Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
ЧЕРКЕСИЯ ГАЗЭТ - ÇERKESYA GAZETESİ - ГЪАТХАПЭМ И 30, МАХУЭКУ, 2012
29 Mart 2012 Perşembe Saat 21:51

НАУРЫЗ

Ди  ц1ык1ущхьэм, гъатхэр  къыщихьэм  ди  нэ  къысхуик1ыр   наурыз  къэчынрат.Гъатхапэм, уэсхэр  къуэлэн  хъуауэ, къуэладжэ  дыгъэмыхъуэхэм  ф1эк1а  уэс  щ1агъуэ щытемылъыж  зэманхэм   губгъэм  дыдэк1ырт   мэ  гуак1уэ  къыспих  уыдз  гъагъэ  щхъуант1э  дахэхэр  къысщ1эткъуэну.Наурыз    зэхуэтхьэсахэм  депэмт, дыгъэт1ыгъуэт,  иужьк1эй  дышхыжт.

Абы  лъандэрэ  илъэс   аджэй  дэк1ащ  ауэ  иджыблагъэ  аргуэру   наурыз  псалъэр  щ1эх-щ1эхыурэ зэхэтх  хъуыжащ. Арщхьэк1э  иджы  щ1ысхэтхыр  нэгъуэщ1щ, къуэк1ып1э  лъэпкъ  аджэрэ   жылагъуэ  куэдым,  наурызыр ( къик1ыр илъэсыщ1эщ ) илъэсыщ1эр  къыщихьэ  п1алъэуэ ( гъэтхапэм  и  21-р) ялъытэ.Турциям  и  куртхэми,  наурызыр  езбы я  махуэ  лъап1эуэ  ябж, илъэс  къэс  ехьэжьауэ  къалэ  куэдым  миллион  бжыгъэ ц1ыху  щысхуосри  абы  теухуа  хьэгъуэлыгъушхуэ  ирагъэк1уэк1. Хьэгъуэлыгъуэ  къудейтэмэ ар  тырку  хьукумэтым  ф1э1уэхунутэкъым  ауэ  иужьрей  илъэсхэм  к1уэ  пэтрэ  наурызым   политикэ  мыхьэнэ  къытепсэ,  а  махуэр  куртхэм  я лъэпкъ,    я  зкъаузыжыныгъэ   махуэ хуэдафэ  къытеуэ  щыхъум  къэрал  унаф1эщ1хэр   къэгузэващ. Абы  къыхэк1ыу, егъащ1эм  наурызыр  ямы1уэхуауэ  щытми,   гъэлъэп1эн  хуеймэ  ари дэ ди 1ухущ  жыхуа1эуэ, куртхэм  къы1ащ1ахын  я  мураду,  официалнэуэ   наурызыр  ягъэлъап1эуэ  щ1адзащ. Уэблэмэ,  абы  тыркуфэ  къытырагъауэн  папщ1э  адрей  тырку  щ1эплъ  къэралхэри ( Азарбейджан, Тыркумэнистан,  1узбэкистан  хуэдэ къэралхэр) кърагъэблагъэ   хъуащ.

Тырку  къэрал  унафэщ1хэм,  Тыркум  щыпсоу  лъэпкъыуэ  хъуари  дызэхуэдэщ,  псори  дызэкъуэщщ  жьа1э  щхьэк1э, кърагъэк1уэк1  1уэху  зыкъэмынэри, тыркубзэм, тырку  културэм, тырку  тхыдэм хуэгъэза  защ1эщ.

Ауэ  куртхэр  къик1уэтын  хуэдэуэ  щыткъым.

УРЫС  ТУРИСТ

Визэхэр   я1этыжа   нэужь, Уф-м  къик1ыуэ  Тыркум   къак1уэ  туристхэм  я  бжыгъэм  к1уэху  хохъуэ. Културэмрэ  Туризмэмрэк1э  и  министер Ертугрул  Гунай  зэрижи1амк1э, нэгъабэ  миллион  3.5  нэсау щыта урыс  туристхэм  мыгъэм  я  бжыгъэр  миллион  4-м неблэгъэнущ , къык1элъык1уэ  илъэси  3-4 ми  миллионитху хъунущ. . Урыс   туристхэр  и   нэхъыбэр  Анталярэ  Истамбылрэ  мак1уэ.Турциям  къак1уэ  турситхэм  куэдыр  европэ  къэралыгъуэхэращ   къыздик1ыр  ауэ   мыпхуэдэуэ  к1уэмэ, дияпэк1э урыс   туристхэм   пашэныгъэр   яубыдынк1э  зэф1энэнукъым.

