- Müze danışmanıyım, -diyor Jajıy Zekeriya. Anayurttan getirilmiş olan eski Adıge/Çerkes kamaları, pşıne (akordiyon/çalgı), beşik ve demirden yapılmış eşyaları sergiliyoruz. Müze 5 yıldan beri faaliyette ve Şhalaho'ların evinde bulunuyor.
- Bir ailenin evinin içindeki müze turistlere mi açılmış durumda?
- Ziyareçi sayısı az değil. İsrail küçük bir ülke, ama İsrail'e gelip giden sayısı az değil. ABD, Avrupa ülkeleri, Rusya ve başka ülkelerden gelenler köyümüz müzesini ziyaret ediyorlar.
- Müzenin büyütülmesi olanakları var mı?
- Bize yardımcı olanlara teşekkür ediyoruz. Kabardey-Balkar Devlet Başkanı Kaneko Arsen Kfar-Kama'ya gelmişti, müzemize ilgi gösterdi. Müze'nin yerini daha iyi düzenlememiz, müzenin içini onarmamız/yenilememiz için maddi yardımda bulundu, “gazeteniz” aracılığıyla kendisine yeniden “teşekkür etmek ” istiyorum.
- Müze'nin yerine getirmesi gerekli ana görev sizce nadir?
- Müze işi, bir ulus işi. Müzeyle üne kavuşmak olanaklı mıdır, bilemiyorum. Müdürümüz Thavho Zuheyr (Тхьаухъо Зухьер) -Adıgey'e her - gelişinde, soydaşlar arasındaki bağları, kültürel bağları güçlendirmek için elinden geleni yapıyor. Müzedeki malzeme sayısını çoğaltmaya ve daha fazla sergi açmaya çalışıyor, modern düzenlemeler yapıyoruz.
- Ulusal bağları ve turizmi geliştirmeyi nasıl başardığınızı ayrıntılı olarak anlatır mısınız?
- Kfar-Kama'ya gelenlerin resimlerini ve haberlerini ayrı bir bölümde sergiliyor ve anlatıyoruz. Müzemizde Adıgey'in ünlü toplulukları “İslamıy” ve “Nalmes”in, Adıge oyuncu ve yazarlarının özel bir bölümü var. Bir yılda Rusya'dan bir milyondan çok turist İsrail'e geliyor.
- Spor konusuna hiç değinmedin.
- Futbolcularımız karşılıklı ziyaretlerde bulunuyor, dostluk karşılaşmaları yapıyorlar. Bundan sonra da ilişkileri geliştirmenin olanaklarını araştıracağız.
- Tüm iyi isteklerinizin gerçekleşmesini dilerim.
- Teşekkür ederim.
17 Ocak 2011, Adıge Maq
Çeviri: Hapiy Cevdet Yıldız
Resimdeki: Jajıy Zekeriya
***
Музеир -- лъэпкъ Iофыгъу
Израиль ит адыгэ къуаджэу Кфар-Камэ имузей Жъажъый Зэчэрые Iоф щешIэ. Лъэпкъ тарихъым епхыгъэ къэбархэр угъоигъэнхэм пылъ. Мыекъуапэ къызэкIом къытфиIотагъэр щыIэныгъэм къыпкъырыкIырэ гупшысэх.
- Музеим упчIэжьэгъоу сыриI, - еIо Жъажъый Зэчэрые. - Хэкум ращыгъэ ижъырэ адыгэ къамэхэр, пщынэр, кушъэр, гъучIым хэшIыкIыгъэ пкъыгъохэр къыщытэгъэлъагъох. Илъэси 5 фэдиз хъугъэ музеим Iоф зишIэрэр. Ар Шъхьэлахъомэ яунэ къыщызэIуахыгъ.
- Унагъом иунэ хэт музеир туристхэм кIуапIэ афэхъугъа?
- КъычIахьэрэр макIэп. Израиль къэралыгъошхоп шъхьае, хьакIэу щызэблэкIырэр макIэп. США-м, Европэм ихэгъэгухэм, Урысыем, нэмыкIхэм къарыкIыгъэхэр къоджэ музеим къэкIох.
- Музеим зиушъобмгъунэу амал иIа?
- Тхьаегъэпсэух IэпыIэгъу къытфэхъухэрэр. Къэбэртэе-Бэлъкъарым и Президентэу Къанэкъо Арсен Кфар-Камэ къызэкIом, музеир шIогъэшIэгъонэу къыплъыхьагъ. Музеир зыдэщыт чIыпIэр нахь зэдгъэфэным, ыкIоцI дгъэкIэрэкIэным пае Къанэкъо Арсен мылъкукIэ ишIогъэшхо къытигъэкIыгъ, гъэзетымкIэ джыри зэ «тхьауегъэпсэу» есIожьы сшIоигъу.
- Пшъэрылъ шъхьаIэу музеим иIэр ыгъэцэкIэныр шъоркIэ сыда?
- Лъэпкъ Iофыгъоу ар щыт. Щытхъу къырыпхьын плъэкIыщтми сшIэрэп. Директорэу Тхьаухъо Зухьери хэкум къызыкIокIэ, зэлъэпкъэгъухэм язэпхыныгъэхэр культурэм иамалхэмкIи гъэпытэгъэным пылъ. Пкъыгъоу чIэлъхэмкIэ, къэгъэлъэгъонхэмкIэ музеир тэгъэбаи, лъэхъаным диштэу тэгъэпсы.
- Лъэпкъ зэпхыныгъэхэр, туризмэр зэрэжъугъэфедэхэрэр нахь къыхэбгъэщыхэ тшIоигъу.
- Кфар-Камэ къэкIуагъэхэм ясурэтхэр, къэбархэр къэгъэлъэгъон шъхьафым къыщытэIуатэх.Адыгеим иансамблэ цIэрыIохэу «Ислъамыем», «Налмэсым», артистхэм, тхакIохэм яхьылIагъэхэм музеим чIыпIэ хэхыгъэ щыряI. Зы илъэсым къыкIоцI Урысыем итурист миллионым нахьыбэ Израиль къэкIо.
- Спортым зи къепIолIагъэп.
- Тифутболистхэри зэлъэкIох, ныбджэгъу ешIэгъухэр зэхащэх. ТапэкIи зэлъыIэсыкIэ амалхэр дгъэфедэщтых.
- ШъуигухэлъышIухэр къыжъудэхъунхэу шъуфэтэIо.
- Тхьауегъэпсэу.
17 января 2011, Адыгэ Макъ
Сурэтым итыр: Жъажъый Зэчэрый.
