Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Nurdan Şahin
8 Mart 2019’da Türkiye’de Kadın Olmak
08 Mart 2019 Cuma Saat 09:17

Bu yıl, Kadınlar Günü, ülkemizde bir seçim arifesine denk düştü. 31 Mart’ta yapılacak yerel seçimlerdeki kadın adayların durumu ise, “Türkiye’de Kadın Olmak” tanımı için biçilmiş kaftan.


Ülke nüfusunun %50’sini oluşturan kadınların, yerel seçimlerde partilere göre temsili Şubat başına kadar açıklanan aday listelerine göre şöyle (ilk kolon kadın aday sayısını, ikinci kolon açıklanan toplam aday sayısını, üçüncü kolon ise kadın adayların toplam içindeki yüzdesini gösteriyor) : (1)


AKP 24 1297 %1,25


CHP 44 842 %5,23


MHP 14 750 %1,86


İYİ P. 5 122 %3,87


SAADET P. 2 261 %0,77


TOPLAM 89 3272 %2,72


HDP 145 290 %50,0


TOPLAM 234 3562 %6,57


Artık pek bir önemi kalmayan parlamentoda %17,4 oranındaki kadın temsiliyeti, belli ki yerel seçimlerde, neredeyse tamamen yok olacak. Belediye meclislerinde, dostlar alışverişte görsün hesabi, 1-2 kadın üyeye yer verilir herhalde.


Dünya Ekonomik Forumu WEF’in her yıl yayınladığı Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Raporu’nda (2) sürekli irtifa kaybetmemiz, bu koşullar altında şaşırtıcı değil elbette. 2018 yılı itibarıyla, cennet vatanım 149 ülke arasında, 130. sırada. Geçen yıla göre, bir sıra yükselmiş. Nedeni, parlamentodaki kadın oranının, son seçimle %14’den %17’ye yükselmesi. Böylece, “politik temsil ve güç” endeksinde, bir yıl öncesine göre 118.’likten, 113.’lüğe yükselirken, “ekonomik katılım ve fırsat” endeksinde 128. iken 131.; eğitimde 101. iken 106. , sağlıkta 59. iken 67. sıraya gerilemişiz. Bu arada, politik temsilde puanımızın görece yüksek olmasını hala Tansu Çiller’in 2,5 yıllık başbakanlığına borçluyuz zira kriterlerden biri, son 50 yılda, kaç yıl ülkeyi bir kadının yönettiği.


Daha fazla rakam vermeye gerek yok sanırım, zaten ilgilenen herkes istediği bilgiye internetten ulaşabilir. Özetlersek, siyasetteki durum diğer sektörlerde de farklı değil. Kamu sektöründeki durum için kadın müsteşar, vali, kaymakam, rektör, genel müdür sayılarına bakabilirsiniz. Özel sektörde, özellikle hizmet sektörü oldukça kadın yoğun; üst yönetim ve yönetim kurulu üyeliği ise kamudan çok farklı değil. Aile şirketlerindeki, aile mensubu kadınları saymaz isek, kadın yönetim kurulu üyesi son derece az. İşin acı tarafı, meslek örgütlerinde ve sivil toplum kuruluşlarının çoğunda da durum farklı değil – cam tavan giderek kalınlaşıyor sanki.


Durum böyle iken, YÖK, 2015’te, Özgecan Aslan’ın katledilmesinden sonra, üniversitelere gönderdiği Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Tutum Belgesini 2019’da kaldırıveriyor! Neymiş,


Toplumsal Cinsiyet Eşitliği kavramı Türk toplumunun değerlerine uygun değilmiş! Zaten sorun da bu değer yargılarında değil mi? Cinsiyet eşitsizliği onun için “toplumsal”; okullarda ve üniversitelerde en azından yeni yetişen nesiller bu önyargılardan kurtulsunlar diye böyle projeler, dersler var. Aslında hikâye, 11 Şubat günü, Yeni Akit gazetesinin, Tutum Belgesini “ahlaksız proje” olarak niteleyip, sekiz sütuna “dön bu yanlıştan YÖK” manşeti atmasıyla başlıyor (3). 8 gün sonra da, YÖK başkanı, 2016’dan beri uygulamada olan, Türkiye’nin imzaladığı uluslararası sözleşmelere uygun olarak hazırlanan bu belgeyi web sitesinden kaldırıyor ve YÖK Başkanı Saraçoğlu da şu kabul edilemez açıklamayı yapıyor(4) :


