Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
3 A BİLİNCİ - ЗЭХЭЩ1ЫК1ЫНЫГЪИЩ, А А А
15 Haziran 2012 Cuma Saat 22:34

Çerkesya Yurtseverleri Hareketi  nedir?
 
Çerkesya Yurtseverleri ( ÇY) Hareketi,  kısaca Çerkes kimliğinin ve anavatan Çerkesya' nın ( Adige Xeku ) restorasyonu hareketidir. Artık günümüzde, politik bir söylem ve refleksi olmayan, bir  gelecek perspektif sunamayan, 'Gelenek ve görenekleri koruma, kültürü ve dili koruma, yardımlaşma 'konsepti ile ve bu düşünsel temel üzerine kurulu kurumlar ile Çerkes kimliğini sürdürmek ve geliştirmek olası değildir.
 
Çerkes kimliğini korumanın üç saç ayağı,
 
Dünyanın neresinde yaşarsanız yaşayın, hatta anavatan Çerkesyada bile, şu üç  faktör (1энэ  лъакъуищ)  olmadan, kimliği korumak neredeyse imkansız  gibidir:
 
1. Adige Xeku ( Çerkesya ) bilinci
2. Adigabze ( Çerkesçe) bilinci,
3. Adigağe( Xabze- Ulusal tarih) bilinci,
 
Bunlara, 3 A bilinci de diyebiliriz..
 
Çerkesçe (Adigabze)  neden önemli?
 
Ulusal kimliğin korunmasında anadil, en önemli unsurlardan biridir ve dili hayatın her alanında kullanılan resmi dil ve eğitim dili olmadığı taktirde yaşatmak ve  geliştirmek mümkün değildir. Bu, Çerkesçe (Adigabze) içinde böyledir. Adigabze hayatın her alanında kullanılan resmi dil ve eğitim dili olmadıkça, günümüz iletişim çağında yaşayamaz. Dünyanın her tarafına dağılmış olan Çerkeslerin, bulundukları ülkelerde adigabzeyi resmi dil ve eğitim dili olarak kullanabilmeleri çok zordur ve bu ancak Adige Xeku  Çerkesyada mümkün olabilir.
 
Çerkesya ve 'Çerkesya'yı Kurmak' söylemleri ne anlama geliyor?
 
Çerkesya, kadim anavatan olarak, sadece coğrafi bir bölgeyi kast etmiyor, fakat aynı zamanda, belki daha  fazla, bir ulus olmanın bilincinin ve Çerkes kimliğinin  bir ifadesidir aynı zamanda. Çerkesya' Kurmak söylemi de, dünyanın neresinde olursanız olun ,Çerkes olarak kalma ve kimliğini koruma bilinci ve  kararlığını gösteriyor. Fakat bunun yanında, diasporada  maksimum ne tür haklar elde edilirse edilsin ( Adigabze TV, gazete, okullarda dil öğretimi, Üniversitelerde kürsü vs) bunlar sadece palyatif  tedbirler olur ve ancak bunlar Çerkes kimliğinin varlığının yok oluşunu biraz daha ötelemekten ileri gitmez. Bu sebeple  mutlaka  daima, kimliğini korumak isteyen her adigenin yönü, dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın Çerkesya'ya dönük olmak zorundadır.
 
CY Hareketi diğer  Kafkas halkları hakkında  ne düşünüyor?
 
Diğer bütün kafkas halkları, Abhazlar, Çeçenler, Osetler, Karaçaylar, Dağıstanlılar, Çerkesler ile kardeş halklardır ve biz onları Çerkeslerin  bir  alt kimlikleri, dillerini ise  Çerkesçenin birer  lehçesi olarak görmüyoruz.Onlar, anavatanları, özgün ismleri ve dilleri ile yıllarca yan yana yaşamış ve bundan sonrada  yaşayacak olan kardeş ancak ayrı halklardır ve biz o şekilde onları seviyor ve değer veriyoruz. Böyle olması bütün bu  halkaların yararına ve onların kimlik ve dillerinin korunmasının bir teminatıdır. Aynı zamanda, onları Çerkeslerin bir alt  kimliği ve dillerini de Çerkesçenin bir lehçesi olarak görmeyi onlara karşı yapılmış bir haksızlık olarak değerlendiriyoruz. Butün bu gruplar, gerekli zamanlarda ve uygun platformlarda ortak hareket etmeleri her zaman mümkün ve gereklidir ve daha üst yapılanmalarda ortak olarak örgütlenebilirler.
 
