Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Bzhakuko Ahmet Özel
Hüseyin Avni Lifij’siz 93 Yıl
02 Haziran 2019 Pazar Saat 12:46

Türk resminin en önemli isimlerinden biri olan Ressam Hüseyin Avni Lifij’i 2 Haziran 1927 de, bugün kaybetmiştik. Öldüğünde henüz 41 yaşındaydı. 93 harbi diye bilinen 1877-78 Osmanlı –Rus savaşı sonrasında Türkiye’ye göçmüş Çerkes asıllı bir ailenin çocuğuydu. Samsun’un Ladik İlçesine bağlı Karaabdalsultan köyünde doğdu. Lifij, (Çerkesce -Beyaz adam’ anlamında) onun soylu bir Kafkas ailesinden geldiğini belirtiyordu. Savrularak geldiği Kafkasya’dan sonra ikinci vatanı Türkiye’de zor yaşam şartları onu bekliyordu. Ailesi Samsun’dan İstanbul’da Rumelihisarı’na yerleşti. 

Görüntünün olası içeriği: 1 kişi, oturuyor, müzik enstrümanı çalıyor ve açık hava

Avni Lifij fırçasıyla

Zeki duyarlı, resme ve müziğe olağanüstü duyarlı bu genci yeni, parlak, rüya gibi bir dünyaya taşıyan onun yeteneğini keşfeden, o zamanlar Ayasofya Resimlerinin restorasyonunda çalışan Avusturyalı Prost oldu. Onu önce Osman Hamdi Bey le tanıştırdı. Osman Hamdi bey, onun hiçbir eğitim almadan 18 yaşında yaptığı (20 yaşında , 1906 da imzaladı) bugün İstanbul Resim Heykel Müzesi Koleksiyonu’nda bulunan portresine hayran oldu ve ona yeni dünyanın kapılarını açtı. İçinde cevher yüklü, bu yetenekli genci sanat hamisi Şehzade Abdülmecit’le tanıştırdı ve bu karşılaşma onu bize, bugüne taşıdı. Eserleriyle Türk resminin en özgün isimlerinden biri oldu. 


Belki de beni etkileyen, benimde ailemin aynı dönemlerde Kafkasya’dan göçerek kendini yeni topraklarda yaşama mücadelesidir. Babasını, babama benzetirim. Hayatım boyunca eserlerini hayranlıkla izledim. İç ışığıyla, duyguyla, bilgiyle çizilmiş eserlerinin önünde uzun süre ayrılamadım. 

Görüntünün olası içeriği: 1 kişi

Sanatçının 1906 tarihli meşhur, pipolu otoportresi. Sanatçı bu eserini hiçbir eğitim almadan 18 yaşındayken yapmıştı. Osman Hamdi Bey'e tanıştırılırken bu resmi sunuyor. Bu aşamada yirmi yaşındadır. ve resmide 1906 olarak imzalalıyor. Eser, İstanbul resim Heykel Müzesi koleksiyonundadır.


Zorluklar, olanaksızlıklar içinde olsan da, iç ışığını rehber olarak görmenin, kendine, yeteneklerine güvenmenin insanı nasıl aydınlığa taşıdığını göstermesi yönüyle , Avni Lifij benim hayatımda hep örnek bir insan, kişiydi. Resmin, insana nasıl yeni bir dünya armağan ettiğinin en güzel örneğiydi o.

Görüntünün olası içeriği: 1 kişi

Avni Lifij, eşi Harika Lifij ile.

Yaşamındaki zorluklardan sıyrılarak, bulunduğu topraklara uyum sağlamasından öte, aldığı derin aile kültürü ile kendini, içinde yaşadığı toplumu aşarak, onu dönüştürerek, bir sanatçı olarak büyük bir mucize yaşadı, Türk resmine büyük bir soluk getirdi. Özgündü. Aldığı sanat eğitimini kendi dünyasıyla ustaca birleştirdi. Taklitçi olmadı, ustalarına saygı duydu. Henüz 41 yaşında parlak bir ışıkken söndü. Harika Lifij onun biricik sevgilisi, karısıydı. Onu ölümünden sonra yaşattı. Ona, onun değerlerine sahip çıktı. 

Görüntünün olası içeriği: bitki, açık hava ve doğa

Avni Lifij'ın, Eyüp-Piyerloti'deki mezarı.

Mezarı uzun süre Eyüp Piyerloti kahvesinin yolu üzerine kaderine terkedilmiş olarak kaldı. Onun mezarını her ziyaretimde, mezar içindeki çöplere kahrediyor ve sahipsizliğine çok üzülüyordum. Son yıllarda etrafında düzenlemeler yapıldı, biraz toparlandı. 

Görüntünün olası içeriği: yazı

Mezarındaki yazı.

