Rus Savaş Uçakları Kanada Savaş Uçaklarını Taciz Ediyor
Kutupların erimesi ile bölgedeki çıkar çatışmaları büyüyor ve bölgeye hakim olmaya çalışan güçler arasındaki sürtüşmeler de artıyor.
Birkaç gün önce Kanada hava kuvvetleri, Arktis yakınlarında uçuş yapan ve Kanada hava sahasına yaklaşan uzun menzilli iki rus savaş uçağını geri dönüşe zorladılar. Kanada Savunma Bakanlığının yaptığı açıklamaya göre, uçaklar çarsamba günü Kanada’nın ilgi alanına giren bölgede uçuyorlardı. Rus Büyükelçiliğinden bir sözcü ise iddialari red edip savaş uçaklarının uluslararası bölgede uçtuklarını belirtti.
Tu-95 modeli uzun menzilli iki rus savaş uçağı, Kanada Savunma Bakanlığı’ndan bir sözcüye göre Rus savaş ucakları Kanada’nın Neufundland Eyaleti’ndeki “Goose Bay”e 250 deniz mili uzaklığında olan bölgede uçuyorlardı ve böylece Kanada’ya ait tampon bölgedeydiler ama daha büyük bir olay yaşanmadan üslerine geri döndüler. Kanada Savunma Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre 2007 yılından beri bir çok Rus savaş ucağı Kanada Hava Kuvvetleri tarafından hava sahalarını ihlal ettikleri için geri dönüşe zorlandılar. Kanada Savunma Bakanlığı’nın sözcüsü, Rusya’nın bu tür uçuşlarını “Güç Gösterisi” olarak değerlendiriyor.
Ottawada’ki Rus Büyükelçiliği sözcüsü ise “Toronto Star” gazetesine verdiği demeçte Kanada’nın iddialarini redderken Rus savas uçaklarının uluslararası hava sahasında uçtuklarını ve hiç bir olayın yaşanmadığını belirtti.
Talepler artıyor
Kanada ve Rusya ABD, Danimarka ve Norveç ile birlikte “Arktik Bölgesi”ne komşu olan 5 devletler. Uluslararası hukuka göre bu 5 ülkenin kendi sahillerinden başlayarak ve sadece ekonomik olarak kullanmak şartıyla 200 deniz mili uzunluğunda bir kullanım hakları var. Kanada bir sure önce 300 deniz mili uzunluğunda bir kullanım hakkı talep etmişti.
Bölgedeki buzulların erimesi ile oluşan yeni deniz alanlarını kullanmak için talepler ve komşu ülkeler arasındaki sorunlar giderek artıyor. Buzullar eridiğinde Kuzey Bölgesi’nde daha çok ve yeni petrol ve gaz yataklarına ulaşılabilecek, balıkçı filoları daha kuzeye ilerleyebilecek ve Avrupa ile Asya arasındaki deniz yolunu oldukça kısalacak. Kutupların altında bulunan doğal kaynakların kimlere ve nasıl ait olacağı da tartışmalı.
Gerci kutuplara komşu olan 5 ülkenin her biri kendi sahillerinden öteye 200 deniz mili uzunluğunda bir alanı ekonomik olarak kullanabilme hakkına sahipler; ama bölgedeki diğer büyük alanları kimin/nasıl kullanacağı sorunu hala çözülmüş değil. ABD Jeoloji Servisi’nin (USGS) tahminine göre, Arktis Bölgesi’nde 90 milyar varil petrol ve tüm dünyadaki doğal reservlerin yüzde 30'u kadar gaz bulunabilir.
Pahalı Keşif Seferi Yolda
Bu arada Rusya, 10 sene sonra tekrar gerçekleştirdiği büyük bir “Arktik Keşif Seferi” ile bölgedeki doğal kaynaklar üzerindeki hak taleplerini güçlendirmek istiyor. Atom buzkıran gemisi “Jamal” ve içinde 50 uzmanın bulundugu araştırma gemisi “Fjodorow Akademisi” gelecek üç ay içinde önemli veriler toplayacaklar. Böylece Arkikteki deniz dibinin Rusya topraklarının doğal bir uzantısı olduğu ispat edilmek ve Rusya’nın doğal kaynaklarını kullanma hakkı olduğu belirtilmek isteniliyor.
Rusya bölgedeki çıkarlarını genişletmek ve korumak için askeri güç kullanmaktan geri kalmayacağını uzun zamandan beri söylüyor. “Wremja Nowostej” gazetesinin kısa bir süre önce bildirdiğine göre, araştırmacılar öncelikle delil toplamaya devam edecekler. Arastırma gemisinde Savunma Bakanlığı’ndan temsilciler de mevcut. Keşif Seferi’nden elde edinilen sonuclar, Moskova’ya göre, Kuzey Buz Denizi’nin Rusya’nın dogal uzantısı olarak kabul edilmesi için Birleşmiş Milletlere verilecek önerinin temelini oluşturacak.
Araştırma ekibinden yapılan açıklamaya göre belgeler 2011 yılında bilimadamı Wladimir Sokolow liderliğinde Birleşmiş Milletlere ulastırılacak.
Rusya Kutupları İstiyor
Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Dimitri Medwedew Mart ayında yaptığı bir açıklamada Arktik Bölgesi’nde bulunan doğal kaynaklar için rekabetin kızışacağını tahmin ettiğini belirtmişti. Kutuba komşu diğer ülkelerin Rusya’nın kutuplar ile olan bağlantısını kısıtlamak için aktiv bir şekilde çalıştıklarını ve bunun kabul edilemez; haksız bir davranış olduğunu açıkladı. İklim değişikliğinden dolayı buzların erimesi ile kutuplar için rekabet de kızışacaktır diyor Medwedew.
Kaynak: n.tv Almanya 31.01.2010
Hazırlayan: Hatko Cengiz