Kimlik tanımlaması net olmalıdır.

 
Bütün Kafkas  halklarına Çerkes, dillerinede Çerkes dilleri dediğimiz vakit, sonunda şu kaçınılmaz soru ile karşılaşırız, Çerkesçe dediğin nedir? Bu durumda, Çerkesçe yoktur çerkes dilleri vardır mı diyeceksiniz..Adigece, Abhazca, Çeçence dilleri Çerkesçenin lehçeleridir mi diyeceksiniz? O zaman inandırıcılığınız kalmaz ve sizi kimse ciddiye almaz. Bakın geçenlerde Türkçe olimpiyatları düzenlendi, düzenleyenlerin söylemleri gayet net, Türk dilleri demiyorlar Türkçe diyorlar..
 
Çerkesler 3 A bilincini kazanmak zorunda...

ЗЭХЭЩ1ЫК1ЫНЫГЪИЩ, А А А

Адыгэ Хэкупсэхэр Зэщ1эхъеиныгъэр сытым хуэгъапса?

К1эщ1у  жытэ1нщи,  Адыгэ Хэкупсэхэр  зиужь  итыр, Адыгэ  Хэку Черкесияр , УФ-м  хэту  зэтеухуэжын,  Адыгэ  лъэпкъыщхьэр  зэгъэпэщыжынращ. Нобэ къэс  зыгуэрэурэ  къэсами, дияпэк1э, политикэ   к1элъызехьэк1э хэмылъу, « Хабзэ-Бзыпхъэр  хъумэн, бзэр хъумэр, културэр хъэмэн  » 1уэху  еплъык1эк1э, адыгэуэ  укъыстенэуэ   адыгэ  лъэпкъыщхьэр  быхъумэфыну  1эмал   и1эжкъым.

Адыгэ лъэпкъыщхьэр хъума зэрыхъуным и 1энэ лъэкъуищ

Дунейм  дэнэ  ущыпсоуми  ущырепсоу, уэблэмэ Адыгэ  Хэкуми  ирехъу,  мы ищыр   зэгъусэу  зэхомылъхьауэ   адыгэуэ  укъэнэфыныр гъугъу  дыдэщ:

1.Адыгэ  Хэку(  Черкесия)  зэхэщ1ык1ыныгъэ

2.Адыгъэбзэ( Анэдэлъхубзэ ) зэхэщ1ык1ыныгъэ

3.Адыгэгъэ ( Хабзэ- Лъэпкъ  тхыдэ) зэхэщ1ык1ыныгъэ

Мы  1энэ  лъэкъуищым щхьэк1э , Зэхэщ1ык1ыныгъищ, А А А   жып1эми  игъуэщ..

Сыт адыгэбзэр зэрыф1эк1ып1эншэр?

Лъэпкъыщхьэр  хъума  зэрыхъуным   къыдэмык1уэну 1эмал зимы1эхэм  я   нэхъыщхьэ  дыдэр   лъэпкъыбзэращ. Адыгэбзэри  хъума  хъун  папщ1э,  ар, гъащ1эм  и  лъэныкъуэ  псомк1эи къыщыбгъэ1уэрыщ1э  офыциалне   къэралыгъуэ  бзэуэ  , ит1анэ   зрагъаджэ- зраущый  бзэуэ  щытын  хуейщ. Мыри,  Адыгэ  Хэку  закъуэращ   щыбгъэзэщ1эфынур, мыхъумэ , диаспорам,  адыгэхэр  икъухьэуэ    зыщыпсоу   къэралхэм  ар   пхузэф1эк1ыну   1эмал   и1экъым. Абы  папщ1э, зэик1 имыгъэзэжыфыну щытми, адыгэуэ  къэнэн  зи  мурадым  игур  Хэкужьымк1э  хуэгъэза  хъун хунйщ.

« Черкесия, Черкесияр зэтеухуэжын » жы1эк1эхэм  л1о къик1ыр?