“..Bugün itibarıyla tutum belgesinde ‘toplumsal cinsiyet eşitliği’ kavramı çıkarılarak güncelleme yapılmasına ilişkin çalışmalar son aşamasına gelmiş olup yakında üniversitelerimize duyurulacaktır. Kadın çalışmalarına yönelik derslerin müfredatını ‘Toplumsal Cinsiyet Eşitliği’ değil ‘Adalet Temelli Kadın Çalışmaları’ anlayışı içerisinde belirlemeye ve verilmekte olan ders, konferans ve seminerlerde Türk toplumunun aile kavramı başta olmak üzere sahip olduğu üstün değerlerin öne çıkarılmasına özen göstermesi gerekmektedir..”


Türk toplumunun bu konudaki üstün değerleri sayesinde mi acaba 2018’de 440 kadın erkekler tarafından öldürüldü- hem de çoğu aile mensupları tarafından? 300’ün üzerinde kadın cinsel şiddete, binin üzerinde çocuk istismara uğradı basına yansıyan haberlere göre (5). Sanıkların çoğu tutuksuz yargılandı, birçoğuna iyi hal indirimi uygulandı.


Kadına ve çocuğa karşı her türlü şiddetin cezasız kalması ya da hak ettiği cezayı almaması da, kadınların ekonomik ve siyasi hayatta görünmez kılınmaya çalışılması da, yasal eksiklikten çok zihniyetten kaynaklanıyor. Hepimizin hayatını çepeçevre saran bu ataerkil zihniyet, erkek dayanışmasını da beraberinde getiriyor. Bununla da kalmıyor, evden başlayarak, toplumsal hayatın tamamında otoriterleşmeye uygun zemini sağlıyor.


O kadar yaygın ve içselleştirilmiş bir zihniyet ki bu, farkında olarak ya da olmayarak, tüm toplumu kuşatıyor. Belki de hiç birimiz bu zihniyetten tamamen azade değiliz; kendimize ve yakın çevremize dikkatlice bakarsak, epeyce örneğini bulacağımızı düşünüyorum. Günlük hayatta kullandığımız dilde, çocuklarımızı özellikle de erkek çocuklarını yetiştirirken gösterdiğimiz davranışlarda, en “aydın” kesimlerdeki kadın erkek ilişkilerinde, hem yandaş hem muhalif basının kullandığı dilde, attığı başlıkta, 3.sayfa haberlerinde, okul kitaplarında, velhasıl akla gelebilecek ve “yok canım” denebilecek her yerde…


Hayatın her alanında, evde, okulda, işyerinde, sokakta, siyasette, basında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için, başta kendimizden ve çevremizden başlayarak ataerkil zihniyete karşı oluşacak/ oluşturulacak farkındalık ve verilecek mücadele, yaşamı herkes için çok daha güzel kılacak bir yolu açacak.


8 Mart Dünya Kadınlar Günü bu farkındalığı yaşayan herkese kutlu olsun.


(1) http://ka-der.org.tr/yerel-secimlerde-kadin-adaylar-yine-gormezden-gelindi/

(Bazı sayılarla yüzdeler tam tutmuyor ama hangisi doğru bilemediğim için kaynakla ayni bıraktım. anlamlı bir fark da yok zaten) 

(2) http://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR_2018.pdf 

(3) https://www.yeniakit.com.tr/haber/don-bu-yanlistan-yok-607217.html 

(4) https://bianet.org/bianet/toplumsal-cinsiyet/205680-yok-un-kaldirdigi-toplumsal-cinsiyet-esitligi-tutum-belgesi https://www.gazeteduvar.com.tr/gundem/2019/02/19/yokten-cinsiyet-esitliginde-geri-adim/

(5) http://kadincinayetlerinidurduracagiz.net/veriler/2869/kadin-cinayetlerini-durduracagiz-platformu-2018-veri-raporu


gusips


Bu yazı toplam 3135 defa okundu.





KOBLİ

Kadınlara uzanan eller seçimlerde karşılığını bulur sevgili Goşenay.

11 Mart 2019 Pazartesi Saat 22:46
GOŞENAY S.

İstiklal caddesinde 8 Mart akşamı yürüyüş yapan kadınlara plastik mermi ve gaz sıkan erkeklerde vardı.

Geçen yıllarda da yürümüşlerdi, kime saldırdılar, kime hakaret ettiler, kime zarar verdiler kadınlar. Üzgünüm, hem de çok. :(((

09 Mart 2019 Cumartesi Saat 18:13
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net