Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Tegulan Yakup Temel
ЧЕРКЕСИЯ ГАЗЭТ - Çerkesya Gazetesi - Гъатхапэм и 20, гъубж, 2012
20 Mart 2012 Salı Saat 18:56

АДЫГЭБЗЭ  ХАСЭ    

Адыгэбзэм  и махуэм  ирихьэл1эуэ, гъатхапэм  и  14-м, Коня  къалэм    Адыгэбзэ  Хасэ щы1уахащ.Тыркум  мыр  и щыпэщ.Хасэм  и  тхьэмадэ  Али Ихьсан Тары  , ф1ыуэ щ1ащи   адыгэбзэм  и гуащ1э хэлъу йолэжь.Али  Ихьсан, мы 1ухур  къырахьэжьэн щ1эхъуам  и  гугъ  щыщ1ым, Тыркум щэ1э  Адыгэ Хасэхэм,  нэгъуэщ1  1уэхухэм  яужь  итхэурэ адыгэбзэм  хуэфащэ пщ1эрэ  щ1ыхьрэ  зэрыхуамыщ1ыфыр, зэрыхуэщ1эмыхьэхэр  къыжи1эри ,  дияпэк1э адыгэбзэ закъуэ ф1эк1а  1уэху   зезмыхуэ хасэуэ  зэрылэжьэнухэр  къыхигъэщащ.

КУРТ  ПРОБЛЕМ

Турциям  нобэ  нэхъ  1уэху  къыину  къыпэщытыр, Курт проблемращ. Лъахэм  и ц1ыху  бжыгъэм  и % 25-р,   (щэм деж  т1ощ1рэ  тхур) куртщ, ари  милион 20  хуэдиз мэхъу.Уэсмэн  империем и  зэманми,  абы  къык1элъык1уэ  Тырку  Республикэм щыгъуэй, зэзэмызэ  нэхъ  к1ащхъэ  хъуами, куртхэм  я  зыкъэ1этыныгъэр  зэик1  зэпыуакъым.

Куртхэм,  Тырку  парламентым  т1ощ1рэпщ1ым щ1игъу парламентар  ща1эщ,  гупыф1и  зэрогъахъу. Куртхэм  я парт, БДП-м и  пашэ  Селахьэттин  Демирташ  « Джатэ 1эпщэк1э  курт  проблемыр  зыблэха  хъунукъым, зэ1ущ1эурэщ    зэрыхъунур, куртхэм  зы  статус  етын хуейщ»  жери  иужьк1э   моуэ  пищэжащ, «Къэк1ып1э  жыжэм щыпсоу  милион 40 куртым  зы  хэгъуэгу  я1эщ  ар  Курдистанщ, зы  бзэ  я1эщ  ари  куртыбзэращ , дэ  тыркубзэм  хужыт1э  щ1ы1экъым, ар  дызэхуэдэ  бзэщ  ауэ куртыбзэри  тыркубзэм  хуэдэуэ зрагъаджэ- зрауший  бзэуэ  мыгъаувауэ хъунукъым».

 ЧЕРКЕС ( АДЫГЭ) Ц1ЫХУБЗХЭМ  ЗЫКЪУЗКЪУАХЫЖ

Уэсмэн  Империем  и  к1эух лъэхъэнэхэм, Истамбыл, «Черкес Ц1ыхубзхэм  Я Дэ1эпэкъуныгъэ Хасэ» щы1уахагъащ адыгэхэм.Хасэм, адыгэбзэ  щадж мектеб  ( еджап1э) 1уихат, адыгэьзэк1э журнал  къыдигъэк1ат.Абы  щыгъуэ, адыгэхэм  ф1ыуэ зыкъаужьу  щ1адзат  ауэ, Тырку  Республикэр  зэф1агъаува нэужь, тепщэныгъэр зы1эрызыгъэхьахэр, 1923  гъэм, тезэрыгуэри  Хасэри  мектебри  ягъэбыдэжат.

