Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
Игъуэр Дэтхэнара?
05 Mart 2010 Cuma Saat 13:45
Кавказ Хасэра Хьэурэ Чэркэс(Е Адыгэ) Хасэра?

Диаспорар иджыблагъэ ехьэжьауэ зытепсэлъыхьыр аращ.


Тыркум нобэ къэсыхукIэ, Кавказ лъэпкъхэм, «Псори» дыхъун ди гугъэуэ кавказ цIэр зетхьэми, нэсауэ Адыгэи нэсауэ Абазэи дымхъуфыуэ Iэхьэншэуэ дыкъэнащ. Апхуэдэ цIэр зэфIэтщынымкIэ зетхуар, зэкъуэшхэр зэхуэлей мыхъунрат.

Адыгэ, Абхъаз, Шэшэн, Осет уеблэмэ Къэрэщейхэри нэгъунэ, хэти ирехъу, Тыркум щыпсоу Кавказ лъэпкъу хъуам ЧэркэскIэуэщ зэреджэуэ щтар. Мы лъэпкъхэм фIыуэ я нэхъыбэр( щэм деж 90-м щIигъур) Адыгэ-Абхъазхэращ (ахэми и нэхъыбэжыри Адыгэуэ). Хэкум къыщикIагъащIэхэм, Уэсмэн къэралыгъуэм и лъэхъэнэхэм къыщыщIэдзауэ, Адыгэхэм нэмыщIкIэ адрей Кавказ лъэпкъхэм щхьэкIэи Тыркухэм чэркэс жьаIащ ауэ кърагъэкIыр и нэхъыбэм Адыгэхэрат. Уэсмэн Империем и зэманым, I900 гъэхэм и пэщIэдзэхэм, Адыгэхэм Истамбул щаухуауэ щыта хасэми, еджапIэми Чэркэст цIэуэ фIащыгъар.

Ауэ, Уэсмэн къэралыгъуэр зэтекъутэжу абы и пIэкIэ яухуа Тырку Республикэм, ахэр нэщIэбжьэ хуэхъури , Чэркэс хасэмрэ Чэркэс еджапIэмрэ игъэбыдэжым къыщымынэуэ, сычэркэсщ жыпIэныр нэгъунэ имдэж хъуат. I950 гъэр къэсыхукIэ, я бзэ я хабзэр хъумэным хуэгъэзауэ, Адыгэхэм я щхьэр кърагъэIэтакъым, баш текъузэкIэ яIыгъащ. Дэмократ партыр лъахэм тепщэ щыхъуа мы пIалъэм къыщыщIэдзауэ, цIыхухэм ятелъ дэмэкъуэр тIэкIу- тэкIуурэ трах щыхъум, Адыгэхэми хасэхэр зэрагъэпэщу щIадзащ. АрщхьэкIэ,Тыркум нэгъуэщI лъэпкъхэри щыпсоууэ къикIынущ жари, лъэпкъыцIэкIэ хасэ быухуэфтэкъым, Адыгэ хасэ е Чэркэс хасэ цIэхэр фIэпщыфтэкъым, псомикI яцIэхэр кавказ хасэт. Мы хасэхэм, куэдкIэ я нэхъыбэу къекIуалIэр Адыгэхэмрэ Абхъазхэрами, Осетхэри, Шэшэнхэри нэгъуэщI адрей Кавказ лъэпкъхэри къакIуэрт.

ЩытыкIэр зыкъомрэ апхуэдэурэ екIуэкIащ. I990 гъэхэм къэхъуа Шэшэн зауэмрэ, Абхъазхэмрэ Осетхэмрэ Куржыхэм иращIылIа щхьэхуитыныгъэ зауэхэм яужькIэ, ахэр нэхъ губзыгъэуэ къыщIэкIри, езыхэм я лъэпкъхэм я цIэкIэ хасэхэр яухуэуэ хуежьэри, Шэшэн Хасэ,Осет Хасэ, Абхъаз Хасэ зи фIэщыцIэ хасэхэр утыку къихьащ.

Нобэ къэсыхукIэ, зы-тIу фIэкIа щымхъуа, Адыгэхэмрэ Абхъазхэмрэ хасэхэм щыздэщIыгъуами, иджыблагъэ, куэдым хасэхэр зэхэкIыу, тIуми езыхэм яцIэкIэ,Чэркэс Хасэрэ(е Адыгэ Хасэ)Абхъаз Хасэуэ, щхьэхуэ щхьэхуэуэ зэтыраублэжмэ, зэкъуэш лъэпкъитIымкIей нэхъ щхьэпэ хъуну къэщохъу. ЛъэпкъитIыр апхуэдэуэ «зэкIэщIэпчыныр» игъуэуэ зымлъагъри, абы гумыIу хуэзыщIый, зэхэкIыным адыгэхэмрэ Абхъазхэмрэ ял зэкIэрымпщIэжу къигъэнэну жызыIай мащIэкъым. Абхъаз хасэ зыбжанэм, Кавказ хасэхэм я федерацэм къыхэкIыжу Абхъаз федэрацэ щхьэхуэ зэраухуэнум траубыдауэ зэрыжаIэрэи куэд щIакъым. Абы къыпэкIуэуэ Адыгэхэми, дэ слIо дилажьэр, КавказыцIэр зэфIэдтыщу, ди лъэпкъыцIэмкIэ дэри хасэхэр зэдгъэпэщын, лъэпкъыцIэр хэIатыкIауэ зетхьан хъуейщ жьаIэ зэпыт хъуащ.

Иджы нэужьи, цIыхухэр мы Iуэхум зыкъомрэ тегупсысыхьыну икIыи абы псалъэмакъ куэд къыкIыныу къыщIэкIынщ ауэ сигугъэмкIэ, тыркум дияпэкIэ куэдыщэ дэмыкIыуэ кавказыцIэр яIатыжынурэ, Кавказ лъэпкъхэм езбыхэм я цIэхэмкIэ хасэхэр зэтыраухуэжу щIадзэнущ. Сэ къысщыхъури, сищхьэкIэ игъуэуэ слъагъри аращ. Абы лъэныкъитIми я фIагъэ куэд екIынущ, итIанэ, щхьэхуэ щхьэхуэуэ хасэ зэраIэм щхьэкIэ, Адыгэ(Чэркэс) хасэхэми Абхъаз хасэхэми я Iэ я лъэр зэкъузылIауэ лэжьэн икIыи унафэ къыздащтэн къызэрымнэным шэч къытесхьэркъым.

Тэгъулан Екъуб

Хэхэс гъащIэм шышщ

Bu yazı toplam 2266 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net