Mahsun, duyarlı, kendimden bir parça olarak da gördüğüm H.Avni Lifij’i sevgi saygı ve hasretle anıyorum Ruhu şad olsun. 

***

Hüseyin Avni Lifij: (1886-2 Haziran 1927)

Manzara ve figürlü kompozisyonlarındaki şiirsel, simgeci tavrı ile Türk resminde özgün bir kişilik oluşturmuş ressam.


1877-78 Osmanlı – Rus Savaşı sırasında Kafkasya’nın Kuban bölgesinden göç eden ailesi, önce Samsun’a, daha sonra İstanbul Rumelihisarı’na yerleşti. Çocukluk yılları yoksulluk içinde geçti. İlköğrenimini Fatih’te mahalle mektebinde yaptı. Orta öğrenimini Şehzadebaşı Numune-İ Terakki İdadisi’nde yaparken resim ve müzikle ilgilenmeye başladı. Babası Çerkes Abdullah Efendi’nin katı inançlı tutumu nedeniyle çalışmalarını gizli olarak sürdürdü. Şiir ve edebiyatla ilgilendi. Kendi imkanlarıyla özel dersler alarak Fransızca öğrendi. 


Bu olağanüstü duyarlı ve yetenekli genci Ayasofya’nın mimari çizimlerini yapan Henry Prost keşfederek onu Sanay-i Nefise’nin müdürü Osman Hamdi Bey ile tanıştırdı. Karakalem desenlerinden ve hiçbir eğitim almadanyaptığı, bugün İstanbul Resim Heykel Müzesi koleksiyonunda bulunan yağlıboya kendi portresinden etkilenen Osman Hamdi Bey, Avni Lifij’i, o sıralar Avrupa’ya öğrenci göndermek isteyen Şehzade Abdülmecid’e (sonradan halife Abdülmecid) tavsiye etti. Sanay-i Nefise Mektebi’nde bir yıl temel sanat eğitimi alan Avni Lifij, 1909 da Paris’e gitti. Türk izlenimcileri olarak bilinen Hikmet Onat, İbrahim Çallı, Namık İsmail ressamlara hocalık yapmış olan Fernand Cormon’un atölyesine devam etti. Cormon’un katı, reçeteleşmiş akedemik eğitim tarzını benimsemedi. 


Duyarlı, çağını izleyen, yaratıcı yapısıonu dönemin sembolist ressamlarına, özellikle Puvis de Chavennes’e yaklaştırdı.1912 de İstanbul’a dönen Avni Lifij, İstanbul Erkek Lisesi ve Kandilli Kız Lisesi’nde öğretmenlik yaptı. Sanat ortamına ilk kez, Galatasaray Kız Yurdu’nda açılan sergiye iki resmini vererek katıldı. Ertesi yıl aynı yerde açılan sergide, ‘Haliç’, ‘Eyüp’te sokak’, ‘Sabah’, ‘Servili sokak’, ‘Mezarlık’ gibi İstanbul’un çeşitli görünümleri olan 20 resmi yeraldı. 


Sanat gelişimini borçlu olduğu Halife Abdülmecit’in isteği üzerine ‘ Biat merasimi’ adlı tablosunu yaptı. Abdülmecit köşkündeki ‘Çeşme başında aşk dedikoduları’ ve Kadıköy Belediyesi için hazırladığı ‘Kalkınma’ gibi büyük boyutlu eserleri onun dekoratif amaçlı duvar resimlerine olan yatkınlığını gösterir. Bir süre, Harbiye nazırı Enver Paşa tarafından açılan Şişli’deki resim atölyesinde savaş ve kahramanlık konulu çalışmalar yapan Avni Lifij, sergilere düzenli olarak resim verdi. 1923 de Sanayi-i Nefise Mektebi’nde süsleme hocalığına getirildi ve bu bölümün gelişmesi için ölümüne kadar büyük çabalar harcadı, bölüme İtalya’dan bir öğretmen getirilmesini sağladı. Ölümünden sonra 1931 de Alay Köşkü’nde geniş bir sergisi düzenlendi. 


Avni Lifij, izlenimci Türk ressamlarının estetiği içinde değerlendirilmesine karşın, anlayış olarak tümüyle farklı bir kişilik gösterir. Doğayı görünür yanıyla değil, içsel anlamıyla yansıtmaya çalışır. Bir anlamda doğa karşısında kendi karmaşık ruh halinin görüntülerini arar.    

A.Özel, İstanbul Ansiklobedisi, 1. Cilt, sayfa 429, 1993


Bu yazı toplam 3305 defa okundu.





Ercan-Samsun

Samsun, Ladik Ambarköy açık hava müzesinde Hüseyin Avni Lifij'ın adını taşıyan müze ev var.

03 Haziran 2019 Pazartesi Saat 16:12
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net