Мис  иджы, а  хасэр, и ц1эри  зэримыхъуэк1ауэ, щ1эрыщ1эуэ  Истамбыл щаухуэжащ. Зымахуэ, хасэр  зэраухуэжам и щ1ыхьк1э, адыгэ  актор Едиз Хьуни  яхэту, жылагъэум  нэхъ ц1эры1уэу  ис, актор, актрист, тхак1уэ, усак1уэ  хьэщ1э  зыкъом  кърагъэблагъэри  1энэ къыхуа1этащ.Хасэм  и  тхьэмадэ Шурдым  Гунсели, хьэщ1эхэм  захуигъазэри, « Ипэрей  Черекес  Зэдэ1эпыкъуныгъэ  Хасэм  илэжьахэмрэ  и мурадахэмрэ  ди гъуазэуэ, абы  ищ1эн  хунэмыгъэсахэр  дгъэтэмамыжыну  аращ  ди  гурашэр» жьи1ащ.

Антикэр  аращи,  зэхуэсыр щек1уэк1а  хьэщ1эщыр( W  Истамбыл Отелыр) иджы  зытет щ1ыгум,  а   ипэрей  хасэм  и хэщ1ап1эри  тетыгъащ.

 ПСОМИ    ПЦ1Ы   ФОУПС

Илъэси  5 ипэт, Истамбыл  и  курэкупсэм,    щ1ым  ныбафэк1э  зыл1 л1ауэ    уэрам  утыкум  телът и  вакъэ  лъэгур  зыгуэудауэ,
Ар, ищхьэм деж  къыщеуэри къаук1а  ермелы  журналист  Хьырант  Динкт. Динк,  Агос  газэтым  и  редактор  нэхъыщхьэт, мышынэуэ,  гущхуэныгъэ  хэлъу зэрытхэ  зэрыпсалъэм  папщ1э  къытегублэрэ  къыхуэдзэлашхэрэ  куэдт. Куэдрэ  ягъэк1уакъым,  зы  махуэ  гуэрэ,  махуэшыджагъуэуэ, и  щ1ыбагъымк1э къыбгъэдэхьа  зы  щ1ал1эщ1эм  кърагъаук1ащ. Л1ыук1ыр  зы1эщ1эщ1а  щ1алит1щы къудейм  лажьэр  тралъхьэщ, ахэм  суд  тращ1ыхьри хьэпсым  щ1адзауэ щ1эсхэщ.

Арщхьэк1э, къыщ1амыгъэщыфми , мы л1ыук1ыр  а щ1алитщым  заримы1уэхур, ахэр къагъапц1эуэ  езгъэщ1ар нэгъэщ1хэрауэ  зэрыщытым псори щыгъуазэщ .Илъэситху  ик1уа  судыр  иджыблагъэщ  щыухари,  абы  хуэзэуэ, Динк  и  щхьэгъусэ  Ракел, журналистхэм  ща1ущ1эм ,  « Хьырант къеплъак1уэхэт, ар  псоми  къац1ыхурт, къаук1ынк1эй  шынэт ( тхьэрыкъуэм  хуэдэуэ  сыщтэурэ  къызок1ухь  ауэ  сыщогугъ абы,  мы  щ1ыналъэм  тхьэрыкъуэхэм  зырик1  иращ1экъым жи1э зэпытт ) . Мыхэр, шынэгъэншагъэ  органхэмрэ  тырку т1асхъэщ1эх  ухуэныгъэмрэ ( МИТ) ямыщ1эну  1эмал  и1экъым, си  щхьэгъусэр  зыкъэмынэми фыщ1эурэ  къевгъаук1ащ, псори  фыпц1ыупсщ »  жери гуузууэ  тхьэусыхащ.

         НАКЪЫГЪЭМ  И 21-Р  КЪОГЪУНЭГЪУ, ТАКСИМ   ХЬЭУРЭ  БЕШИКТАШ?

Урыс-Черкес  зауэр щиуха, адыгэхэр егъащ1эу къэзгъэщ1а   лъандэрэ  щыпсоуа Хэкужьыр  щырагъабгына  тарихъыр  мыгъэй  къос. Накъыгъэм  и  21-р, ц1ыхухэм  нэхъ яц1ыху , куэху   абы  нэхъ гулъытэ хуащ1 хъуащ. Ипэм, хасэхэм  а махуэр  щыгъуэ  махуэуэ  ха1этык1рт, щыгъуэхэт, я  л1ахэм  дыуэ  хуащ1  ауэ  иджы  1уэхум зихъуэжауэ  а  фэеплъ  махуэм  политикэ  мыхьэнэ , политикэ купщ1э   и1эуэ   ягъэлъап1э.