Л1О  Я  НЭГУ  Щ1ЭЛЪЫР?

« Зыдэк1уэнур  зымыщ1э  кхьухьым, ( жыбгъэк1э  к1уэ)  къыдэ1эпыкъун  жыбгъэ  щы1экъым »,

Апхуэдэуэщ   сызэджэ  тхылъ къыдэк1ыгъащ1эр   къызэрищ1ыдзэр. Мы тхылъыр зытеухуар, турция  дес  журт  хьэрэчэтыщ1э  ц1эры1уэ  Исхьэкъ Алатон игъащ1эр  зэрек1уэк1аращ. Тхылъым ,Уэсмэн  къэралыгъуэ  нэужьым зэф1эува Тырку  Республикэм и ипэ  зэманхэм , журтхэр  зыхэта  бэлыхьхэмрэ  яшэча  гузэвэгъуэхэмрэ топсэлыхь, абы  къыдэк1уэуй, Исхьэкъ  езым  мурад ищ1ыуэ игъэзэщ1а  ехъул1эныгъэхэми  и  гугъу ещ1.

1492  гъэм, Испания  Пащтыхьугъуэм  л1ахэм  кърихуа  журтхэм  ящыщ  зыкъомыр  Уэсман  Империем  зыхишэжауэ щытащ. Алъандэрэ, журтхэм  къэралым  уывып1эф1и  щызрагъуэгъуэтауэ , я нэхъыбэри сату   1уэхум  пэрытхэурэ  нобэ  къэсыху  къогъуэгурык1уэ.

Щ1эуэ зэф1агъаува Тырку  къэралыгъуэр зытегъапсыхьар  тырку  лъэпкърат, абы  къыхьк1эрэ ,мымуслымэн лъэпкъхэм( журт, урым, алыдж,  ермэлы)  куэдк1э и  нэхъыбэр   зыгуэрэурэ жылагъуэм  ирагъэк1ат , къэнэжа  т1эк1ури  Истамбыл щысхуэсат.А  т1эк1ур  нэгъунэ нэщ1эбжьэ   яхуэхъури, зэм, 1942 гъэм   мымуслымэн  сатущ1эхэм  телъхьащхуэ ( налог) къыхуагъуври, зэми, 1955 гъэм, ц1ыхухэр  къыщ1агъастщ  я  1уэхущ1ап1эхэр зэрапхъуэри  лейшхуэ  ирахат.А лей   къыслъысахэм  язри   Исхьэкъ  и  адэрат.

Тхылъым  сыщеджэм , а  ищхьэк1э  зи гугъу  сщ1а, жыбгъэк1э  лажьэ  кхьухьыр   сигу  къэк1ри  сегупсысащ,  я  лъэпкъыщхьэр  хъумэным  хуэгъэзауэ, Адыгэхэм зыдэк1уэн  ящ1эрэ, зы  теубыдап1э , зы  программэ  я1э, л1о  я нэгу  щ1элъыр  жыз1эри..

ПЦ1ЫРЫПЦ1ЫУЭКЪЫМ,..  ПЭРЭПЭЖЫУЭ

Зы мастэ  хуэдыз нэгъунэ мыхъуми, адыгэбзэм  хуэгъзауэ, уэ, сэ, адрейм, мыдрейм илъэж, унагъуэм,  хьэщ1эщым, хасэм, дэнэй  ирехъу,  щырахьэк1  лъэжьыгъэм  уасэ  и1экъым, абы  пщ1эшхуэ  хуэщ1ыпхъэщ..Ауэ  си  жагъуэ  хъуурэ  жызо1эр, ар ирикъунукъум.Мыбы,  тыркум, пэщ1эдзэ  школым  щыщ1эдзауэ  университетри хэту, хуей  хуэмей, зыф1эф1  зыф1эмыф1  жамы1эуэ, зы  тхьэмахуэм деж дерс 7-8  хуэдыз,  ф1эк1ып1эншэуэ  ц1ык1ухэр  ирахул1эри  тыркубзэ  ирагъащ1э, адрей дерсу  хъуари  тыркубзэк1э  ирагъаджэ. Абы  къинэмыщ1к1э,  тыркубзэк1э  мин бжыгъэк1э  телевизор, радио, газэт, журнал  щы1эщ,  датхэнэ  зы   лэжьыгъэри тыркубзэм  теухуащ. Апхуэдэурэщ  лъэпкъыбзэр  зэрахъумэр. Адыгэ  Хэкуми,  (Къэбэрдей- Балкъэрым,  Адыгейм, Къэрэшей- Чекесым) апхуэдэуэщ   зэрыхъун  хуейр, пц1ырыпц1ыурэкъым  пэрэпэжыурэ!  Адыгэбзэри  а  щ1ык1эк1эщ зэрыпсоунур,  зэреф1ак1унур...Зы лъэныкъуэк1э псоми, уэри, сэри, адрейми  тхузэф1эк1  къэдгъэнэнкъым ауэ, нэхъыщхьэращи  адрей  лъэныкъуэк1эй   къэралыгъуэхэм  быдэуэ  тедкъузэн хуейщ пэрэпэжыурэ  адыгэбзэр  къэралыгъуэ  бзэуэ игъаувын  папщ1э.

