Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
21 Şubat Anadil Günü, Çerkes Dili, Diyaspora Çerkes Edebiyatı
21 Şubat 2020 Cuma Saat 20:10

АДЭШХУЭ


Си адэшхуэр ипэдыдэ си нэгу къызэрыщ1эувэжыр, ди адэм зыгуэрк1э сышыщынэу и къуагъым сызэрыкъуэлъэдэжращ, ар си быдап1э хъут. Абы щыгъуэ сэ ильэс зытхухым, ари илъэс 70 -м дит къыщ1эк1ынт. Eзыр пщ1ант1эм т1эк1у щы1эуэлъауэми лэзэжътэкъым, т1ысыжат, унагъуэм и зехьэнри ди адэм 1эщ1илъхьэжауэ.


И къуэрылъхухэр къэжэпхъыу егъэджэн хуей щыхъум ипэщ1ык1э Азей, ит1анэ Къайсэр унэ зэрыз къыщищэхури ахэр иригъаджэурэ ящхьэщытащ. И къуэрылъухэм я нэхъыщ1э дыдэр сэрати нэхъ ф1ыуэ сыкъилъагъут. Адэ ф1ыуэ иужък1э дэхьашхыурэ ар къызжи1ажт, " Зэгуэрэм бжыхьэм Азей дык1уэжыу гъуэгум дыкъытенауэ, уэри ущ1алэ ц1ык1уу, еййй жы1э, уи гъуэншэджым уигъутхьэжьауэ, уи пэшыныр къижу си пщэдыкъым удэсу ахуэду Мэмхэгъ Хъусен къысхуэзати ар жи1ат, " Уэрей Амырхъан а уэ мы уи къуэрылъхухэм мы ядепщэчыр ар зыхащ1эжмэ ф1ымэ " жери.


Джэдыгуит1 и1эт зыр гъэмахуэ джэдыгуу зыри щ1ымахуэ джэдыгуу. Ари ф1ыуэ си нэгу къыщ1эхьэхэм яхэтщ, мэжджытым къыщ1эк1ыжауэ и джэдыгур теубгъуарэ и башым зыщ1игъакъэурэ пщ1ант1эмк1э къыдэк1ыжу. Си анэшхуэр сщ1эжкъым ар нэхъ пасэу л1ащ, езыр и зыкъуэуэ унэшхуэм щ1элъти сэри абы сыдыщ1элът. Абы и унэм сыщыжейм зэзэмызэ и джэдыгур къыстырибхъуэти нобэ къызэдэсым абы и мэ гуак1уэр зыхызощ1э сыщымгъупщэжауэ. Пщэдджыжьым нэмэз нэужьым макък1э къур1эн еджэуэ щхьэгъубжьэм дей 1утысхьэти абы и макъ дахэм сэри сыкъигъэушт, сигу имык1ыжу щытхэм зырыи аращ. А къур1эн т1орысэр сыгъэт1ыгъуэурэ зызохьэри си унэм щ1элъщ.


Зы пхъуантэ ц1ык1у и1эт 1унк1ыбзэ къетак1э и1ыгъуу, 1унк1ыбзэри и цы джанэм к1эрыщ1ауэ. И 1эмэпсымэ т1эк1ухэмрэ хьэпшып ц1ык1у фэк1у зыгуэрхэр зыдэлъ пхъуант1эр езбы ф1эк1а зымик1 1уихыфтэкъым. Увы1эгъуэ имы1эу мы1эрысэи дылъхьэлът мы1эрысэмэ дахэхэр къыдиху. " Хьэждадэ, мы1эрысэ т1эк1у къызэптын? " жыс1эуэ селъэ1умэ хуэмыщы1эу гъуэлъып1э щ1агъым щ1элъ пхъуантэр къыщ1илъэфынт хуэсакъыурэ зэришэлъынти и 1унк1ыбзэмк1э 1ухынт. Ит1анэ, мо мы1эрысэ плъыжъышхуэм и фэр и сэ ц1ык1умк1э трихынти бзыгъэ бзыгъэуэ иупщ1этэнт, и нэхъыбэри къызитурэ сэ сигъэшхынт.