Къызэт1нэк1а  илъэсхэм, черкес  ц1ыхубэ  ухуэныгъэхэм, накъыгъэм и 21-р  щхьэхуэ  щхьэхуэуэ  ягъэлъап1эт ауэ  мыгъэ, апхуэдэуэ икъухьауэ  мыхъуу, зэгъусэуэ  зы программэм  ипкъ  иту , зэрыхагъаунэхук1ыным  иужь  ихьащ  адыгэхэр.Абы  и 1уэхук1э, иджыблагъэ, Истамбыл  дэт  адыгэ  ц1ыхубэ  ухуэныгъэхэмрэ, лъэпкъ   гукъеуэ зи1э ц1ыху  псомрэ ,зэщ1ыгъуу  зэ1ущ1э ирагъэк1уэк1ащ.

Зэ1ущ1эм  хэта гупхэр, Фэеплъ  махуэр щагъэлъэп1эну  щ1ып1эмк1эрэ щ1ык1эмк1эрэ  зэгуры1уа  дыдэуэ  щымытми, мыгъэй, митингхэмрэ  пэк1ухэмрэ, илъэс  къас  зэрыхъум  хуэдэуэ  Бешикташ   хы  1уфэмрэ   Таксим,  Уф-м  и л1ык1уэм   и хэщ1ап1эм и  1эгъуэблагъуэмрэ щек1уэк1ынущ.Си гугъэмк1э, дияпэк1э, фэеплъ махуэм куэху нэхъ  политикэ фэ  къытеуэнущ,  абы  къызрихьк1эрэ, ц1ыхухэр  Таксим  нэхъ щысхуэсынущ.

Адыгэхэм  быдэуэ  гу  лъатэ, нобэрей  Урысейр ( Черкеся  нэбэ зыхэт  къэралыр), Черкес  геносидир   къыз1эщ1эщ1а  Урыс  Паштыхьыгъуэм  къык1элъык1уэ  къэралу  ик1и, вы бжакъуэм   хуэдэуэ  зыф1эна   черкес  проблэмыр  зыф1эсхыжыфыну  къэралу зэрыщытыр.

                                                       КХЪУХЬЛЪАТЭМ  КЪЕЛЪАМЭ  КЪЕЛЫНУТ


«Занщ1эуэ  кхъухьлъатэр къэбгынэ.! »,

«Хьэуэ, къезгъэлыфынщ..Ар  къэралым  и  мулкущ, абы  зэиншэхэм  я  1эхьэ  хэлъщ..»

Мы  зэ1ущ1эм  тэк1у иужьым, Тырку  Вагъуэхэм  хэт  кхъхьлъатэр, хьатхапэм  и  13-м, шэджагъуэ  нужьым, Коня  къалэм  и 1эгъуэблагъуэм  къыщехуэхащ, зыгъэлъатэ  пилотри  шэхьид  хъуащ.

Кхъухьлъатэр  зыгъэл1атэ  офицер пилот  Юмит Уэзерт, езыр  Самсун  къалэ щыщ адыгэхэм  ящыщт.Унагъуэт,  и щхьэгъусэр  Сэтэнейт,  махуэ 17-м  ит  и  щ1алэм   и  ц1эри  Жанбэрчт. Щ1алэ  хахуэм,  кхъухьл1атэр  ибгынамэ  зыкъыригъэлыфынут,  ауэ ищхьэ  ипэ  иригъэщакъым....

Тхьэм жэнэтыр  унап1э  хуищ1..

Тэгъулан  Екъуб,  Истамбыл



Bu yazı toplam 4666 defa okundu.





Bu yazıya yorum eklenmemiştir.
Sitemizin hiçbir vakıf, dernek vs. ile ilgisi yoktur. Sitede yayınlanan tüm materyallerin her hakkı saklıdır. Sitemizde yayınlanan yazı ve yorumların sorumluluğu tamamen yazarına aittir.
Siteden kaynak gösterilmeden yazı kopyalanamaz.
Copyright © Cherkessia.Net 2009 İletişim: info@cherkessia.net