Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Dr. Kurmel Ömer Aytek
ARKA PLAN (II) 1908-1989
14 Şubat 2015 Cumartesi Saat 21:42



SOĞUK SAVAŞ (1947-1989)


1940 yılına kadar denge işlevi görmüş olan Kafkasya Dağlıları Halk Partisi artık yoktu. “Ana akım” Çerkes diasporasına zaten kayıtsızdı. 


1951-54 yılları arasında Birleşik Kafkasyacılık ve Çerkes antitesi yolları kesin olarak ayrıldı.


Birleşik Kafkasya hareketi Türkçü eksene oturdu. Sovyet radyosu Çerkes halkının Ekim Devrimi’yle yeniden doğduğu propagandasına başladı.Çerkes diasporası artık potansiyel beşinci kol gibi algılanıyordu.Siyasi meşrutiyet kaygısı tırmandı. Birleşik Kafkasya söylemi sığınılacak tek limandı.Çerkes antitesi marjinalleşirken Almanya’daki mültecilerin ideolojik vesayeti altına girdi.


1954’de başlayan süreç 1963’de sona erdiğinde vesayet de sonlandı .Stalin ölmüş, bloklar arasındaki ilişkiler yumuşamıştı. Sovyet ulusal sorunu eski önemini yitirmişti.


Ama asıl etken Magoma, Jabağı, Kotse, Kantemir, Namitok gibi ağır sıklet isimlerin hayatlarını kaybetmesiydi. Beklenenin aksine Sovyetler Birliği “eski muhaceretin” sağlığında çökmemişti.Çökeceğine dair bir işaret de yoktu. Tek çare uzun erimli bir mücadeleye hazırlanmak ve kapıları Çerkes diasporasına açmaktı.


Kafkasya dışında doğmuş, asimilasyon sorununu içselleştirmiş yeni bir kuşak sahne almıştı. Tek çözümün dönüş olduğu söyleniyordu. Ama Ruslara nefret, Sovyetlere güvensizlik hakimdi. Vesayet geride kalsa da izleri kaybolmamıştı.


1964-75 yılları arası dönüşün romantik dönemiydi.


Yamçı dergisinin yayın hayatına girdiği Kasım 1975 ile 12 Eylül darbesi arasındaki yaklaşık 5 yıl sadece dönüş hareketinin değil, Birleşik Kafkasyacı ve sosyalist hareketlerin de kitleselleştiği dönemdi. Çerkes düşünce hayatı çeşitleniyor, olgunlaşıyordu.


Bu dönemde Türkiye’de sanayi çarpık da olsa ilerlemiş, sosyal yapı çeşitlenmiş, orta sınıf büyümüş, siyasal katılım talebi yükselmişti.


12 Eylül 1980 darbesi toplumsal birikimi bir bütün olarak sıfırladı.Siyaseti aşırılıkla bir tutan, örgütlülükten korkan bir toplum yarattı.


Karanlık perdesi Ekim 1989’da aralandı. Ankara’da dönüşçülerin inisiyatifiyle Sürgünün 125. Yılı Kültür Haftası anma etkinlikleri düzenlendi.



YENİ BAŞLANGIÇ …


1989’da Soğuk Savaş bitti …Çerkes hareketi bu defa anayurtta doğdu …


Aşemez geleneği akla gelebilecek her mecrada faaldi …


Çerkesbirliği … Anayurt-diaspora ilişkisi … Abhazya’ya destek …


Bir de Dağlı Halklar Asamblesi … Asıl ezber bozan buydu …


Halbuki dönüşçülerin Birleşik Kafkasyacı, Birleşik Kafkasyacılar’ın dönüşçü olamayacağına inanılırdı …


Bir de Birleşik Kafkasyacılıkla Türkçülük özdeşleştirilirdi …


Ne tuhaftır ki Karaçaylar ve Balkarlar’a göre Asamble“Büyük Çerkesya” hedefinin peşindeydi …


Hayata Soğuk Savaş penceresinden bakanlar yanılmıştı.


Hem sağdakiler hem soldakiler …



İKİ RENK …


Dönüşçülüğün ve Birleşik Kafkasyacılığın Soğuk Savaş versiyonları çökmüş durumda …artık müstakil birer kimlik değiller …


Ama ikisi de kendini güncelleyecek …


Dönüş hareketi tekrar örgütlenecek …bu kaçınılmaz …hukuki ve ekonomik altyapıya ağırlık verecek …


Birleşik Kafkasyacılık (muhtemelen artık bu şekilde adlandırılmayacak) misyon, vizyon ve değerlerini yeniden tanımlayacak … nedense “Baltık-Karadeniz-Hazar” bölgesi aklıma geliyor …


Dönüşçülük ve Birleşik Kafkasyacılık yeni halleriyle Çerkes hareketinin bileşenleri arasında yer alacaklar. 


Aynı çatı altında …


Birer renk olarak …




Bu yazı toplam 3227 defa okundu.





Feride Sönmez

Vahit bey yazarı ne ile suçladığınızın farkındamısınız.
Nereden bu tür bir kanıya varıyorsunuz.
Dahası komik oluyorsunuz.

19 Şubat 2015 Perşembe Saat 13:23
Melhiy Mehmet Şahin

Son 5 yıldır asla açıklanamayacak ayrıştırmalara soktular Çerkes milletini.Sanki Çerkesler oteki Kafkasya halklarının düşmanı gibi takdim edilmeye çalışıldı malum güç tarafından.Her defasında Çerkes milliyetçiliği tu kaka edildi.Şimdi taşlar yerine oturuyor.Aklın yolu birdir.Bu zamana kadar Çerkes milleti için söylenmiş en doğru en gerçekçi ve en devrimci yaklaşım.Aytek abi selamlıyorum.Bizi şimdi kendi akıl birliğimize çağıran bu yaklaşımınız içinde sizi kalpten kutluyorum.

19 Şubat 2015 Perşembe Saat 00:24
Khanbolet

sayın Erdo MHP örneği kusurlu olmuş.
Esir milletler üzerinden ekmek yemenin işine yarayacak bir argüman göremedim makalede.
Tersine soğuk savaş yıllarının söylemine karşı yeni batılı açılımlar değerler parantezi açıyor sayın Kurmel.En azından okuduklarımdan böyle anlıyorum şimdilik. Selamlar

17 Şubat 2015 Salı Saat 17:07
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net