Черкесия   псалъэм  къик1ыр,  адыгэхэр  егъыщ1эукъэзгъэщ1а   лъандэрэ  зыщыпсоу  щ1ыналъэу,  зы  географие   лъэныкъуэу    арауэ  аркъудейкъым   , ат1э абы  нэхърэ  нэхъыщхьуэ, абы  адыгэр   ижь- ижыжь  лъандэрэ  лъэпкъыуэ  зэрыщытыр   къегъэна1уэри   арщ. Черкесияр  зэтеухуэжын   жы1эк1эми ( УФ-м хэту) ,  дунейм   и  дэнэ  лъэныкъуэк1э   щыпсоуми  щырепсоу,  адыгэр  адыгэуэ  къызэрынэным  игур  зэрыхэлъымрэ абы   хуэгъэза   ф1эщхъуныгъэмрэ   къегъэлъагъуэ.

Лъэпкъыщхьэмрэ лъэпкъыц1эмрэ к1эгъапщагъэ хъун хуейкъым

Тыркум,  хэтым   зэрыжьи1эм   хуэдэуэ, кавказ  лъэпкъхэм  псом  щхьэк1э  Черкес, я  бзэхэм  щхьэк1эи  Черкесыбзэхэр  жып1эуэ 

щытмэ, абы  уысхуэмеин  аджэ  къехь.Черкесыр  хэт  жьа1эмэ, адыгэ,  апхъаз,  шэшэн, осет.. псори  къеббжэк1ыну?  Ит1анэ, къэралыгъуэм, Черкесыбзэ   фэдгъэщ1энущ  жьа1эмэ, зыкъэмынэуэ   кавказ  бзэ  псори   къыжып1эну? Абы  ди  пщ1эр  кърегъэхуэх.Мэс    иджыблагъэ Тыркум , «Тыркубзэк1э  Олимпиядхэр» зэхашэри ( ахэм адыгэбзэм  и  хьэдэр  ирагъэхуауэ щытми), ар зыгъэзащ1эхэр икъук1э  гупсэхху , нахуэуэ  мэпсалъэ, тыркубзэ  жьа1э, тыркубзэхэр  жьа1экъым.

Адыгэ Хэкупсэхэр, адрей кавказ лъэпкъхэм сытынэк1э еплърэ?

Адрей  кавказ  лъэпкъхэр, Апхъазхэр, Осетхэр,  Шэшэнхэр, Къэрэшейхэр.. псори  мычеркес   щхьэк1э, адыгэхэм    куэд  лъандэрэ   къадэгъкэгурык1уэ , иджы   нэужьк1эи   къадэпсоуну  щыт   я  къэш  лъэпкъхэщ. Псоми,  зы  ц1эрэ  зы  щхьэрэ , къэралыгъуэ  зэрызрэ   я1эщи    ахэр  а зэрыщытхэу  ф1ыуэ   долъагъу, пщ1эи яхудощ1.А  лъэпкъхэр  Черкесхэм  я зы къудамэу, я  бзэхэри  черкесыбзэм   и зы  диалекту  плъагъуныр  къуэншагъэщ,   ахэми  ар   яф1эф1  хъукъым.

Адыгэхэм  (Черкесхэм) ,  зэхэщ1ык1ыныгъищ    А А А –р   зэхалъхьэн   хунйщ..
        
Тэгъулан  Екъуб, Истамбыл


Bu yazı toplam 4688 defa okundu.





Karden

Yakup Bey, yazılarınız çok net, anlaşılır ve kısa. Okuması son derece rahat. Vermek istediğiniz her mesajı okuyucular çok iyi bir şekilde anlıyor. Bir şeyi anlatabilmek için uzun uzun uzun yazmak gerekmiyor. Bu 3A kuralı yaklaşımı bence mükemmel ve işin özü. Bu nedenle teşekkür gerçekten çok teşekkür ederiz.

18 Haziran 2012 Pazartesi Saat 09:03
Betül Janset

Yakup bey 3A olarak özetlediğiniz düşünceler çok doğru önermeler.
Çerkes ulusu ile diğer kafkas uluslarının ortak paydalarını bilmeyen yok neredeyse ancak esas yarılma burada değil sizde biliyorsunuzki.
Esas yarılma Çerkeslerin kendileri adına hiç bir şey istememe ve diğer kardeş halklardan izin alma psikozu içinde tutulmak istenmesinden oluşuyor.
Direnç noktası burada yani.

iyi geceler.

17 Haziran 2012 Pazar Saat 01:37
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net