Зы жып сыхьэти и1эт хъы к1апсэк1э и цы джанэм и щ1ы1улъэм ф1эдзауэ, зэзэмызэ ар и жыпым къырихт и щхьэтеп1эр дыригъэпк1эйт еплъти жасы нэмэзыр, щэджагъуэ нэмэзыр къэсауэ п1эрэ жи1эурэ 1ущащэт. Зыгуэрэ гъуэгуанэ щытехьэми, " Сыхьэтым и нэхъыф1ым ухуишэ " жыри1эт. А и жыпхэм зэи щымыщ1эуэ парэ (1эхъшэ ) щыкъуеи илъти абы и1эбэмэ сенэц1т 1эхъшэ къызитыну п1эрэ жыс1эти, и нэхъыбэми къызитт. Адэ щ1алэшхуэ сыхъуауэ седжэну Истамбул бжыхьэм щызгъэзэжхэм нэгъунэ а хабзэр химынауэ 1эхъшэ щыкъуей т1эк1ухэр и жыпым къырихурэ къызитти еджэныр сыухыу ахуэдурэ к1уащ.


1955 гъэм къуажэм ипэдыдэ хьэжым к1уар ди дадэрати ар ц1эуэ ф1ащауэ " Жьэжыр " жари ар къытенэжауэ къеджащ жылэр зыкъомрэ, уеблэмэ ди унагъуэм щхьэ " Хьэжыхэ " жа1эурэ апхуэдурэ къэгъуэк1урык1уащ. Абы иужьк1э ди къуажэм хьэжым к1уар Иуан Гъузейрщ. 1968 -м Гъузейр хьэжым щык1уэм Хьэждадэ абы зы тхылъи иритат езыр жьэжым щык1уам ныбжьэгъу ищ1а Жорданым щыщ зы адыгэм иритыжыну. Тхылъым моуэ итт," Мы нак1уэр Узуняйлэ адыгэхэм ящыщу си къуажэгъу си ныбжъэгъущ, къыхуэсакъ. Нэгъабэ нэзгъэк1ахэм т1эк1у гукъанэ ящ1ащи, адыгэ хьэжыхэм уапежьэурэ къегъаблагъэ, уахуэмбэлэрыгъ" жери. А тхылъыр нобэи и къур1эным дэгъэпщк1уауэ ди унагъуэм илъщ.


Иужьдыдэу си адэшхуэр си нэгу зэрыщ1эту зы щы1эжщи ар къыжыс1эжынщ. Хьэждадэ ф1ыуэ бжэ къыдэхъут, гъатхэ хъуамэ и щхьэф1экъуэр ф1экъуауэ бжа1уэм иту бжэ къигъэпщ1рэ матэхэм дыгъэлъалъэу, бжыхьэм тхъуэбзащхъуэк1э бжэхэр игъал1эрэ фо матэхэр икъутэу зэрыщытар ар зэи си нэгу щ1эк1ыжкъым. Ди бжа1уэм бжэматэ 40 -м щ1игъу итти фор къыдахыжа нэужь къуажэм зы унагъуэ къыдимгъанэу унэ унэу псоми я 1эхьэхэр яхуригъахьт.


Хьэждадэ 1979 гъэм илъэс 86 -м иту дунейм ехыжащ. Лъэрызехьэрэ и щхьэр къырихьэк1ыу, и 1уэху ищ1эжыфу псэуащ. Сэ абы щыгъуэ мэдисинэ факъутетым сыщеджэуэ Истамбул сыщы1эти л1эну сымаджэу п1эм щыхэлъа мазит1- щым ар жи1эт жа1э, " Екъуб дохтыру къыщ1эк1ынурэ къэк1уэжынурэ сигъэхъужынущ " жери.


Алыхьыр зетауэ и адэшхуэ зылъэгъуа зыбгъэдэсахэм сэри сащыщщи ар си гурыф1ыгъуэшхуэщ.


Тэгъулан Екъуб, Тыркум


Bu yazı toplam 2697 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net