelecekte de yaşamak durumunda- aşırı tepkinin bir manası da yok.
Rusya çok büyük bir ülke ve içinde çok sayıda memnuniyetsiz Müslüman azınlığı barındırıyor. Rus güvenlik birimlerinin bu tip saldırıları engelleyebilmesi de hiç kolay değil. Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev saldırı sonrası Domodedovo Havaalanı’nın güvenliğini suçladı ve alınan önlemlerin yetersizliğinden yakındı- ancak bu tip önlemler son kertede teröristlerin otobüs, metro gibi ‘daha basit’ hedeflere yönelmesine yol açar.
Batıdaki istihbarat servisleri ve polis bu tip terörist atakları önlemede başarılı olabiliyorlar, ancak bunu saldırı öncesi teröristlerin kimliğini belirleyip tutuklayarak başarıyorlar, güvenlik önlemlerini arttırarak değil. Öte yandan bomba yapımında kullanılan malzemelerin ve teknolojilerin giriş çıkışını da kontrol edebilecek düzeyde oldukları söylenebilir.
Fakat bu tip stratejilerin Rusya’da başarılı olabilmesi çok zor, özellikle Kuzey Kafkasya’ya polis birimlerinin giriş olanağı yokken. Aynı zamanda, şimdiler de azalsa da, Sovyetler döneminden kalma silahların satıldığı silah kara borsası teröristler için çok cazip fırsatlar barındırıyor.
1990’lara dönüldüğüne bazıları Rusya’nın Çeçenistan’a özgürlüğünü verip kendisini terör tehdidinden kurtarabileceğine inanıyordu. Ancak ilerleyen yıllarda görüldü ki radikal İslam Çeçenistan’ın çok ötesine geçti ve artık ülkedeki radikal gruplar uluslararası terör örgütleriyle iletişim yeteneklerini geliştirdiler.
Rusya Başbakanı Vladimir Putin’de ölçülü açıklamalarında, Kremlin’in aşırı tepki vermesi halinde, halk içinde eşitsizlik algısına yol açabileceğinin farkına varmış görünüyor.
Rusya eğer terör saldırılarının önüne geçemiyorsa en azından bu tip saldırıları sınırlandırabilir ve kontrol altına alabilir.
Bunu başarabilmek için iki yönde değişiklik yapılması gerekli, ve bu değişikliklerin yapılması gerçekten de çok zor.
Birincisi bölgedeki ekonomik ve siyasi koşulları düzeltebilmek ve bölgedeki liderlik rolünü tekrar üstlenebilmek -öte yandan bunu başarabilmek için bölgedeki yozlaşmış liderleri ve yönetimi tasfiye etmek gerekir. Bu durum da bölge halkının muhtemel tepkisine neden olacaktır.
İkincisi, özellikle Kuzey Kafkasya’da ve aynı zamanda Rusya’nın genelinde büyük bir polis reformu gerçekleştirmek. Kuzey Kafkasya’daki yolsuzluklar, aşırı şiddet ve beceriksizlikler ancak radikal İslamcıların ekmeğine yağ sürer. Rusya’da yaşayan etnik grupların özellikle genç kesimin artık bu tip davranışlara tahammülü kalmadı.
Bütün bunların ardında Putin’in kendine meydan okuması yatıyor. Putin’in uygulamaya çalıştığını iddia ettiği ılımlı politika ve gerçekleşen saldırılar arasındaki açıkça görülüyor.
Putin’in Çeçenistan’daki ayrılıkçı isyanların önüne geçtiği doğru olsa bile, açık olan bir şey varsa o da ülkedeki terör saldırılarının önüne geçemediğidir.
Bu durumda kendisinin prestijini azaltmakla beraber, iş arkadaşı ve muhtemel rakibi Medvedev’in konumunu güçlendirmektedir.
Financal Times, Anatol Lieven
Kaynak: Rusya Online