ДИНЫМРЭ   1ЭХЪШЭМРЭ

Муслымэн  щ1эку  жэмэхьэтым  и тхак1уэ  пашэ, журналист  Мехьмет Шевкет Ейджи, « Нобэ, Турциям  динымрэ  1эхъшэмрэ  зэхэпща  хъуащи  абы  сегъап1ейтей, ар   си жагъуэ  мехъу.» жи1ащ.Пример  министр  Ердоган  зи  пэрыт  АК партым, ещанэуэ  тетыгъуэр  къихьауэ  илъэси 10 хъуащи  къэралыгъуэр  зэрехьэ. АК  партыр,  муслымэныгъэм  хуэлъэ политикхэм  яухуа  политикэ  партщ, и  тетыгъуэм  щыгъуэ, жылагъуэм ф1ы  и лъэныкъуэк1э  куэд зрихъуэк1ащ, ц1ыхухэми ф1ыуэ   заужащ. Арщхьэк1э  партым  хэтхэмрэ  и  блэгущ1этхэмрэ, ислам  диныр  я  ф1агъ  зэрыхэлъыуэ  къагъэ1урыщ1эурэ  бейзащ1э  ирихъуащ.

Тхак1уэ   Ейджы зытещхыдыхьри   аращ,  « Муслыменым,  диныр  тегъэщ1ап1э  ищ1ыурэ  мулку  зэхуихьэс   хъунукъым, ар  гуэныхьышхуэщ , ахэм  сатоук1ытыхь» жери  и  псалъэм  пишэжащ.

ЛАЖЬЭР  ЗЕЙР  СЦЕНАРИСТХЭРАЩ!..

Иужьрей  илъэсхэм, Турциям, лей  зэхьэнымрэ  щ1эпхъэджагъэмрэ  куэду  къыщыхъу   хъуащ. Лажьэ  лэжьыныр   к1уэху  зэрыхэхъуэм  щхьэусыгъуэ  зыкъом  и1э  къыщ1эк1ынщ,  абы  теухуауи   аджэм  аджэ  жьа1э ауэ  иджы,  лажьэ  зи1эхэм    сценаристхэри  хабжэ  хъуащ!
        

Тыркум ,  къэралпсо   телеканал  къом  щы1эщ, лъахэм  щыпсоу   ц1эхухэри   дунейм  нэхъ  куэдрэ  ТВ  еплъхэм  ящыщщ.Телевидинэхэм  уызы1эпызшэ  зэк1элъык1уэ   телефилм  аджэ  щоджэгу.Тыркум  и  «Хьолливуд»   Ешилчамым  и  сценарист  ц1эры1уэ  Умур  Бугай, «  Щ1эупщ1э( еплъ)  куэд  ирегъуэт  жари,  иджырей   сценаристхэм , л1ыук1,  удын гъущэ, лей  зехьа, ц1ыхубзхэм  ирах  к1элъызехьак1э иугъуэджэ    хуэдэ  мыхъумыщ1агъэхэр  халъхьэ. Ахэми  ц1ыхухэм  щапхъэ  трах,  щ1алэгъуалэр абыхэм   доплъей»  жери  теле-филм  сценаристхэм  теубыхьащ.

Тэгъулан  Екъуб,   Истамбыл



Bu yazı toplam 3229 defa okundu.





Zemzeğıj-Ercan

Yakup abi şu yazılarının Türkçesinide yazsan ne güzel olur.

03 Nisan 2012 Salı Saat 17:56
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net